ناصر تقوایی فیلمساز، نویسنده و عکاس

ناصر تقوایی فیلمساز عکاس و نویسنده

ناصر تقوایی فیلمساز، نویسنده و عکاس ایرانی

ناصر تقوایی فیلمساز، نویسنده و عکاس ایرانی

ناصر تقوایی (زاده ۱۳۲۰ در آبادان) فیلم‌ساز، عکّاس و نویسندهٔ ایرانی است. تقوایی با فیلم‌سازان دیگری مانند بهرام بیضایی و امیر نادری از پیشگامان جنبشی در سینمای ایران به‌شمار می‌رود که برخی مورّخان سپس‌تر او را «موج نوی سینمای ایران» نامیدند

زادروز

۲۰ تیر ۱۳۲۰ ‏(۷۷ سال)

آبادان

ملیت

ایران

تحصیلات

دیپلم ریاضی و فیزیک

پیشه

نویسنده، عکاس، کارگردان، فیلمنامه‌نویس

سال‌های فعالیت

(۱۳۴۶-اکنون)

تأثیرگذاران

ارنست همینگوی

شهر خانگی

تهران

همسر

شهرنوش پارسی‌پور (۱۳۴۶–۱۳۵۲)

شهيندخت بهزادي

مرضیه وفامهر (؟ -اکنون)

فرزندان

علي تقوائي

تقوایی قبل از شروع کار در سینما، جذب تلویزیون شد و با ساخت سریال تلویزیونی مورد توجه قرار گرفت. وی کارگردان سریال معروف تلویزیونی دایی جان ناپلئون و همچنین برنده جایزه پلنگ برنزی جشنواره فیلم لوکارنو برای فیلم ناخدا خورشید در سال ۱۹۸۸ می‌باشد.

ناصر تقوایی در تاریخ ۱۹ تیر ۱۳۲۰ در آبادان به دنیا آمد. پدرش، علی، کارمند اداره گمرک بود و به همین رو او ناگزیر بود تا همراه پدر به نواحی مرزی جنوب بندرعباس سفر کند. از همان سال‌های نوجوانی به سینما و ادبیات علاقه‌مند شد.

وی دانش‌آموخته دبیرستان رازی آبادان است. او همچنین پسرخاله سیروس مقدم(کارگردان) می باشد.

در کارنامه فیلمسازی تقوایی ۶ فیلم بلند و یک اپیزود از فیلم بلند (اپیزود «کشتی یونانی» از مجموعه «قصه‌های کیش» – ۱۳۷۷) دیده می‌شود که سه تای آن را قبل از انقلاب و سه تا را پس از انقلاب ساخته‌است. تقوایی یک سریال مشهور هم ساخته که مردم او را بیشتر با این مجموعه می‌شناسند. دایی جان ناپلئون نوشته ایرج پزشکزاد، از سریال‌های ماندگار تلویزیون ایران است. اما پیش از همه اینها تقوایی مستندساز بوده. «تاکسی‌متر» که در سال ۱۳۴۶ برای تلویزیون ساخته شد، نخستین فعالیت او در عرصه فیلمسازی محسوب می‌شود. مستندهایی چون «مشهد قالی»، «فروغ فرخزاد»، «اربعین» و «باد جن» مهم‌ترین مستندهای تقوایی‌اند. او پس از انقلاب نیز مستند «تمرین آخر» (۱۳۸۳) را با موضوع تعزیه ساخت. تقوایی فیلم کوتاه تحسین‌شده «رهایی» (۱۳۵۰) را هم در کارنامه دارد. این فیلم در شانزده جشنواره مهم جهانی جایزه گرفت، از جمله شیر طلای ونیز، بهترین فیلم سانفرانسیسکو و جیفونی … تقوایی در سال ۱۳۴۴، در سال قبل از آنکه خودش پشت دوربین یک فیلم کوتاه مستند بایستد، جزو کارکنان فنی فیلم معروف خشت و آیینه ساخته ابراهیم گلستان بود و زیر و بم فیلمسازی را همان‌جا آموخت.

سبک

ویرایش

ناصر تقوایی از معدود سینماگران ایرانی است که ادبیات را خوب می‌شناسد و به قول خودش عاشق ادبیات است. او یک مجموعه داستان هم منتشر کرده که توقیف شد با نام «تابستان همان سال» که مشتمل بر هشت داستان به هم پیوسته‌است. این مجموعه داستان از جمله آثار شاخص ادبیات معاصر است. مدتی هم سردبیر مجله ادبی هنر و ادبیات جنوب بود. شاید همین نکته باعث شده تقوایی در آثارش، بیشتر از همه سینماگران ایرانی به اقتباس ادبی توجه نشان دهد.

«آرامش در حضور دیگران» (۱۳۴۹) براساس نوشته غلامحسین ساعدی، داستان یک سرهنگ بازنشسته و روابط او با دخترانش را روایت می‌کند که البته توقیف هم شد. در این فیلم شاعران سرشناسی چون محمدعلی سپانلو و منوچهر آتشی در نقش خودشان بازی کردند. این فیلم برندهٔ جایزهٔ شیر نقرهٔ ونیز شد.

«صادق کرده» (۱۳۵۱) نوشته خود تقوایی بود که سعید راد، محمدعلی کشاورز و عزت‌الله انتظامی در آن بازی می‌کردند. این تنها فیلمی است که تقوایی در آن از فلاش‌بک استفاده کرده که اتفاقاً فرم مورد علاقه‌اش هم نیست.

«نفرین» (۱۳۵۲) نوشته تقوایی براساس داستان نه چندان برجسته «باتلاق» نوشته میکا والتاری ساخته شد. بهروز وثوقی، جمشید مشایخی و فخری خوروش در فیلم بازی کردند و فیلم گرچه با اقبال عمومی مواجه نشد اما فیلم مورد علاقه تقوایی و منتقدان است.

«ناخدا خورشید» (۱۳۶۵) که اقتباسی از «داشتن و نداشتن» ارنست همینگوی است به گمان بسیاری برترین اقتباس سینمایی سینمای ایران محسوب می‌شود و بی‌تردید تسلط شگرف تقوایی بر ادبیات و البته اقتباس، کارگردانی استادانه در کنار بازی‌های درخشان از امتیازات فیلم به حساب می‌آید. این فیلم جایزه یوزپلنگ برنز جشنواره مهم لوکارنو را هم گرفت.

«ای ایران» (۱۳۶۸) نوشته تقوایی با درونمایه هویت ملی و با بازی اکبر عبدی، حسین سرشار و غلامحسین نقشینه، موسیقی ناصر چشم‌آذر و فیلمبرداری محمود کلاری در لوکیشن ماسوله ساخته شد. فیلم به دلایلی از بخش مسابقه جشنواره فجر کنار گذاشته شد.

«کاغذ بی‌خط» (۱۳۸۰) نوشته تقوایی و مینو فرشچی آخرین فیلم تقوایی تا به امروز است. گرچه فیلم به گمان برخی، قوت فیلم‌های دیگر تقوایی را ندارد ولی همچنان استادانه و دقیق کارگردانی شده. آنچه تقوایی را به عنوان یک استثنا در سینما مطرح می‌کند تنها کیفیت بالای آثارش نیست، بلکه انبوه کارهای ناتمامی است که در کارنامه دارد. مطمئناً مقصر تمام این «ناتمام‌ها» کمال‌گرایی و تیزبینی اجتماعی تقوایی نیست و در برخی از موارد شرایط و وقایع مختلف حکومتی نیز سهیم بوده‌اند.

منبع : ویکی پدیا 

داریوش مهرجویی

داریوش مهرجویی

داریوش مهرجویی

بیوگرافی کامل داریوش مهرجویی + عکس

بیوگرافی کامل داریوش مهرجویی   داریوش مهرجویی در ۱۷ آذر ۱۳۱۸ در تهران در محلهٔ شاپور،در خانواده‌ای از طبقه متوسط متولد شد. وی کارگردان , فیلم نامه نویس و مترجم است , در کودکی تحت تاثیر مادربزرگش که مسلمانی معتقد بود قرار می‌گیرد. خود در مصاحبه‌ای در سال ۱۳۵۱ در این باره می‌گوید:  «مادر بزرگم از آن نمازخوان‌های دوآتشه بود؛ و تحت تأثیر فضای روحانی او، من هم از سن هفت تا پانزده‌سالگی، شده بودم یک مسلمان واقعی. نماز و روزه‌ام یک آن ترک نمی‌شد. […] اما از پانزده سالگی به بعد، درست آن موقعی که نماز و روزه‌ام به حساب می‌آمد، شک در دلم نشست. چهره خدا تدریجاً کدر شد و ایمانم رفت از دست.»

