0 Items

ترمه هنر کویر یزد آفت زده است !

ترمه هنر کویر یزد آفت زده است

ترمه هنر کویر یزد آفت زده است

ترمه هنر کویر یزد

ترمه” یکی از منسوجات بومی مردم دیار کویری یزد و از سوغات مورد توجه گردشگران این سرزمین است ولی متاسفانه در سال‎‎های اخیر با آفت‎‎هایی مواجه شده که صاحبان این صنعت را بسیار نگران کرده است.

عکس ترمه

پارچه ترمه از منسوجات گرانبهایی است که در گذشته با دست و با استفاده از الیاف ابریشمی ‌بافته می‌شد. از آنجایی که بافت این نوع پارچه گاهاً ‌شش ماه تا یک سال زمان می‏‏‌برد، بافنده ترمه نام خود را در گوشه آن پارچه ثبت می‌کرد. این پارچه ظریف که امروزه با کمک ماشین آلات نساجی بافته می‎‎شود، از دو سری نخ تار و پود شکل گرفته که در پایان، نخ پود در پشت پارچه به صورت آزاد مشاهده می‏‏‌شود.

طرح‎‎های ترمه از طبیعت گرفته شده به طوری که اغلب این طرح‌ها دارای بته جقه است که نشانه درخت سرو بوده و مورد احترام گذشتگان این دیار بوده است.

هر تولیدکننده پارچه ترمه از گذشته تا به‌حال از طرح و نقوش خاص خود بهره می‎‎گرفته و طرح‌هایش نیز به نام وی شناخته می‌شده ولی در سال‏‏های اخیر و با ورود افراد غیرمتخصص به این صنعت، شاهد آفتی به نام کپی‎‎برداری طرح از ترمه یزد هستیم به نحوی که صاحبان این صنعت در استان را بسیار نگران کرده است.

علیرضا سالاری، فروشنده یکی از برندهای مشهور ترمه در یزد در گفت‏‏‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه یزد، معتقد است: ترمه اصیل با الیاف ابریشمی‌ بافته می‌شود و هر تولیدکننده طرح و نقوش خاص خود را طراحی و تولید می‎‎کند به نحوی که طرح‌ها و تولیداتشان نیز به نام آنها در بازار شناخته می‌شود.

وی ادامه می‎‎دهد: در حال حاضر شاهد عرضه پارچه‌های ترمه از نوع الیاف پلی‌‏‏استر هستیم که کیفیت این پارچه را کاهش داده است و به سرعت شاهد رنگ باختگی و از بین رفتن پارچه حتی با یک بار شستشو هستیم و این موضوع اصالت پارچه ترمه یزد را زیر سوال برده است.

سالاری با بیان اینکه تشخیص ترمه اصل و تقلبی کار دشواری برای مردم عادی است، اظهار می‎‎کند: بهترین راهکار برای خرید کالای اصل، مراجعه متقاضیان به فروشندگان برندهای معتبر و خرید از آنهاست، در غیر این‌صورت امکان خرید اجناس تقلبی وجود دارد.

وی، قیمت ترمه را بسته به تراکم و رنگ متفاوت می‎داند و تصریح می‎‎کند: در حال حاضر و در بازار کنونی یزد این قیمت برای هر متر ترمه بین 22 هزار تا 190 هزار تومان است.

سالاری با بیان اینکه بیشترین خریداران ترمه یزد از خارج استان هستند، مهمترین مصرف ترمه را در دوخت پشتی، رومیزی، روتختی، جانماز و سجاده و اخیراً در تولید محصولات دیگری مانند کیف، کفش عنوان می‎‎کند.

امیر رضایی، یکی دیگر از تولیدکنندگان ترمه در استان در گفت‏‏‌وگو با خبرنگار ایسنای منطقه یزد،‌ کپی‌برداری از طرح‌های برندهای مشهور و با کیفیت ترمه استان یزد از جمله ترمه رضایی، ترمه‌ هاشمی ‌و ترمه سالاری را باعث خراب شدن بازار عرضه این پارچه می‎‎داند و می‎‎گوید: این اقدامات نابخردانه از سوی برخی سودجویان، خریداران را نسبت به ترمه استان بدبین کرده است.

وی بیان می‌کند: ترمه تنها پارچه کاملاً ایرانی است که حتی طراحی آن نیز در داخل کشور صورت می‌گیرد. در گذشته طرح‎‎های ترمه از سوی یک کارگر، طراحی و سپس بافت آن براساس طرح انجام می‎‎شد و بعدها نیز با ماشینی شدن بافت، ترمه به وسیله جاکاردهای کاغذی براساس طرح تولید می‌شد اما اکنون جاکاردها، الکترونیکی شده و همین الکترونیکی شدن به معضلی برای ترمه تبدیل شده است. جاکاردهای الکترونیکی باعث شده تا کسانی که شناختی از اصالت ترمه ندارند به راحتی از طریق کپی‎‎برداری از طرح‌های برندهای مشهور تولید ترمه استان، بازار را تحت سلطه خود درآورده‎‎اند.

