0 Items
تکنیک تمپرا

تکنیک تمپرا

تکنیک تمپرا

هنر برتر ازگوهرآمدپدید

اوج این روش بین قرنهای 13 و 15 به وفور مورد استفاده نقاشان اروپائی و ایتالیائی بوده است.

کلمه تمپرا معانی مختلفی نیز دارد. بعنوان مثال در قرون وسطی این کلمه را نیز در مورد رنگهائی که با آب و صمغ و چوب مخلوط می شده و به شکل خمیر در می آمده هم استفاده می کردند. به کارگیری رنگ تمپرا بر روی گچ بدین صورت است که نقاشان ابتدا سطح دیوار زبر شده را با مخلوطی از لایه ای از ترکیب خمیری ماسه ی سیمان پوشانیده و سپس لایه بعدی را که ترکیبی از آب و گچ می باشد، با ماله بر سطح آن اندود می کنند و در نهایت رنگ تمپرا را با قلم مو بر روی آن می کشند.مسئله ی مهم در این تکنیک این است که به هنگام رنگ آمیزی بر سطح گچ، لازم است که لایه گچی خشک شده باشد تا فرصت و امکان نفوذ لایه رنگ تمپرا در گچ باشد.پانل های چوبی و کار بر روی آنها از زمان قدیم، خصوصاً زمان چین باستان رایج بوده که امروزه پارتیشن ها داخل اماکن یا منازل نمونه های کوچک شده و تغییر یافته ی این روش هستند. حتماً بر روی پانل های چوبی باید توسط جسو Gesso  زیرسازی کنیم. که جسو رنگ مخصوصیست از ترکیب گچ و سریشم، که اصطلاحی مخصوص اروپائیان بوده است.

تکنیک های نقاشی , جسو و تمپرا

تکنیک های نقاشی , جسو و تمپرا

زیر سازی پانل ها بدین صورت بود که چند لایه رقیق چسب را بر روی پانل ها می زدند و پس  از خشک شدن کامل آن، جسو را بر پانل اضافه می کردند و گاه بعد از خشک شدن آن را سمباده می زدند و روی آن کار می کردند. با این عمل شرایط لازم برای نقاشی فراهم می شده تا قلم مویش را به راحتی کار بر روی بوم، بر روی دیوار حرکت دهد طرز تهیه تمپرا، زرده ی تخم مرغ + آب + مواد گندزدا ( مثل سرکه، اسید نیتریک 3 درصد) این مواد باعث می شوند که مخلوط کمتر چرب می شود و استفاده از آن راحتتر شود. یکی از نمونه های تمپرا تابلوی بهار یا Perimavera اثر ساندرو بوتیچلی (Botticelli) است. این اثر در تاریخ 1482 در فلورانس در ابعاد 203 در 314 ، تمپرا روی پانل بوده

در مرکز تابلو ونوس یا الهه عشق که کمی عقبتر از بقیه ایستاده را مشاهده می کنیم که در بالای سرش، فرزندش با تیر کمان خود در حال پرواز است و قلب زیبارویان را نشانه گرفته. در سمت راست تابلو پرمس یا مرکوری که باغ رب النوع عشق توسط او محافظت می شود. در سمت راست تابلو زفیروس یا الهه باد به دنبال کلوریس یا حوری زمینی است و با باد گرم خودش او را باردار می کند. از نفس کلوریس گلهای بهاری از دهانش بیرون می ریزد. کلوریس به سمت زن سمت چپ خود می رود ( فلورا) که خدای بهار نام دارد. و فلورا در حال پخش کردن گلهائیست که از دهان کلوریس به دامن او ریخته شده. عده ای معتقدند که کلوریس و فلورا هر دو یکی هستند و حرکت از سمت چپ براست که خود نشاندهنده نماد زنانگی قوی در تابلوست که البته به یک مرد ختم شده و به عبارتی تابلو با خدایان آغاز و با خدایان پایان یافته. فلورای جارچی بهار بوده که بهار هم فصل مورد علاقه ونوس بوده. رنگ قرمز در بدن ونوس و هرمس گوئی نشانی از عشق می باشد. این تابلو تا سال 1743 در خانه مدیچی ها و بعد از آن در معرض دید عموم گذاشته شده است.
بعد از جنبش مدرنیسم در نقاشی، توجه نقاشان به خصلتهای عناصر نقاشی از جمله بافت و جلوه های متنوع برخاسته از حرکتهای آزاد و فی البداهه تاش های رنگی بر بوم بیشتر گردید. در این راستا نظر برخی از نقاشهای جدید به خاصیت رنگهائی مثل تمپرا که به سرعت بر روی بوم یا دیوار خشک می شوند، دوباره جلب شد، اما از آنجا که در شرایط عصر جدید محیا ساختن رنگ تمپرا منطبق بر زمان و شرایط نبوده، شرکتهای صنعتی رنگ سازی اکریلیک را تولید کردند که همان تمپرای صنعتی است