 

بیوگرافی کامل داریوش مهرجویی

 

داریوش مهرجویی در ۱۷ آذر ۱۳۱۸ در تهران در محلهٔ شاپور،در خانواده‌ای از طبقه متوسط متولد شد. وی کارگردان , فیلم نامه نویس و مترجم است , در کودکی تحت تاثیر مادربزرگش که مسلمانی معتقد بود قرار می‌گیرد. خود در مصاحبه‌ای در سال ۱۳۵۱ در این باره می‌گوید:«مادر بزرگم از آن نمازخوان‌های دوآتشه بود. و تحت تأثیر فضای روحانی او، من هم از سن هفت تا پانزده‌سالگی، شدم بودم یک مسلمان واقعی. نماز و روزه‌ام یک آن ترک نمی‌شد.اما از پانزده سالگی به بعد، درست آن موقعی که نماز و روزه‌ام به حساب می‌آمد، شک در دلم نشست. چهره خدا تدریجا کدر شد و ایمانم رفت از دست.»در نوجوانی به موسیقی علاقه‌مند می‌شود و مدت کوتاهی به کلاس آموزش موسیقی، آقای زندی، هم می‌رود اما نزد پدرش که موسیقی ایرانی را خوب می‌شناخت به نواخت سنتور پرداخت و بعد به موسیقی کلاسیک غربی آشنا می‌شود و به نواختن پیانو و نوشتن قطعاتی برای پیانو می‌پردازد.

در ۱۷ سالگی به سینما علاقه‌مند می‌شود و برای درک بهتر فیلم‌های روز به آموختن زبان انگلیسی می‌پردازد. تحصیلات مقدماتی را در تهران به پایان برد و یک سال در هتل آتلانتیک مدیر می‌شود و سپس بیست ساله بود که برای ادامهٔ تحصیل به کالیفرنیا در آمریکا رفت. نخستن به خواندن سینما رو آورد اما خیلی زود سینما را رها کرد و به فلسفه پرداخت و در سال ۱۳۴۴ از دانشگاه یوسی‌ال‌ای در لس‌آنجلس لیسانس فلسفه گرفت. در همین سال سردبیری نشریهٔ پارس ریویو در لس‌آنجلس را به‌عهده گرفت و سال بعد به تهران آمد و در سال ۱۳۴۶ نخستین فیلم خود به نام الماس ۳۳ که فیلمی بسیار پرهزینه بود را ساخت. این فیلم در ۵ بهمن ۱۳۴۶ در تهران روی پرده آمد و فروش متوسطی داشت و با توجه به هزینهٔ بالای ساخت آن شکستی تجاری محسوب می‌شد و توجه منتقدین را هم چندان به خود جلب نکرد, اما در ۱۳۴۸ با هم‌کاری غلامحسین ساعدی فیلم‌نامهٔ گاو را از روی یکی از داستان‌های کوتاه عزادارن بیل نوشتهٔ ساعدی نوشت و کارگردانی کرد. این فیلم برای مهرجویی و سینمای ایران جوایز متعددی را در جشنواره‌های بین‌المللی به ارمغان آورد.

گاو هم از نظر تجاری هم از نظر هنری فیلم موفقی از کار درآمد و فصل جدیدی در سینمای ایران گشود. طی چهل سال گذشته به جز وقفهٔ چند سالهٔ پس از انقلاب ۱۳۵۷ و وقایع بعد از آن که منجر به مهاجرت مهرجویی به فرانسه شد، او همواره یکی از فیلم‌سازان مطرح و پرکار ایرانی بوده‌است.وی ابتدا با فریال جواهریان ازدواج کرد که یکی از طراحان صحنه و لباس نامی سینمای ایران به شمار می رفت اما این ازدواج با طلاق پایان گرفت.سپس وی با وحیده محمدی فر که از فیلمنامه نویسان سینماست ازدواج کرد و حاصل این ازدواج دختری به نام مونا است.محمدی فر در فیلمهای متاخر مهرجویی، نقش بازوی فعال وی را داشته است.

 

فیلم‌شناسی
کارگردان

* – الماس ۳۳ (۱۳۴۶)
* – گاو (۱۳۴۸)، تهیه‌کننده، نمایش داده شده در جشنواره‌های کن، برلن، مسکو، لندن، لوس‌انجلس و… و پخش شده در اغلب کشورهای آسیایی، اروپایی و آمریکایی.
* – آقای هالو (۱۳۴۹)، نمایش داده شده در جشنواره‌های برلن، مسکو، لندن و…
* – پستچی (۱۳۵۱)، فیلم هفتم از ده فیلم برگزیدهٔ جهان توسط منتقدین انگلیسی سالنامهٔ فیلم بولتن، ۱۹۷۱م.
* – دایره مینا (۱۳۵۷)
* – مدرسه‌ای که می‌رفتیم (۱۳۵۹)
* – اجاره‌نشین‌ها (۱۳۶۵)، تدوین
* – شیرک (۱۳۶۶)، تهیه‌کننده
* – هامون (۱۳۶۸)، تهیه‌کننده
* – بانو (۱۳۷۰)
* – سارا (۱۳۷۱)، تهیه‌کننده
* – پری (۱۳۷۳)، تهیه‌کننده
* – لیلا (۱۳۷۵)، تهیه‌کننده
* – درخت گلابی (۱۳۷۶)، تهیه‌کننده
* – داستان‌های جزیره (اپیزود اول، دختردایی گمشده) (۱۳۷۷)
* – میکس (۱۳۷۸)، تهیه‌کننده، طراح صحنه و لباس
* – بمانی (۱۳۸۰)، تهیه‌کننده، تدوین، طراح صحنه و لباس
* – مهمان مامان (۱۳۸۲)، تهیه‌کننده
* – سنتوری (۱۳۸۵) (با نام نخستین تولدت مبارک)
* – فرش و فرشته (فیلم کوتاه) از اپیزودهای فرش ایرانی (۱۳۸۵)
* – تهران در جستجوی زیبایی (اپیزود اول، طهران، تهران) (۱۳۸۷)
* – آسمان محبوب(۱۳۸۸)

فیلم‌نامه نویس

الماس ۳۳-۱۳۴۶
گاو -۱۳۴۷- با همکاری غلام‌حسین ساعدی-بر اساس مجموعه داستان عزاداران بَیَل نوشته غلامحسین ساعدی
آقای هالو-۱۳۴۸-با همکاری علی نصیریان-بر اساس نمایش‌نامه‌ای به همین نام از علی نصیریان
پستچی-۱۳۴۹
دایره مینا-۱۳۵۲-با همکاری غلام‌حسین ساعدی-بر اساس داستان آشغالدونی از غلامحسین ساعدی
الموت-۱۳۵۴
قنات-۱۳۵۵-با همکاری هوشنگ گلشیری-بر اساس داستان معصوم سوم از هوشنگ گلشیری
مدرسه‌ای که می‌رفتیم-۱۳۵۹-با همکاری فریدون دوستدار
تسخیر شدگان- ۱۳۶۰-بر اساس رمانی به همین نام از فئودور داستایوسکی
سفر به سرزمین آرتور رمبو-۱۳۶۲
اجاره‌نشین‌ها-۱۳۶۵
شیرک-۱۳۶۶-با همکاری کامبوریا پرتوی
هامون-۱۳۶۸
بانو -۱۳۶۹-با همکاری ویریدیانا، لویس بونوئل
کارآگاه یحیی-۱۳۷۰
سارا-۱۳۷۱-بر اساس خانه عروسک هنریک ایبسن
پری-۱۳۷۳-بر اساس فرانی و زویی نوشتهٔ جروم دیوید سالینجر
لیلا- ۱۳۷۵-با همکاری مهناز انصاریان
درخت گلابی-۱۳۷۶-بر اساس داستانی به همین نام از گلی ترقی
میکس-۱۳۷۸
مولوس کورپوس-۱۳۷۸-براساس داستانی از غلامحسین ساعدی
بمانی-۱۳۸۰-با همکاری وحیده محمدی‌فر
مهمان مامان-۱۳۸۲-با همکاری هوشنگ مرادی کرمانی , وحیده محمدی‌فر-بر اساس داستانی به همین نام از هوشنگ مرادی کرمانی
سنتوری-۱۳۸۶-با همکاری وحیده محمدی‌فر