رضایی می‌گوید: گاهاً‌ برای تثبیت یک طرح ترمه بیش از 6 ماه زمان صرف می‎‎شود تا طرح به سرانجام برسد و بعد از آن نیز معرفی در بازار زمان زیادی را سپری می‎‎کند ولی متاسفانه افراد سوء‏‏جو با کپی‌‏‏برداری از طرح‌های تولیدکنندگان استان، به این تولید پرزحمت ضربه می‌زنند.

این تولیدکننده اظهار می‎‎کند: 90 درصد ترمه تولیدی استان در خارج استان مشتری دارد و شهرهای تهران، تبریز و مشهد بیشترین مصرف‏‏ کنندگان ترمه یزد هستند.

رضایی درباره رنگ‌های مورد علاقه مردم می‌گوید: بسیاری از مردم عقیده دارند که ترمه اصل باید زمینه قرمز، قهوه‎‎ای و زرشکی داشته باشد در حالی که در گذشته هم ترمه با زمینه‌های رنگ‌های دیگر از جمله آبی وجود داشته است ولی چون تولید پارچه‌های ترمه با برخی رنگ‌ها مانند آبی دشوارتر بوده، اغلب ترمه‌ها با زمینه زرشکی، قهوه‌‏‏ای و قرمز تولید می‌شده است.

به گفته وی، در حال حاضر ترمه در رنگ‌های متنوعی در بازار عرضه می‌شود، اما هنوز رنگ‌های سنتی مورد علاقه مردم هستد.

به گزارش ایسنا به نظر می‎‎رسد که اگر مسئولان امر به وی‍ژه متولیان این میراث فاخر گذشتگان، زودتر تدابیر مقتضی را نیندیشند، دیری نخواهد پایید که همانند برخی دیگر منسوجات استان با عرضه نمونه‌‏‏های تقلبی پاکستانی و چینی شاهد رکود کامل این صنعت باشیم.

انتهای پیام

برچسب : يزد ترمه

هنر ترمه بافی

هنر ترمه بافی

هنر ترمه بافی را را در آغاز زرتشتيان  پايه گذار آن بودند و  از آن براي دوخت شلوارها و جامه های سنتی و مذهبی وبخصوص مراسم و جشن های خود  استفاده مي كردند كه از نوع راه راه آن (محرمات) به عنوان شال كمر استفاده مي نمودند. معمولا ترمه را با بته جقه های آن مي شناسند كه خود داستان و توصيفي دارد كه اينچنين است كه نماد و نقش ترمه برگرفته از سروي خميده است كه ريشه در فرهنگ اصيل ايراني-زرتشتي دارد كه علاوه بر فروتني و خضوع در برابر معبود (اهورامزدا) داستاني اين چنين دارد كه زرتشت پيامبر قديم ايران زمين اين درخت بهشتي را در پيشگاه آتشكده كاشت و از آن به بعد اين سرو خميده بعنوان نماد و نقشي مقدس و اهورايي در نفيس ترين پارچه يعني ترمه از ان  استفاده ميشده و ميشود.

هنر ترمه بافی ترمه رضايي _  ترمه حسيني _ ترمه سالاري

هنر ترمه بافی

در آغاز همه ترمه ها كاملا دستباف بدون دخالت هيچ  دستگاهي  بافته مي شده است كه بعدها در قرون بعد كم كم دستگاههاي  سنتي بافت ترمه ساخته شد و تا همين چهل پنجاه سال پيش هم  همه ترمه ها باهمين دستگاه هاي سنتي بافته مي شد كه با ورود صنعت و ماشين  و دستگاه هاي ريسندگي و بافندگي به اين رشته بافت ترمه اكنون بگونه  تمام ماشيني در كيفيت و ضخامت هاي مختلف از جنس ابريشم  و در اندازه هاي پهنا 70 و 90 و 95 و 1 متر و 120 و 140 و 150 و 180 و 2 متر و حتي پهنا 3 متر هم با توجه به كاربرد آن بافته مي شود. از معروفترين و باقدمترين كارخانه هاي ترمه كه حرف اول را در كيفيت و تنوع ترمه ميزنند ميتوان به گروه كارخانه هاي ترمه رضايي _  ترمه حسيني _ ترمه سالاري  اشاره كرد وهمچنين در زمينه توليدات عمده سرمه دوزي ميتوان نام ترمه اصفهان را نام برد.