 

تمپرا
تمپرا شيوه‌اى است قديمى در نقاشى که در آن ماده رنگى با ماده‌اى ژلاتينى که معمولاً زرده تخم‌مرغ يا زرده و سفيده است با آب مخلوط مى‌شود و روى زمينهٔ آماده شده بکار مى‌رفت در اين شيوه رنگ‌ها بعد از خشک شدن روشن‌تر مى‌شوند.

 

تکنيک‌هاى نقاشى

تکنيک‌هاى نقاشى

تکنيک‌هاى نقاشى

تکنیک نقاشی و آبرنگ

تکنیک نقاشی و آبرنگ

هر اثر نقاشى شامل سه عنصر رنگ، زمينه و بَست مى‌باشد .

بست، رنگدانه را به زمينه مى‌چسباند. مهارت يا تکنيک نقاشى همانا ترکيب و به‌ کارگيرى صحيح اين سه عنصر است. در نقاشى اغلب تکينک‌ها با سبک اشتباه مى‌کنند. در حالى‌که سبک کاربرد شخصى تکنيک يا شيوهٔ نقاش است. مهارت به تنهايى قابل آموزش است و از نظر نقاش تکنيک ناميده مى‌شود. مشکلات امروزه در ارتباط با تکنيک‌هاى نقاشى بخشى به خاطر معايب مواد و بخشى به‌دليل پيشرفت‌هاى تاريخى تکنيک است. نقاشان گذشته طى مقالاتى نظرات خود را دربارهٔ مصالح کارشان برجاى گذاشته‌اند ولى گاهى هم يافته‌هاى تجربى‌شان را به‌صورت راز براى خود پنهان نگاه داشته‌اند. هنر نقاش در طولِ دوران حيات خود با غيرت و وسواس از تکنيک خاص خود محافظت مى‌کرده است.

تکنیک های رنگ در دکوراسیون

تکنیک های رنگ در دکوراسیون

رنگ‌‌ و روغن
آبرنگ
اکریلیک
پاستل
مدادرنگی
مدادشمعی
نقاشی دیواری(فرسک)
کلاژ
تمپرا
نقاشی پشت شیشه
رنگ روغن

 

اين تکنيک نياز به قلم‌موهاى تخت دارد و معمولاً روى بوم صورت مى‌گيرد. البته در مواردى روى کاغذ، مقوا، چوب و … نيز بکار مى‌رود. در هر صورت بايد پيش از آغاز بکار زمينه‌سازى آن انجام شود. رنگ‌هاى روغنى معمولاً به‌صورت رنگ‌هاى روغنى لوله‌اى هستند. لولهرنگ در دههٔ ۱۸۶۰ به‌طور وسيع در دسترس نقاشان قرار گرفت. اين تکنيک از مشهورترين تکنيک‌هاست. در اين روش نقاش اين امکان را دارد که با روى‌هم زدنِ ضربه‌هاى قلم‌مو رنگ‌ها را تغيير دهد. تکنيک رنگ روغن از سدهٔ شانزدهم به بعد محبوبيت زيادى يافته است. در اين روش دير خشک شدن رنگ‌ها اين امکان را فراهم مى‌کند تا رنگ‌ها را درهم بتوان محو نمود.