سایر فیلمهای داریوش مهر جویی

* – ایثار(۱۳۵۵)، فیلم مستند کوتاه برای مرکز انتقال خون.
* – الموت(۱۳۵۵)، فیلم بلند مستند داستانی در بارهٔ اسلام، تشیع ئ اسماعیلیان برای تلویزیون ملی ایران. تا کنون نمایش داده نشده‌است.
* – انفاق(۱۳۵۶)، فیلم کوتاه مستند، ۱۰ دقیقه، برای مرکز انتقال خون.
* – بخشش(۱۳۵۶)، فیلم کوتاه مستند، برای مرکز انتقال خون.
* – پیوند کلیه(۱۳۵۷)، فیلم کوتاه مستند، برای وزارت بهداشت و درمان
* – سفر به سرزمین رمبو(۱۳۶۲). فیلم مستند داستانی برای تلویزیون فرانسه. براساس زندگی آرتور رمبو

حضور جهانی
ساخته شدن فیلم «گاو» در آخرین سال‌های دههٔ ۴۰ خورشیدی سینمای ایران را که تا پیش از آن حضور کم‌رنگی در جشن‌واره‌های جهانی داشت به عنوان سینمایی متفکر و قابل اعتنا به منتقدان جهانی معرفی کرد. «سینمای ایران اگر تولد خود را مدیون سپنتا و مردان پیشگامی باشد که پس از وی آمدند، شناسایی جهانی خود را بی‌تردید به داریوش مهرجویی مدیون است.»

جوایز
در این بخش جوایزی که داریوش مهرجویی به عنوان کارگردان یا فیلم‌نامه‌نویس یا تهیه‌کننده برنده شده‌است به تفکیک فیلم‌ها آمده‌است.

گاو
* ۱۹۷۰ (۱۳۴۹) – جایزهٔ بهترین فیلم‌نامه از دومین جشنوارهٔ سپاس، برای فیلم گاو.
* ۱۹۷۰ (۱۳۴۹) – جایزه دوم بهترین فیلم در فستیوال بین‌المللی فیلم تهران.
* ۱۹۷۱ (۱۳۵۰) – جایزهٔ منتقدان بین‌المللی (مجمع بین‌المللی منتقدان فیلم)، سی و دومین دورهٔ جشنوارهٔ ونیز. برای فیلم گاو.
* بهترین فیلم تاریخ سینمای ایران، در رای‌گیری منتقدان سینمایی ایران سال‌های ۱۳۵۱، ۱۳۶۷، ۱۳۷۸.

آقای هالو
* ۱۳۵۰ – بهترین کارگردانی، بهترین فیلم‌نامه و جایزهٔ اول به عنوان بهترین فیلم، جشنواره‌ٔ سپاس برای فیلم آقای هالو.
* – ۱۹۷۱م. ۱۳۵۰ه.خ. جایزهٔ مخصوص هیئت داوران جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم مسکو. برای فیلم آقای هالو.

پستچی
* ۱۹۷۲ – جایزهٔ کلیسای پروتستان‌ها و پلاک طلایی هیات داوری جشنوارهٔ جهانی فیلم برلین.
* ۱۹۷۵ – جشنوارهٔ جهانی رتردام هلند، بهترین فیلم.
* ۱۹۷۲ – تقدیر شده در جشنوارهٔ جهانی فیلم ونیز.
* ۱۹۷۲ – فیلم هفتم ار ده فیلم برگزیدهٔ جهان توسط منتقدان انگلیسی سالنامهٔ «فیلم بولتن».

دایره مینا
دایرهٔ مینا در جشنواره‌هایی متعددی از قبیل پاریس، برلین، وایدولید (اسپانیا)، سینماتک اونتاریو (کانادا)، موزهٔ هنرهای زیبای بوستون (آمریکا)، جشنواره فیلم بین‌المللی هنگ کنگ (هنگ کنگ)، … به نمایش درآمد و جوایزی را نصیب خود کرد.
* ۱۹۷۷ – جایزهٔ بزرگ «آنتن دو» از جشنوارهٔ جهانی فیلم پاریس.
* ۱۹۷۸ – جایزه ویژهٔ بین‌المللی کاتولیک‌ها، جشنوارهٔ جهانی فیلم برلین.
* ۱۹۷۸ – جایزهٔ منتقدین بین‌المللی از جشنوارهٔ جهانی فیلم برلین.
* ۱۹۸۰ – جایزه بهترین فیلم، جشنواره فیلم پراد فرانسه.

مدرسه‌ای که می‌رفتیم
* ۱۹۸۴ – نمایش در بخش خارج از مسابقه در جشنوارهٍ نانت.

هامون
* ۱۳۶۸ (۱۹۹۰) – سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی و فیلم‌نامه جشنواره سینمایی فجر.
* ۱۹۹۱ – جایزهٔ برنز بهترین فیلم در بیست و چهارمین جشنوارهٔ جهانی فیلم هیستون.
* ۱۹۹۱ – جایزهٔ سوم جشنوارهٔ جهانی فیلم توکیو.
* برگزیده شده به عنوان «بهترین فیلم تاریخ سینمای ایران» در شماره‌های ۱۰۰ و ۲۰۰ ماهنامهٔ سینمای فیلم، توسط خوانندگان.

بانو
* ۱۹۹۸ – جایزهٔ ویژهٔ «فدراسیون بین‌المللی انجمن‌های فیلم» و نمایش در بخش «فروم» جشنواره برلین.

سارا
* ۱۹۹۳ – جایزهٔ «صدف طلایی» بهترین فیلم در چهل و یکمین جشنوارهٔ جهانی فیلم سن‌سباستین اسپانیا.
* ۱۹۹۳ – سیمرغ بلورین بهترین فیلم‌نامه جشنواره سینمایی فجر.
* ۱۹۹۳ – جایزهٔ نقرهٔ بهترین فیلم در جشنوارهٔ فیلم نانت- سه قاره، فرانسه.
* ۱۹۹۴ – جایزهٔ دوم بهترین فیلم منتخب تماشاگران در جشنوارهٔ جهانی فیلم «رن» فرانسه.
* ۱۹۹۴ – برندهٔ جایزه از هجدهمین جشنوارهٔ جهانی فیلم سائوپائولو، برزیل.
* ۱۹۹۵ – برندهٔ جایزه از دوازدهمین جشنوارهٔ جهانی فیلم حراره، زیمباوه.

پری
* ۱۹۹۵ – سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی جشنواره سینمایی فجر.

لیلا
* ۱۹۹۵ – بهترین کارگردانی در اولین جشن سینمای ایران.
* ۱۹۹۵ – بهترین فیلم‌نامه در اولین جشن سینمای ایران.
* کسب عنوان «موفق‌ترین فیلم ایرانی» با ۲۹ حضور بین‌المللی در سال ۱۳۷۷.

بمانی
* ۲۰۰۳ – جایزهٔ ویژهٔ جشنوراهٔ بروکسل، بلژیک.

مهمان مامان
* ۲۰۰۴ – برندهٔ جایزهٔ بهترین فیلم بیست و دومین جشنواره جهانی فیلم فجر، تهران.

سایر
* – ۱۳۸۵ جایزه یک عمر فعالیت تأثیر گذار فرهنگی، جایزه یلدا، به همت انتشارات کاروان و ماهنامه جشن کتاب
* ۲۰۰۴ – تقدیر برای یک عمر فعالیت هنری در جشنوارهٔ زردآلوی طلایی در ارمنستان.