ترمه ، نمونه اي از ترمه هاي كرك و پشم قديمي

ترمه ، نمونه اي از ترمه هاي كرك و پشم قديمي

ترمه ، نمونه اي از ترمه هاي كرك و پشم قديمي

ترمه ، نمونه اي از ترمه هاي كرك و پشم قديمي

 

نمونه اي از ترمه هاي كرك و پشم قديمي

از نظرارزشي ابتدا در رده نخست ترمه هاي قديمي ( ترمه اصل ) قرار ميگيرد كه از جنس كرك و پشم بافته ميشدند كه به خاطر دستباف بودن و قديمي بودن و شناسنامه دار بودنشان بعنوان كالايي عتيقه از گرانبهاترين و نفيس ترين ترمه ها هستند كه در انواع سوزني و بقچه اي و شال ترمه شامل راه راه و محرمات و شال چارقدي و شال بندي و شال اتابكي و شال كشميري و شال يزدي بافته مي شده است كه متداول ترين نقش هاي به كار رفته در آن ها بته جقه_گوزني_درختي و گل بنفشه است. بر روي اين ترمه اصل دراصفهان با سرمه اصل (سيم نقره با روكش آب طلا) دوخت سرمه دوزي انجام مي شود كه قيمت اين دست بافته ها گاهي تا چند ميليون تومان و حتي بيشتر ميرسد و ارزش فراواني در گذر زمان پيدا كرده اند. . در رده دوم از نظر ارزش  ترمه هاي ابريشمي هستند كه در گوناگوني و تنوع رنگ و نقش بسيار بصورت ماشيني در پهناهاي مختلفي  بافته ميشوند و بسته به جنس و الياف بكاررفته در آن آن وهمچنين  تراكم و تعداد رنگ بكار رفته در آن از متري20000 تومان تا متري 200000 هزار تومان هم فروخته مي شود كه در انواع  بته بته اي- كتيبه اي – راه راه و پانلي توليد ميشود..  ترمه هاي ابريشمي امروزه براي دوختن سرويس ترمه عروس شامل: روميزي پذيرايي و ناهار خوري، بقچه و رو اپني، جانماز و سجاده و جاقرآني و ، روتختي و پاتختي و روميز آرايشي عروس و نيز تو بوفه اي و لب دكوري و رو مبلي و كوسن و بالش سنتي و  همچنين قاب وزيرتلفني و زيرگرام  و زيرگلدوني، و همچنين جانقلي و كيسه شاباش و جاجواهري وجاكتابي وهمچنين درپوشاك مردانه مانند كت و جليقه و شلوارهاي ورزشهاي باستاني و در پوشاك زنانه درلباس مجلسي و لباس شب و مانتو و انواع كيف و كفش بكار ميرود و امروزه حتي در پرده و تزيينات جانبي و همچنين در تزيين وسايل آشپزخانه و حتي در سرويس اتاق نوزاد(سيسموني) استفاده مي شود و در برخي شهرها (به ويژه اصفهان) به عنوان رسم ورسوم  و به خاطر شگون دار بودن ترمه حتي نوع سرمه دوزي شده آن را روي جهاز عروس مي گذارند و عروسان اصفهاني را كه از لحاظ جهاز شهره عام و خاص هستند را بدرقه خانه داماد ميكنند. ازنظر ارزش و اهميت مادي و معنوي ترمه  همين بس كه در قباله عروس يك تاقه شال ترمه  حتما در سند ازدواج  قيد ميگردد.

ترمه ، نمونه اي از ترمه هاي كرك و پشم قديمي

ترمه ، نمونه اي از ترمه هاي كرك و پشم قديمي

در رده آخرارزشي ترمه هاي نخي و پلي استر مي باشند كه به خاطر كيفيت پايين و ارزانتر بودن ان هنوز در برخي توليديهاي ترمه سرويس ترمه عروس و در سرمه دوزي هم استفاده مي شود و در مشهد روي آن خامه دوزي مي كنند ولي در كل بيشتر كاربرد اين ترمه هاي نخي امروزه بيشتر درمراسم هاي مذهبي و سوگواري ها و يادبودها مي باشد. شايان گفتن است شما در اين سايت شاهد انواع توليدات صنايع دستي ترمه اصفهان بر روي ترمه هاي اصل و ابريشمي  ميباشد و چنانچه مايل به خريد از ما  باشيد ميتوانيد با تماس با فروشگاه مركزي يا خريد اينترنتي يا مراجعه حضوري  اقدام به خريد ترمه وكليه محصولات سرمه دوزي موردنظر خود بكنيد و از تخفيفات ويژه مشتريان اينترنتي بهره مند شويد. 

باسپاس. به قلم استاد شهريار نيرومند مدرس و پژوهشگرصنايع دستی

(بیشتر…)

WhatsApp chat