پس از پايان کار مى‌توان لايهٔ نازکى ورنى روى کار کشيد. به اين ترتيب هم اثر از نفوذ گردوغبار محفاظت مى‌شود و هم درخشندگى آن حفظ مى‌شود. البته اين مرحله بايد بعد از گذشت زمانى از اتمام کار صورت گيرد تا لايه‌هاى زيرين تابلو کاملاً خشک شده باشد.

آبرنگ

در آبرنگ با رقيق کردن رنگماده مى‌توان سايه‌روشن‌هاى زيبايى ايجاد کرد و با ايجاد لايه‌هاى نازک درخشندگى را نشان داد. در اين تکنيک زمينهٔ نقاشى اهميت زيادى دارد. از نمونه‌هاى کار آبرنگ در دوران‌هاى گذشته، نقاشى‌هاى روى ابريشم در خاور دور است. کاربرد کامل‌تر آبرنگ در انگلستان بخصوص قرن هيجدهم متداول شد. در اين روش گاه خطوط اصلى طراح با مداد يا قلم و مرکب مشخص مى‌شود و بعد به‌وسيلهٔ آبرنگ تکميل مى‌گردد و گاه از ابتدا با قلم‌مو و آبرنگ کار شروع مى‌شود. در اين شيوه، کيفياتى از مناظر و موضوعات را مى‌توان به‌وجود آورد که با تکنيک‌هاى ديگر امکان‌پذير نمى‌باشد. آبرنگ‌ها به‌صورتى تيوپى يا قرص وجود دارند. در اين روش از سفيد استفاده نمى‌شود وسفيدى خود کاغذ به‌کار برده مى‌شود.
پل هوگارت ، آبرنگ ۱۷x ۱۴
پل هوگارت ، آبرنگ ۱۷x ۱۴

هوندر تواسر ،نوار هوکايدو ،آبرنگ روى کاغذ برنجى با زمينه گچى ،مجموعه چى پوپ ،هامبورگ ،آلمان
هوندر تواسر ،نوار هوکايدو ،آبرنگ روى کاغذ برنجى با زمينه گچى ،مجموعه چى پوپ ،هامبورگ ،آلمان
اکريليک

اين تکنيک با رنگ‌هاى اکريليک انجام مى‌شود که محلول در آب هستند و انعطاف‌پذيرى زيادى دارند و خيلى زود خشک مى‌شوند. اين رنگ‌‌ها مقاومت خوبى دارند.
لئونارد روسومن، اکريليک ۳۶x۴۸
لئونارد روسومن، اکريليک ۳۶x۴۸
پاستل

پاستل نوعى تکنيک خشک است که ويژگى بافت مخمل‌نما را دارد. اما خيلى زود کثيف مى‌شود و تحت تأثير رطوبت و نور قرار مى‌گيرد. اين تکنيک در قرن هيجدهم رايج شد. در پاستل رنگ‌ها قابل ترکيب نيستند و اين عمل روى کاغذ زمينه و در حين کار صورت مى‌گيرد. از اين‌رو تعداد رنگ‌هاى پاستل زياد است.
در اين تکنيک کاغذ مخصوص پاستل بايد انتخاب شود و به‌دليل حساس بودن اين ماده رنگى پس از پايان کار بايد از فيکسايتو استفاده کرد و بعد در قاب شيشه‌اى قرار داده شود و در اين حالت اثر در فاصله‌اى اندک از شيشه قرار گيرد و به شيشه نچسبد.