سانسور و توقیف
داریوش مهرجویی در پشت صحنهٔ فیلم‌برداری دایرهٔ مینا (۱۳۵۳) این فیلم به مدت سه سال توقیف بود.«بیشتر فیلمهای مهرجویی، ناخواسته تیغ دردناک سانسور را پذیرفته‌اند»«او احتمالا تنها فیلمسازی است که هم پیش از انقلاب فیلمهایش توقیف شده، و هم پس از انقلاب.» در جدول زیر فاصله‌ٔ بین ساخته شدن و اجازهٔ پخش گرفتن فیلم‌های مهرجویی آمده‌است. فیلم الموت که در سال ۱۳۵۵ ساخته شد و فیلم بلند مستند سینمایی بود و در مورد اسلام و تشیع و اسماعیلیان بود و برای تلویزیون ملی ایران ساخته شده بود هرگز به نمایش در نیامد و گفته شد فیلم مفقود شده‌است. فیلم سنتوری هم که در ۱۳۸۵ ساخته شده‌است به دستور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت نهم اجازهٔ اکران عمومی نگرفت تا این که در دولت دهم بدون اکران عمومی وارد شبکهٔ خانگی (ویدیویی) شد.

آثار مکتوب
ترجمه
* – بعد زیبایی شناختی و زیباشناختی واقعیت اثر:هربرت مارکوزه
* – جهان هولوگرافیک اثر: مایکل تالبوت، انتشارات هرمس
* – یونگ، خدایان و انسان مدرن اثر آنتونیو مورنو
* – نمایشنامه‌های غرب واقعی و طفل مدفون اثر: سام شپارد
* – آوازه‌خوان طاس و ترس اثر اوژن یونسکو

رمان
* – به خاطر یک فیلم بلند لعنتی اثر: داریوش مهرجویی

سایر
* ۱۳۴۵-۱۳۴۴ سردبیر مجلهٔ پارس‌ریو منتشر شده در لوس آنجلس
* ۱۳۴۴ – بوف کور، رساله‌ای درباره رمان صادق هدایت به زبان انگلیسی
* ۱۳۴۶ – مقالهٔ مفتش بزرگ و روشن‌فکران رذل داستایوسکی

ویکی پدیا

بیوگرافی کامل داریوش مهرجویی

بهرام بیضایی

بهرام بیضایی

بهرام بیضایی

بهرام بیضایی

بهرام بیضایی

بهرام بیضایی (زادهٔ ۵ دی ۱۳۱۷) فیلم‌ساز، نمایشنامه‌نویس و پژوهشگر سرشناس ایرانی است. از کارهای وی می‌شود کارگردانی فیلم و نمایش،تدوین فیلم، تهیهٔ فیلم، مقاله‌نویسی، نگارش یکی دو داستان و چند شعر و بیش از چهل فیلمنامه و بیش از سی نمایشنامه و انبوهی پژوهش تاریخی منتشر شده و نشده، استادی در دانشگاه و غیر از دانشگاه و چند سالی نیز کارمندی را برشمرد. بیضایی از فیلم‌سازانِ صاحب‌سبک و معتبر سینمای ایران و از نویسندگان برجستهٔ ادبیات نوین فارسی به شمار می‌رود. برخی از نمایشنامه‌های بیضایی به انگلیسی و فرانسوی و آلمانی و عربی و زبان‌های دیگری درآمده و در آسیا و اروپا و امریکای شمالی چاپ و اجرا شده است. ده فیلم بلند و چهار فیلم کوتاه و کمابیش هفتاد کتاب ونمایش‌هایی بر صحنه‌های شهرهای مختلف ایران و گاه غیر از ایران از سال ۱۳۴۱۱ به بعد کارنامهٔ هنریِ بیضایی را تشکیل می‌دهد.

بیضایی در تهران به دنیا آمد. پدرش شاعر بود و در جوانی از آران به تهران کوچیده بود. بیضایی در مدرسه شاگرد زرنگی نبود؛ ولی گروهی از نویسندگان و هنرمندان و ادیبانِ آینده مانند داریوش آشوری و محمدعلی سپانلو و عبدالمجید ارفعی و بهرام بیضایی با یکدیگر هم‌درس بودند. بیضایی نیز نویسندگی را از همین دوران آغاز کرد و نوشته‌های ماندگاری مانند آرش را با الهام از مهدی اخوان ثالث و در واکنش به «آرش کمانگیر» سیاوش کسرایی پدید آورد. او از مدرسه می‌گریخت و در سینه کلوب فیلم تماشا می‌کرد. سپس‌تر از رشته ادبی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران کناره گرفت. ولی حاصل پژوهش‌هایش را به صورت کتاب نمایش در ایران چاپ کرد، که یگانه منبع مهمّ تاریخ نمایش ایرانی شد.  همزمان به نمایشنامه‌نویسی گرایید، آن هم با بهره گرفتن از شیوه‌های تعزیه که نیاکانش در آران برپا می‌کردند. اغلبِ نخستین نمایشنامه‌هایش – مانند پهلوان اکبر می‌میرد – با نمایش گروه هنر ملّی کامیابی یافت؛ هرچند گاه جلال آل احمد به تندی به کارش اعتراض کرد. سال ۱۳۴۴۴ با منیراعظم رامین‌فر ازدواج کرد. بیضایی در اوایل دهه ۱۳۴۰ از اعضای گروه طرفه و از هنگام تشکیل کانون نویسندگان ایران از بنیانگذارنش و به همین خاطر آماج بدگمانی ساواک بود. وی سال ۱۳۵۷ از کانون کناره گرفت. دههٔ ۱۳۵۰ را به استادی در دانشگاه تهران و نیز فیلم‌سازی گذرانید. چریکه تارا را در بخش نوعی نگاه جشنواره فیلم کن ۱۹۸۰ به نمایش درآورد. یک سال پیش‌تر، پس از چندی که نمایشی اجرا نکرده بود، مرگ یزدگرد را بر صحنه برد، که در ۱۳۶۰۰، سال اخراج دوباره‌اش این بار از کرسی استادی دانشگاه تهران، فیلم هم شد. پس از نمایش مرگ یزدگرد تا هجده سال امکان کار تئاتری نداشت، هرچند با پیگیری فراوان توانست چند فیلم بسازد. سال ۱۳۷۱ با مژده شمسایی ازدواج کرد.

از سال ۱۳۷۶۶ دوباره کار تئاتر دست داد و بیضایی به شوق نمایش از اقامت کوتاهش در استراسبورگ دست شست و تا ۱۳۸۶۶ به تفاریق توانست برای چند نمایش و فیلم و کتاب پروانه بگیرد، هرچند گاه نمایشی از صحنه پایین کشیده شد، فیلمی دچار سانسور شد یا کتابی در محاق توقیف ماند. سال ۱۳۸۹ به استادی بخش ایرانشناسی دانشگاه استنفورد به امریکا رفت و سال ۱۳۹۱ پژوهش مفصّلش دربارهٔ هزارافسان را چاپ کرد. این مهاجرت بیضایی دیرانجام‌ترین اقامتش دور از ایران بوده. او در امریکا نیز پُرکار بوده و غیر از تدریس، به نوشتن و نمایش پرداخته. بنیاد سینمای جهان نخستین فیلم بلندش را که رگبار باشد ترمیم کرده و به نمایش درآورده. سال ۲۰۱۷دانشگاه سنت اندروز به بیضایی دکتری افتخاری ادبیات داد.

بیضایی با نویسندگانی چون اکبر رادی و فیلم‌سازانی چون ناصر تقوایی و دیگران در دگرگونی نمایش و سینما در ایران نقش مهمّی داشته. در رأی‌گیری از ۵۵ منقّد سینمایی ایرانی به سال ۱۳۸۱ بیضایی با ۴۰ رأی برترین کارگردان تاریخ سینمای ایران شناخته شد.

باشو، غریبه‌ی کوچک، که همراهِ گوزن‌ها کارِ مسعود کیمیایی برترین فیلم تاریخ سینمای ایران شناخته شده، و سگ‌کشی، که پرفروش‌ترین فیلم سال ۱۳۸۰۰ ایران شد، دو تا از برجسته‌ترین فیلم‌های بیضایی است. برخی مورّخان سینما سرآغاز فیلم‌سازیِ فیلم‌سازانی از نسل بیضایی و تقوایی و کیمیایی را سرآغاز فصل جدید سینمای ایران دانسته‌اند که «موج نو» نامیده‌اند؛ و فیلم‌های دههٔ ۱۳۵۰ بیضایی مانند غریبه و مه و کلاغ را در این جریان سینمایی گنجانیده‌اند. در نمایش نیز اغلب او را مهم‌ترین نمایشنامه‌نویس تاریخ ادبیات فارسی گفته‌اند، که با نمایشنامه‌هایی مانند هشتمین سفر سندباد و ندبه و مرگ یزدگرد، و همراهِ نمایشنامه‌نویسانِ دیگری چون ساتم الغ‌زاده و علی نصیریان و غلامحسین ساعدی و اکبر رادی گونهٔ نمایشنامه را در زبان فارسی استوار کرده و به پایه‌ای جدّی‌تر رسانید و سبب شد تا روزگار زرّینِ دهه ۱۳۴۰ در نمایشنامه‌نویسی ایران به حصول پیوست.

بیضایی تنها فیلمنامه‌های خود را به فیلم درآورده و – به استثنای بانو آئویی و با وجود علاقه به نمایش کارهایی از شکسپیر و سه‌آمی موتوکیو و اکبر رادی – همواره نمایشنامه‌های خود را به نمایش درآورده است. او تهیّه‌کننده و تدوینگر و طرّاح و کارگردان بیشتر کارهای نمایشیِ خود بوده. تأثیر بیضایی را بر هنر و اندیشه در ایران بزرگ شمرده‌اند.

(بیشتر…)

محمدرضا گلزار

محمدرضا گلزار

محمدرضا گلزار

محمد رضا گلزار ، عکس ، بیوگرافی محمد رضا گلزار

محمدرضا گلزار (زاده ۱ فروردین ۱۳۵۶ در تهران) هنرپیشه سینما، نوازنده (گیتار، پرکاشن)، خواننده

ساخت دکوراسیون چوبی منزل اقای گلزار

ساخت دکوراسیون چوبی منزل اقای گلزار

زندگی‌نامه
اصلیت وی آذری و متولد تهران است . او والیبال را در تیم استان تهران، باشگاه پارس خودرو، شیشه و گاز، باشگاه پاس و باشگاه دیهیم بازی می‌کرد. تا آخر دبیرستان فعالیت هنری نداشت. پدرش با گیتار زدن مخالف بود، تنها گاهی با ارگ کار می‌کرد. تا سال سوم دبیرستان در رشته ریاضی تحصیل کرد. در سوم دبیرستان در کنکور دانشگاه آزاد در رشته مهندسی مکانیک در واحد تهران جنوب قبول شد و رزرو کرد. در سال آخر به رشته تجربی رفت و به قصد رشته دندانپزشکی کنکور داد ولی قبول نشد و به همان رشته مکانیک رفت. او فارغ‌التحصیل رشته مهندسی مکانیک ازدانشگاه آزاد اسلامی است. گلزار فعالیت موسیقی خود را از سال ۱۳۷۷ به عنوان گیتاریست با گروه آریان آغاز کرد. او در گروه آریان گیتار، ارگ وپرکاشن نواخته است.

محمد رضا گلزار ، عکس ، بیوگرافی محمد رضا گلزار

خواننده محمد رضا گلزار

گلزار در سال ۱۳۷۹ برای نخستین بار در فیلم سام و نرگس ساخته ایرج قادری بازیگری سینما را تجربه کرد.

گلزار همچنین در زمینه موسیقی بند دارکوب را با رامین نصریانی و دیگران راه‌اندازی کرد. سپس بند ریزار (rezzar؛ مخفف محمدرضا گلزار) را ثبت کرد که فعال است.

بازی گلزار در فیلم‌هایی از مسعود کیمیایی و بهرام بیضایی و داریوش مهرجویی با وجود دعوت شدن هر بار به اسباب گوناگونی مقدور نشد.

 

(بیشتر…)

محسن مخملباف

محسن مخملباف

محسن مخملباف، (زاده ۸ خرداد ۱۳۳۶ در تهران)، نویسنده و کارگردان ایرانی است.

عکسهای محسن مخملباف کارگردان

عکسهای محسن مخملباف کارگردان

 

عکس کودکی محسن مخملباف

عکس کودکی محسن مخملباف

 

زندگی‌نامه مخملباف

محسن مخملباف در جنوب شهر تهران به دنیا آمد و به دلیل فقر خانوادگی از هشت تا هفده سالگی در سیزده شغل مختلف شاگردی و کارگری کرد تا مخارج خود و مادرش را تامین کند. او از سن پانزده سالگی در گروهی چریکی که خود تشکیل داده بود، به فعالیت سیاسی و مخفی پرداخت. در سن هفده سالگی در جریان عملیات خلع سلاح یک پلیس تیر خورد و دستگیر شد. مجموعاً مخملباف قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران بیش از چهار سال به علت فعالیت‌های سیاسی در زندان بوده‌است. او عضو سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بود. مخملباف بعد از انقلاب با شروع فعالیت حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی در این سازمان مشغول به کار شد. اولین فیلم او توبه نصوح نام داشت.

 

زاده ۸ خرداد ۱۳۳۶ (۵۸ سال)
تهران
ملیت ایران ایرانی
زمینه فعالیت نویسنده
کارگردان
زندانی سیاسی
عضو سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی
سال‌های فعالیت ۱۳۶۰ تا کنون با نوشتن فيلمنامه «توجيه»
همسر مرضیه مشکینی
فرزندان سمیرا
حنا
میثم

 

فاطمه مشکینی همسر اول محسن مخملباف که مشوق اصلی او در فعالیت های هنری خود بود؛ در حادثه آتش سوزی فوت نمود و هم اکنون وی با همسر فعلی خود مرضیه مشکینی زندگی می کند.

محسن مخملباف در فیلم کلوزاپ نمای نزدیک به کارگردانی عباس کیارستمی نقش خودش را بازی کرد. این فیلم درباره مردی بنام حسین سبزیان بود که خود را بنام مخملباف به خانواده‌ای معرفی کرده بود. در دهه شصت یکی از پرکارترین سینماگران بعد از انقلاب بود. در بین آثار او کمتر می‌توان شباهتی پیدا کرد. تنوع سلیقه و دیدگاه در یک یک فیلمهای او دیده می‌شوند و منتقدان هیچگاه نتوانستند شخصیت سینمایی مخملباف را بشناسند. چون او در فیلم به فیلم دیدگاهش ۱۸۰ درجه تغییر کرده‌است.

مخملباف در حال حاضر به همراه همسرش، مرضیه مشکینی، و فرزندانش سمیرا، حنا و میثم، خارج از ایران زندگی می‌کند.

عکسهای محسن مخملباف کارگردان

عکسهای محسن مخملباف کارگردان

فعالیت‌های سیاسی

محسن مخملباف ۱۳۵۳
مخملباف پیش از انقلاب ۱۳۵۷ بیش از چهار سال به علت فعالیت‌های سیاسی در زندان بوده‌است. او عضو سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بود. پس از انقلاب آزاد می‌شود و به فعالیت‌های فرهنگی روی می‌آورد.

 

یکی از منتقدین آثار مخملباف می گوید:

ازنظر من ؛ چنانکه قبلاً نیز در آثار منتشر شده ام به اشاره گفته ام ، نیست انگاری همواره در آثار مخملباف وجود داشته است ، جهان – یا این جهان – از منظر او کریه و زشت ، روابط انسانی ناعادلانه و ظالمانه، سرنوشت انسان به سوی هیچ و پوچ، جامعه پر از مظالم اقتصادی و تبعیض و سیاست گردونه ای همواره به سوی نابودی شرافت انسانی! جهت داشته است و مبارزین قربانیانی که با تصمیم دیگران نابود می شوند.