تکنيک‌هاى نقاشى

به دنیای رنگ ها خوش آمدید . هنرکده فن و هنر مجری رنگ آمیزی و تزئین دکوراسیون لوکس ، کلاسیک و آنتیک

تکنيک‌هاى نقاشى

هر اثر نقاشى شامل سه عنصر رنگ، زمينه و بَست مى‌باشد. بست، رنگدانه را به زمينه مى‌چسباند. مهارت يا تکنيک نقاشى همانا ترکيب و به‌کارگيرى صحيح اين سه عنصر است. در نقاشى اغلب تکينک‌ها با سبک اشتباه مى‌کنند. در حالى‌که سبک کاربرد شخصى تکنيک يا شيوهٔ نقاش است. مهارت به تنهايى قابل آموزش است و از نظر نقاش تکنيک ناميده مى‌شود. مشکلات امروزه در ارتباط با تکنيک‌هاى نقاشى بخشى به خاطر معايب مواد و بخشى به‌دليل پيشرفت‌هاى تاريخى تکنيک است. نقاشان گذشته طى مقالاتى نظرات خود را دربارهٔ مصالح کارشان برجاى گذاشته‌اند ولى گاهى هم يافته‌هاى تجربى‌شان را به‌صورت راز براى خود پنهان نگاه داشته‌اند. هنر نقاش در طولِ دوران حيات خود با غيرت و وسواس از تکنيک خاص خود محافظت مى‌کرده است.

رنگ روغن

اين تکنيک نياز به قلم‌موهاى تخت دارد و معمولاً روى بوم صورت مى‌گيرد. البته در مواردى روى کاغذ، مقوا، چوب و … نيز بکار مى‌رود. در هر صورت بايد پيش از آغاز بکار زمينه‌سازى آن انجام شود. رنگ‌هاى روغنى معمولاً به‌صورت رنگ‌هاى روغنى لوله‌اى هستند. لولهرنگ در دههٔ ۱۸۶۰ به‌طور وسيع در دسترس نقاشان قرار گرفت. اين تکنيک از مشهورترين تکنيک‌هاست. در اين روش نقاش اين امکان را دارد که با روى‌هم زدنِ ضربه‌هاى قلم‌مو رنگ‌ها را تغيير دهد. تکنيک رنگ روغن از سدهٔ شانزدهم به بعد محبوبيت زيادى يافته است. در اين روش دير خشک شدن رنگ‌ها اين امکان را فراهم مى‌کند تا رنگ‌ها را درهم بتوان محو نمود.

رنگ کاری و پتینه

رنگ کاری و پتینه

پس از پايان کار مى‌توان لايهٔ نازکى ورنى روى کار کشيد. به اين ترتيب هم اثر از نفوذ گردوغبار محفاظت مى‌شود و هم درخشندگى آن حفظ مى‌شود. البته اين مرحله بايد بعد از گذشت زمانى از اتمام کار صورت گيرد تا لايه‌هاى زيرين تابلو کاملاً خشک شده باشد.

آبرنگ

در آبرنگ با رقيق کردن رنگماده مى‌توان سايه‌روشن‌هاى زيبايى ايجاد کرد و با ايجاد لايه‌هاى نازک درخشندگى را نشان داد. در اين تکنيک زمينهٔ نقاشى اهميت زيادى دارد. از نمونه‌هاى کار آبرنگ در دوران‌هاى گذشته، نقاشى‌هاى روى ابريشم در خاور دور است. کاربرد کامل‌تر آبرنگ در انگلستان بخصوص قرن هيجدهم متداول شد. در اين روش گاه خطوط اصلى طراح با مداد يا قلم و مرکب مشخص مى‌شود و بعد به‌وسيلهٔ آبرنگ تکميل مى‌گردد و گاه از ابتدا با قلم‌مو و آبرنگ کار شروع مى‌شود. در اين شيوه، کيفياتى از مناظر و موضوعات را مى‌توان به‌وجود آورد که با تکنيک‌هاى ديگر امکان‌پذير نمى‌باشد. آبرنگ‌ها به‌صورتى تيوپى يا قرص وجود دارند. در اين روش از سفيد استفاده نمى‌شود وسفيدى خود کاغذ به‌کار برده مى‌شود.