آدم های آثار مخملباف همه ناقص اند ، زنها بی شوهر یا شوهر مرده اند یا تنها مانده و شوهرانشان به خیانت رفته اند، بچه ها ناقص الخلقه اند (دستفروش ) پزشکان چلاقند ( بای سیکل ران)، آدم ها یا دزدند یا جانی اند و فاسد (دستفروش و عروسی خوبان) رزمنده ها یا موجی اند یا شیمیایی یا معلول (عروسی خوبان )حتی آنها که سالمند هم لکنت زبان دارند

( درهمه فیلم ها) دنیای مخملباف در این فیلم ها دنیایی کریه و سیاه است و هستی ناقص و بی ارزش.!؟

 

 

بهمن فرمان‌آرا  کارگردان، فیلمنامه نویس و نویسنده ایرانی

بهمن فرمان‌آرا کارگردان، فیلمنامه نویس و نویسنده ایرانی

بهمن فرمان‌آرا

کارگردان، فیلمنامه نویس و نویسنده ایرانی

Bahman_Farmanara (3)

بهمن فرمان‌آرا کارگردان، فیلمنامه نویس و نویسنده ایرانی

 

بهمن فرمان‌آرا (زاده ۱۳۲۰، اصفهان) تهیه‌کننده، کارگردان، فیلمنامه نویس و نویسنده ایرانی است. وی در کارنامه کاری خود، موفق به دریافت چندین جایزه سیمرغ بلورین شده‌است.

 

بهمن فرمان آرا
زاده ۳ بهمن۱۳۲۰
اصفهان
ملیت ایرانی
بهمن فرمان‌آرا
کارگردان، فیلمنامه نویس و نویسنده ایرانی
وب‌گاه رسمی وبسایت رسمی
صفحه در وب‌گاه IMDb
صفحه در وب‌گاه سوره
جایزه سیمرغ بلورین
سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی – بوی کافور عطر یاس- هجدهمین دوره جشنواره فیلم فجر (۱۳۷۸)
سیمرغ بلورین بهترین فیلم – خانه‌ای روی آب – بیستمین دوره جشنواره فیلم فجر (۱۳۸۰)
جشن سینمای ایران
بز بال دار بهترین فیلم – شازده احتجاب – دوره ۳ جشنواره جهانی فیلم تهران (۱۳۵۳)

 

بهمن فرمان‌آرا کارگردان، فیلمنامه نویس و نویسنده ایرانی

بهمن فرمان‌آرا
کارگردان، فیلمنامه نویس و نویسنده ایرانی

بهمن فرمان‌آرا در سوم بهمن ۱۳۲۰ در اصفهان به دنیا آمد. وی در سال ۱۳۳۷ برای ادامه تحصیل به لندن رفته و در هنرکده هنرهای دراماتیک مشغول به تحصیل شد . سپس به دلیل میل به فیلمسازی و کارگردانی به آمریکا رفت و در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی USC ،که از معتبر ترین دانشگاه‌های سینمایی است، ادامه تحصیل داد و در سال ۱۳۴۵ به ایران بازگشت. وی در دوران سربازی در مجله انگلیسی زبان تهران ژورنال نقد فیلم می‌نوشت و سپس در سال ۱۳۴۷ به استخدام تلویزیون ملی ایران در آمد و در این مدت به عنوان کارشناس در برنامه‌های سینمایی مثل “فانوس خیال” و “جهان سینما” شرکت می‌کرد.

پس از دو فیلم کوتاه “نوروز و خاویار” و “تهران کهنه و نو” در سال ۱۳۵۱ نخستین فیلم بلند خود به نام خانه قمرخانم بر اساس سریالی به همین نام را ساخت که هیچ گونه سنخیتی با او نداشت سپس در سال ۱۳۵۳ دومین فیلم بلند خود به نام شازده احتجاب را بر اساس داستانی از هوشنگ گلشیری ساخت که با استقبال منتقدین روبرو شد و جایزه بهترین فیلم را در جشنواره جهانی فیلم تهران از آن خود کرد. در همان سال با حکم مهدی بوشهری (همسر اشرف پهلوی خواهر محمد رضا شاه پهلوی) به ریاست تولید “شرکت گسترش صنایع سینمای ایران” منصوب شد و تا سال ۱۳۵۷ در این شرکت از اصلی ترین حامیان موج نوی سینمای ایران بود و بسیاری از فیلمهای این طیف فکری را تهیه کرد. در سال ۱۳۵۶ سومین فیلم بلند خود با نام سایه‌های بلند باد را بر اساس داستان “معصوم اول” نوشته هوشنگ گلشیری را ساخت که با توقیف فیلم در رژیم پهلوی و جمهوری اسلامی همراه بوده است.

 

وی درسال ۱۳۵۹ به کانادا مهاجرت کرده و مدیر عامل شرکت سیرکل ونکوور شد. وی در این سالها فیلمهای مهمی را پخش نمود و سپس به لس آنجلس آمریکا رفته و در تولید فیلمهای فیلمسازان بزرگی همچون: باغ وحش شیشه‌ای (پل نیومن)، مادام سوزاتسکا (جان شلزینجر)، رادیو حرف (الیور استون)، سقوط امپراتوری آمریکا (دنیس آرکند)، آخرین وسوسه مسیح (مارتین اسکورسیزی)، خانم و آقای بریج (جیمز آیوری)، تردستان (استیون فریرز)، لیولو (ژان کلودلوزان) همکاری کرد. وی در دوران تهیه کنندگی و مدیرعاملی شرکت گسترش از فیلمسازان بنامی چون ارسن ولز در آخرین ساخته اش یعنی “آن سوی وزش باد” و استیون اسپیلبرگ در فیلم برخورد نزدیک از نوع سوم از طرف کمپانی سازنده فیلم‌ها پیشنهاد سرمایه گذاری داشته است.

فرمان‌آرا سر انجام در پایان دهه ۱۳۶۰ به ایران بازگشت و پس از دوره طولانی فیلم نامه نویسی که هیچ کدام ساخته نشد (از جمله:”از عباس کیارستمی متنفرم”) در سال ۱۳۷۸ فیلمسازی را دوباره شروع کرد و فیلمهایی نظیر بوی کافور عطر یاس، خانه‌ای روی آب، یک بوس کوچولو که به سه گانه مرگ معروف شدند را ساخت و سپس در سال ۱۳۸۸ فیلم خاک آشنا را که دو سال توقیف بود را اکران کرد. وی با ساخت بوی کافور، عطر یاس و خانه‌ای روی آب نظر بسیاری از مخاطبان و منتقدان را به خود جلب کرد.

در بهمن ماه سال ۱۳۸۹ در شبکه بی بی سی فارسی مستندی از وی در باره موسیقی دان بزرگ ایرانی، پرویز یاحقی پخش شد با نام “کنسرتی که اجرا نشد”.

او در دولت دوم احمدی نژاد هیچ درخواستی مبنی بر ساخت فیلم،به معاونت سینمایی وقت نداد و پس از آغاز ریاست جمهوری حسن روحانی،در دی ماه سال ۱۳۹۲ موفق به دریافت پروانه ساخت “دلم می خواد” به تهیه کنندگی علی تقی‌پور شد. نمایش “مردی برای تمام فصول” که فرمان‌آرا سالها قصد ساختن آن را داشت سرانجام در تاریخ ۱۷ آبان ۹۳ به مدت ۹۰ شب در تالار وحدت بر روی صحنه رفت. وی پیش از این در یک مصاحبه بیان کرده بود: “تا مردی برای تمام فصول را به نمایش درنیاورم قصد مردن ندارم.”

حاشیه‌ها
فرمان‌آرا بعد از حوادث انتخابات دهم بیانیه‌ای را در تاریخ ۱۳۸۸/۴/۳ صادر نمود که حاوی ابراز تاسف وی از شیوه برخورد با معترضین بود.
وی در نشستی در موسسه کارنامه اعلام نموده تا شمقدری و یارانش در مسند سینمای کشور هستند فیلم‌نامه ای را به آنها نخواهم داد.
بهمن فرمان‌آرا پس از مراسم تدفین نعمت حقیقی به علت ازدحام بی‌مورد خبرنگاران طی نامه‌ای عکاسان را «کرکس رسانه‌ای» خواند و در واکنش آن جامعه عکاسان طی بیانیه‌ای اعلام کردند که در مراسم مرگ و سوگواری این کارگردان دست به دوربین نخواهند شد.
در پی انتشار طنزی در روزنامه شرق درباره اختلاس سه هزار میلیارد تومانی، وی در تاریخ ۱۵ آبان ۱۳۹۰ ممنوع‌الخروج شد.
در پی منحل شدن خانهٔ سینما توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت دوم احمدی نژاد، وی سه سیمرغ بلورین خود را به عنوان اعتراض به دفتر جشنواره فجر پس داد.