پل هوگارت ، آبرنگ ۱۷x ۱۴

پل هوگارت ، آبرنگ ۱۷x ۱۴

نقاشی

نقاشی

هوندر تواسر ،نوار هوکايدو ،آبرنگ روى کاغذ برنجى با زمينه گچى ،مجموعه چى پوپ ،هامبورگ ،آلمان

اکريليک

اين تکنيک با رنگ‌هاى اکريليک انجام مى‌شود که محلول در آب هستند و انعطاف‌پذيرى زيادى دارند و خيلى زود خشک مى‌شوند. اين رنگ‌‌ها مقاومت خوبى دارند.

نقاشی

نقاشی

لئونارد روسومن، اکريليک ۳۶x۴۸

نقاشی با اکریلیک

پاستل

پاستل نوعى تکنيک خشک است که ويژگى بافت مخمل‌نما را دارد. اما خيلى زود کثيف مى‌شود و تحت تأثير رطوبت و نور قرار مى‌گيرد. اين تکنيک در قرن هيجدهم رايج شد. در پاستل رنگ‌ها قابل ترکيب نيستند و اين عمل روى کاغذ زمينه و در حين کار صورت مى‌گيرد. از اين‌رو تعداد رنگ‌هاى پاستل زياد است.

رنگ

رنگ

در اين تکنيک کاغذ مخصوص پاستل بايد انتخاب شود و به‌دليل حساس بودن اين ماده رنگى پس از پايان کار بايد از فيکسايتو استفاده کرد و بعد در قاب شيشه‌اى قرار داده شود و در اين حالت اثر در فاصله‌اى اندک از شيشه قرار گيرد و به شيشه نچسبد.

رنگ و نقاشی

رنگ و نقاشی

 

مداد رنگى

امکانات مدادهاى رنگى از ابتداى اختراع آن، نظر بسيارى از هنرمندان نقاش را به خود جلب نمود. بيشتر تصويرگران و طراحان تبليغاتى از اين ابزار ساده آثار ماندگارى بوجود آورده‌اند. روش مدادرنگى مى‌تواند با روش‌هاى ديگر مثل آبرنگ، گواش و غيره ترکيب شود. مداد رنگى کاربردهاى بسيار وسيعى دارد. از اين ابزار مى‌توان براى طرح‌هاى مقدماتى و يا اثرى با تمام جزئيات بهره برد. اين وسيله هم کاربرد طراحى دارد و هم کاربرد نقاشي. استفاده از اين تکنيک نياز به تجربه کافى دارد. به‌جز کاغذهاى صيقلي، بقيه کاغذها قابل استفاده در اين تکنيک هستند.

روش مداد رنگی

روش مداد رنگی

روش مداد رنگی

روش مداد رنگی

روش مداد رنگی

روش مداد رنگی

روش مداد رنگی

گونه‌اى از مدادهاى رنگي، اصطلاحاً مدادهاى آبرنگى هستند که فضاهايى شبيه به آبرنگ را مى‌توان با آنها ايجاد نمود. در اين روش با کمک قلم‌مو و آب اثر مداد رنگى محو مى‌شود و سبک و سياق آبرنگ ديده مى‌شود ولى ردّ مداد رنگى همچنان به‌چشم مى‌خورد.

در نقاشى با مداد رنگى مى‌توان شيوه‌هاى متنوعى به‌کار برد؛ از جمله شيوهٔ خطي، سايه‌پرداز، شيوهٔ خراش و … معمولاً از شيوهٔ خطى و سايه‌پردازى بيشتر استفاده مى‌شود.

مداد شمعى

در اين شيوه از مدادهاى شمعى که از موم يا ساير مواد قابل ذوب به همراه مواد رنگى ساخته مى‌شود، استفاده مى‌شود. چسبندگى اين رنگ‌‌ماده روى کاغذ به مراتب بهتر از پاستل مى‌باشد.

مداد شمعى

مداد شمعى

نقاشى ديوارى (فرسک)

تکنيک‌هاى رايج در نقاشى ديوارى به دو بخش تقسيم مى‌شود: نقاشى فرسک و نقاشى خشک. در تکنيک فرسک رنگ روى لايه تازه و خيس بکار مى‌رود. کليهٔ‌ روش‌هاى ديگر نقاشى ديوارى که داراى چنين حالتى نباشند، تحت عنوان نقاشى خشک قرار مى‌گيرند. تکنيک‌هاى خشک براى فضاهاى داخلى به‌کار مى‌روند. چون مقاومت کافى در مقابل تغييرات جوى ندارند.

رنگ

رنگ

در فرسک مدت زمانى که نقاش مى‌تواند روى يک کار صرف کند محدود است. يکى از دلايلى که باعث شده فرسک کاربرد وسيعى نداشته باشد همين مانع است. ايتاليا بهترين و باارزش‌ترين فرسک‌ها را در خود جاى داده است. امروزه در ايتاليا تنها نقاشان متعلق به نسل گذشته با اين شکل از هنر آشنا هستند.

در فرسک مواد رنگ با آب به‌صورت خمير در مى‌آيد، سپس رقيق مى‌شود تا آمادهٔ استفاده شود. لايهٔ بيرونى که در واقع سطح کار است، ذرات رنگى را به هم مى‌چسباند و آهک آن را در خود حل مى‌کند و آنقدر سخت مى‌شود که بدون ويران ساختن سطح نگاهدارنده نمى‌توان آن را از بين برد. سطح از لايه آهکى تشکيل شده است. تمام آهک‌ها مناسب براى نقاشى ديوارى نيستند. تنها آهک سفيد است که همه خواص لازم را براى اين کار دارد. البته آهک‌هاى دولومى‌تيک و کلوخ آهکِ آبى بد نيستند.

کيفيت اندود فرسک در مرحلهٔ اول به نوع مواد و انتخاب آنها و در مرحلهٔ بعد به آهک و ماسه و نسبت اين دو بستگى دارد.

نقاشى فرسک به مقدار رنگ کمى نياز دارد و بايد رنگ‌هايى را بکار برد که بالاترين قابليت، ثبات نور و رنگ را داشته باشند. و اين رنگ‌ها بايد فاقد سنگ گچ و نمک محلول باشند. در مرحلهٔ انتقال طرح به روى ديوار دو روش وجود دارد. در روش اول طرح روى مقواى کارتن منتقل شود و بعد در روى تمام خطوط طرح با وسيله‌اى نوک‌تيز سوراخ‌هاى ريزى ايجاد شود. سپس کارتن با استفاده از تخته‌هاى باريک به ديوار نصب شود. کيسه‌اى حاوى دوده تهيه و با ماليدن يا زدن اين کيسه روى سوراخ‌ها اثر روى ديوار منتقل مى‌گردد.

در روش ديگر کارتن را روى ملاط تازه نصب مى‌کنند و تمام خطوط طرح توسط انتهاى دستهٔ گِرد قلم‌مو با فشار از روى کارتن مشخص مى‌شود.

نقاشى فرسک قابليت‌هاى تکنيکى وسيعى دارد.

 کلاژ (تکه‌چسبانى)

کلاژ شيوه‌اى است که در آن مصالح مختلفى از قبيل مقوا، بريده روزنامه، پارچه، عکس، اشياء و … روى سطح بوم يا هر زمينهٔ ديگر چسبانده مى‌شود و يک ترکيب‌بندى ايجاد مى‌کند. به اين ترتيب گاه روى زمينهٔ نقاشى شده قرار مى‌گيرد و آن را تکميل مى‌کند و گاه به تنهايى بکار مى‌رود. نقاشان کوبيست و بعد ديگران اين شيوه را بکار مى‌بردند.