 

کارگردانی
۱۳۹۲ – دلم می‌خواد
۱۳۸۶ – خاک آشنا
۱۳۸۴ – یک بوس کوچولو
۱۳۸۰ – خانه‌ای روی آب
۱۳۷۸ – بوی کافور، عطر یاس
۱۳۵۷ – سایه‌های بلند باد
۱۳۵۳ – شازده احتجاب
۱۳۵۱ – خانه قمرخانم
تهیه کننده
۱۳۸۶ – خاک آشنا
۱۳۸۰ – خانه‌ای روی آب
۱۳۵۷ – سایه‌های بلند باد
۱۳۵۷ – دایره مینا
۱۳۵۶ – کلاغ
۱۳۵۶ – گزارش
۱۳۵۶ – در امتداد شب
۱۳۵۵ – ملکوت
۱۳۵۵ – شطرنج باد
مستند
۱۳۸۹ – کنسرتی که اجرا نشد
جوایز
سیمرغ بلورین فیلم منتخب تماشاگران – خانه‌ای روی آب – دوره ۲۰ جشنواره فیلم فجر – مسابقه سینمای ایران- سال ۱۳۸۰
برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم – خانه‌ای روی آب – دوره ۲۰ جشنواره فیلم فجر – مسابقه سینمای ایران – سال ۱۳۸۰
کاندید سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه – خانه‌ای روی آب – دوره ۲۰ جشنواره فیلم فجر – مسابقه سینمای ایران – سال ۱۳۸۰
کاندید سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه – بوی کافور عطر یاس – دوره ۱۸ جشنواره فیلم فجر – مسابقه سینمای ایران- سال ۱۳۷۸
برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی – بوی کافور عطر یاس – دوره ۱۸ جشنواره فیلم فجر – مسابقه سینمای ایران – سال ۱۳۷۸
کاندید تندیس زرین بهترین فیلم – خانه‌ای روی آب – دوره ۶ جشن خانه سینما – مسابقه – سال ۱۳۸۱
کاندید تندیس زرین بهترین کارگردانی – خانه‌ای روی آب – دوره ۶ جشن خانه سینما – مسابقه- سال ۱۳۸۱
کاندید تندیس زرین بهترین فیلمنامه – خانه‌ای روی آب – دوره ۶ جشن خانه سینما – مسابقه- سال ۱۳۸۱
برنده بز بال دار بهترین فیلم – شازده احتجاب – دوره ۳ جشنواره جهانی فیلم تهران – مسابقه – سال ۱۳۵۳
کاندید لوح زرین بهترین فیلم سال – خانه‌ای روی آب – دوره ۴ منتخب سایت ایران اکتور – بهترین‌های سال – سال ۱۳۸۳
کاندید لوح زرین بهترین کارگردان سال – خانه‌ای روی آب – دوره ۴ منتخب سایت ایران اکتور – بهترین‌های سال – سال ۱۳۸۳
کاندید لوح زرین بهترین کارگردان سال – بوی کافور عطر یاس – دوره ۱ منتخب سایت ایران اکتور – بهترین‌های سال – سال ۱۳۸۰
کاندید لوح زرین بهترین فیلمنامه سال – بوی کافور عطر یاس – دوره ۱ منتخب سایت ایران اکتور – بهترین‌های سال – سال ۱۳۸۰
سومین فیلم سال – بوی کافور عطر یاس – دوره ۱۵ منتخب نویسندگان و منتقدان – بهترین‌های سال- سال ۱۳۷۹
سومین کارگردان سال – بوی کافور عطر یاس – دوره ۱۵ منتخب نویسندگان و منتقدان – بهترین‌های سال – سال ۱۳۷۹
چهارمین فیلمنامه سال – بوی کافور عطر یاس – دوره ۱۵ منتخب نویسندگان و منتقدان – بهترین‌های سال – سال ۱۳۷۹
چهارمین بازیگر نقش اول مرد سال – بوی کافور عطر یاس – دوره ۱۵ منتخب نویسندگان و منتقدان – بهترین‌های سال – سال ۱۳۷۹
دومین فیلم سال – خانه‌ای روی آب – دوره ۱۸ منتخب نویسندگان و منتقدان – بهترین‌های سال – سال ۱۳۸۲
دومین کارگردان سال – خانه‌ای روی آب – دوره ۱۸ منتخب نویسندگان و منتقدان – بهترین‌های سال – سال ۱۳۸۲

 

منبع ویکی پدیا 

گرداوری هنرکده فن و هنر ایران زمین 


 

بیوگرافی و مصاحبه از بهمن فرمان آرا

کارگردان

 

بهمن فرمان آرا: با درآمد سینما، یک قبر هم نمیتوانم بخرم/ جرج لوکاس همکلاسیام بود!
بهمن فرمان آرا کارگردان باتجربه ایرانی که ساخت آثاری مانند «خاک آشنا»، «یک بوس کوچولو»، «خانهای روی آب» و «بوی کافور عطر یاس» را در کارنامه دارد در آستانه تولد هفتاد سالگیاش گفتوگویی با ماهنامه تجربه انجام داده و در این گفتوگو حقایق جالبی درباره زندگی شخصی و حرفهایاش مطرح کرده که در ادامه بخشهایی از آن را میخوانید.

با درآمد سینما، یک قبر هم نمیتوانم بخرم!
من هرچه دارم از پدرم دارم. خانه لواسان را هم از پدرم به ارث بردهام. قبلا هم در خانه دروس زندگی میکردم و آن خانه را هم پدرم ساخته بود. یک بار در فیلمی که بهمن کیارستمی درباره من ساخته، گفتهام که اگر پولهایی را که من از سینما به دست آوردهام یک جا جمع میکردم، احتمالا خانهای به اندازه یک قبر هم نمیتوانستم بخرم!

تجارت خانوادگیمان نساجی است
وضع مالیام بد نیست، شغل نساجی را هم یاد گرفتهام. خوبی این تجارت خانوادگی {نساجی} این است که اجازه داده مجبور نشوم پشت این بهانه که «نان شب را چکارکنم؟» هر جور فیلمی را بسازم.

ماهی یک بار در چلوکبابی شمشیری ناهار میخوردیم
(در دوران کودکی) ماهی یک بار همه خانواده ناهارمان را بیرون از خانه میخوریم. پدرم دوست شمشیری بود و ماهی یک بار در چلوکبابی شمشیری ناهار میخوریم. پدرم هفتهای یک بار هم ما را میبرد سینما قبل از اینکه به سینما برویم از ساندویچی اختیاریه برایمان ساندویچ میخرید. تنها کسی که واقعا برایش مهم بود قرار است چه فیلمی ببینم، من بودم بنابراین از بچگی فیلمهایی را که خانوادهام باید میدید انتخاب میکردم. یادم هست «شرق بهشت» یا «کنتس پابرهنه» را با خانواده دیدم.

جرج لوکاس همکلاسیام بود
پسر خاله مادرم در آمریکا دکترای مدیریت اداری میخواند. پدرم با او تماس گرفت و درباره مدرسههای سینمایی آمریکا پرسید و او هم گفت اینجا مدرسه سینمایی هست. بعد که رفتم ثبت نام کردم فهمیدم که مهمترین مدرسه سینمایی آمریکا همین مدرسه است. جرج لوکاس و جان میلیوس و چند نفر هم همکلاسم بودند.

از اینکه مدرکم را تایید کردند ناراحت شدم
{بعد از پایان تحصیل در آمریکا و بازگشت به ایران} رفتم اداره فرهنگ برای ارزشیابی مدارک. به من گفتند چون شما دیپلمتان را از اینجا نگرفتهاید و رفتهاید، احتمالا لیسانستان راقبول نمیکنند؛ چون مدارج تحصیلی نباید قطع شود. من هم خوشحال شدم رفتم بیرون. چون اگر مدرکم را قبول نمیکردند، به عنوان کسی که دیپلم ندارد از سربازی هم معاف میشدم. بعد از دو ماه دوباره رفتم به همان اداره و آقایی که پشت میز نشسته بود از جا بلند شد و گفت تبریک میگوییم؛ مدرک شما اولین مدرکی است که لیسانشان را بدون داشتن دیپلم قبول کردهاند! دو روز بعد فهمیدم که باید به سربازی بروم و رفتم خودم را معرفی کردم.

افسر وظیفه بودم که رفتم خواستگاری زنم
افسر وظیفه بودم که رفتم خواستگاری زنم. مادرم مدام اصرار میکرد که باید برویم خواستگاری و من هم گفتم فقط یک بار حاضرم بیایم خواستگاری و همان یک بار الان نتیجهاش چهل و چهار سال زندگی مشترک شده است! بعد هم که ازدواج کردم و بچه دار شدم رفتم و کارمند تلویزیون شدم.

هیچکس با دیگری رقابت ندارد
یکی از خوبیهای سینما این است که هیچ وقت با دیگری رقابت ندارد؛ من و سهراب شهیدثالث رقابت نداشتیم، شهید ثالث هم با بیضایی رقابت نمیکرد. هرکسی کار خودش را میکرد. فیلمهای کارگردانان نسل من را اگر کنار هم بگذارید میبینید راههای کاملا متفاوتی را رفتهایم.

من غیر از سینما کار نساجی را هم دارم
من غیر از سینما کار نساجی را هم دارم که هر روز چند ساعتی وقتم را میگیرد، ولی به هر حال کار نوشتن، ترجمه و اگر بشود فیلم ساختن را دوست دارم و این کاری است که همیشه کردهام و پنجاه سالگی یا هفتاد سالگی فرق زیادی ندارد.

تنها راه زنده ماندن این است که آدم تا آخر عمر کار کند
مدل ذهنم وابسته به سن و سال نیست. فقط هم با دوستان هم سن وسال خودم نیستم؛ دوستهای جوان زیادی هم دارم. همیشه فکر میکنم تنها راه زنده ماندن و خوب زندگی کردن این است که آدم تا آخر عمر کار کند.

یاد گرفتم با کسی مسابقه ندهم
از روز اولی که کارم را شروع کردم، یاد گرفتم با کسی مسابقه ندهم و خوشبختانه در زندگیم هیچ وقت به موفقیت دیگران حسادت نکردهام و همین است که مثلا درباره فرهادی یا کاهانی مینویسم، یا هر جور که بتوان کمک میکنم.

تهیه کنندگیام از روی آگاهی بوده
من اگر برای کسی پله شدهام، کاملا از روی آگاهی بوده و میدانستهام امکاناتی دارم که میتواند کمکی برای دیگران باشد. مثلا کیارستمی آمد داستانی را برایم تعریف کرد و فیلمنامهای هم در کار نبود، ولی بهش گفتم که باشد؛ همین داستان را میسازم، برو فیلمش را بنویس و کار را شروع کن. نتیجهاش هم شد «گزارش». یا مثلا «کلاغ» بیضایی، یا «شطرنج باد» اصلانی، یا «ملکوت» هریتاش. با بهرام صادقی دوست بودم، «شازه احتجاب» را هم ساخته بودم و بهرام صادقی اجازه ساخت «ملکوت» را به من داده بود به دلایلی صادقی حاضر نبود اجازه ساخت را به هریتاش بدهد. بعد که تهیه کننده فیلم شدم اجازه ساخت را به هریتاش دادم.

خسرو هریتاش دست و پای انتظامی را بست
چه در کارهایی که تهیه کردهام و چه در کارهایی که ساختهام، فیلمبرداری هیچ وقت بیشتر از سی و پنج روز یا چهل روز طول نکشیده؛ چون همیشه پشتیبان کارگردان بودهام و دوستان هم میدانستند که من بعد از ساختن «شازه احتجاب» تهیه کنندگی را شروع کردهام پس این حرفی را که، معمولا راجع به تهیه کنندههای دیگر میزند و میگفتند کارشان را بلد نیستند، نمیتوانستند راجع به من بزنند.

البته به ندرت سر صحنه فیلمبرداری این فیلمها میرفتم. وقتی هم میرفتم کارگردان به هرحال چیزی میگفت و مثلا چیزی میپرسید و نظر میخواست فکر کردم درست نیست دیگران فکر کنند کارگردان جایزه گرفتهای که حالا تهیه کننده شده نقش آقا بالا سر را بازی میکند. شاید بیشتر از همه سر صحنه فیلمبرداری «ملکوت» رفته باشم. مجبور شدم چهار بار بروم ماکو و آن هم به خاطر روابط مرحوم هریتاش با گروه فیلمبرداری بود؛ یعنی در واقع گروه نبود و خب بهترین کارها وقتی انجام میشود که گروهی در کار باشد و رهبری در کار باشد تا مثل یک رهبر ارکستر گروه را رهبری کند.

چیزهایی که هریتاش گفته بود به هر حال چیزهای متداولی نبود. مثلا گفته بود نمیخواهم این بازیگر را گریم سیاه کنید و به یکی از هنر پیشهها که هنر پیشه معرفی هم نبود و خیلی دوست داشت در این فیلم بازی کند گفته بود آب پوست گردو به خودت بمال که سیاهی پوستت طبیعی جلوه کند. به من تلفن کردند گفتند این بازیگر دارد میمیرد؛ تبش به چهل، چهل و یک رسیده؛ چون آب پوست گردو خیلی گرم است. وقتی هم رسیدم بیشتر از همه به خود هنرپیشه ایراد گرفتم که چرا به حرفشان گوش کردهای؟ به هرحال بچههای عشق سینما هر کار که بگویی میکنند.

قبل از فیلمبرداری، فیلم را صد بار در ذهنم ساختهام
من فیلمبرداری را دوران رفاقت میدانم. فضای پشت صحنه فیلمهای من بسیار راحت است و همه اجازه دارند بیایند با من حرف بزنند و نظرشان را درباره هر چیزی که به فیلم ربط دارد بگویند. این فضای رفاقت و دوستی باعث میشود همه سعی کنند بهترین کارشان را انجام بدهند. من قبل از اینکه فیلمبرداری را شروع کنم فیلم را صد بار در ذهنم ساختهام.

همیشه از گلشیری کمک گرفتم
تا هوشنگ گلشیری زنده بود همیشه از او کمک میگرفتم. هوشنگ قبل از اینکه نوشتن فیلمنامه «شازده احتجاب» را شروع کنیم فیلنامه ننوشته بود؛ هرچند کتاب «شازده احتجاب»اش بسیار سینمایی بود. من پیشنهادهایی برای بهتر شدن فیلم نامه داشتم که هوشنگ همه را قبول کرد.

گلشیری و اصلانی زودتر از بقیه فیلمنامه هایم را میخوانند
وقتی خودم به تنهایی مینویسم باید ماجرا را خودم حل کنم. ولی بعد از اینکه نسخه اول فیلم نامه نوشته میشود، معمولا، سه نفر این نوشته را میخوانند و نظرشان کاملا با هم متفاوت است. همیشه هوشنگ آزادیور و محمد رضا اصلانی فیلمنامههایم را میخوانند و دربارهشان نظر میدهند. {گلشیری هم تا قبل از مرگش یکی از این سه نفر بود}

دوست داشتم «نادره» در «یک بوسه کوچولو» بازی کند
وقتی فیلمنامه مینویسم همزمان هنرپیشهام را هم انتخاب میکنم. مثلا وقتی «یک بوس کوچولو» را مینوشتم میدانستم که مثلا نقش شبلی را باید جمشید مشایخی بازی کند، یا فخری خوروش هم باید در این فیلم بازی کند، یا میدانستم رضا کیانیان باید نقش سعدی را بازی کند. دلم میخواست در آن فیلم خانم نادره نقش زنی را بازی میکرد که قناریش مرده و اصلا نقش را برای ایشان نوشته بودم چون فکر میکردم اگر خانم نادره نصف شب بیاید و بگوید قناری مرده؛ فضای دیگری بوجود میآید.

ولی ایشان مریض احوال بودند و تلفنی گفتند بیشتر وقت را شمال هستند و نمیدانند که چه میشود بیایند یا نه وخب، بعد خانم مریم سعادت آمد واین نقش را بازی کرد و نتیجه کار یک سکانس دیگر شد؛ چون مجبور شدم برایش ماسک زیبایی بگذارم. شاید اگر کسانی داشتیم که بازیگرهای جدید انتخاب کنند مشکل کمتر میشد.

منبع: inn.ir

 

 

WhatsApp us