 

171

تمپرا

تمپرا شيوه‌اى است قديمى در نقاشى که در آن ماده رنگى با ماده‌اى ژلاتينى که معمولاً زرده تخم‌مرغ يا زرده و سفيده است با آب مخلوط مى‌شود و روى زمينهٔ آماده شده بکار مى‌رفت در اين شيوه رنگ‌ها بعد از خشک شدن روشن‌تر مى‌شوند.

172

 

امروزه رنگ‌هاى تمپرا در بازار عرضه مى‌شوند. اين نوع نقاشى اگر به‌درستى انجام شود، بسيار پايدار است.

نقاشى پشت شيشه

اين نوع نقاشى از زمان‌هاى گذشته با شيوه‌هاى مختلف در هنرهاى مردمى بيشتر کشورها بکار رفته است. تاريخچه اين نوع نقاشى در ايران به عهد صفويان باز مى‌گردد.

ویترای

ویترای

آموزش ساخت کاغذ ابر و باد

آموزش ساخت کاغذ ابر و باد

این مطلب درباره هنر ابر و باد و ساخت موج های رنگی بوسیله یک تکنیک قدیمی

مواد و وسایل مورد نیاز

  • آماده‌سازی‌ رنگها که در گذشته بیشتر از رنگ‌های طبیعی معدنی و گیاهی استفاده می‌شد و امروزه بیشتر از رنگ‌های روغنی بهره می‌گیرند.
  • آماده‌سازی‌ کاغذ که امروزه با وجود کاغذهای متنوع کارخانه‌ای کمتر کسی سراغ کاغذهای دست ‌ساز می‌رود.
  • تهیهٔ لعاب‌ یا مایع‌ ابری‌ برای غلظت دادن به آب که از مواد مختلفی ساخته می‌شده است.
  • بَستِمان‌ یاافزودن‌ مواد چسبانکی‌ چون‌ صمغ‌، سریش‌، سرپشم‌ و جز آن‌ برای چسبندگی و قوام بیشتر آب.
  • تهیه حوضچه‌ یا سینی برای پر کردن از آب و مواد غلیظ و شناور کردن رنگها بر روی آن. انداره حوضچه‌ متناسب‌ با کاغذی‌ که‌ قرار است بر آن‌ نقش‌ ابری‌ پدید آید درنظر گرفته ‌می‌شود.
  • تهیه شانه‌ یا ابزاری برای ایجاد نقوش بر روی سطح شناور.

روش ساخت:

ابتدا مایع غلیظ و با قوامی را داخل سینی یا حوضچه‌ای ریخته و بعد رنگ را که معمولاً از نوع رنگ و روغن است را رقیق نموده و روی مایع غلیظ داخل سینی می‌ریزند. سپس با یک شانه که دندانه‌های مجرایی دارد و یا نوک یا ته قلم مو یا ابزاری مانند آنها رنگها را بهم میزند تا نقش مورد نظر بدست آید؛ سپس کاغذ را روی آن گذاشته تا رنگها جذب کاغذ گشته و سریع بر می‌دارند و داخل آب می‌شویند تا مایع غلیظ از کاغذ جدا شود. پس از خشک شدن کاغذ، به‌عنوان آخرین مرحله، معمولاً آنرا اتو یا پرس می‌کنند و آهار و مهره می‌زنند تا صیقلی شده و برای خوشنویسی مناسب باشد.

سینی رنگ ابر و باد

سینی رنگ ابر و باد

تاریخچه‌

رسالات‌ مربوط به‌ خط و خوشنویسی‌ یا کاغذ و رنگ‌ سازی‌ که‌ از نیمه دوم‌ سدة ۱۰ق‌/۱۶م‌ به‌ بعد نوشته‌ شده‌ است‌، آگاهی‌های‌ پراکنده‌ای‌ درباره کاغذ ابری‌ به‌‌دست‌ می‌دهد. کهن‌‌ترین‌ نمونه شناخته‌ شده‌ در این‌ مورد فصلی‌ از یک‌ نسخه زیر نام‌ رساله خوشنویسی‌ است‌ که‌ در فاصله سالهای‌ ۹۶۳ تا ۱۰۱۴ق‌/۱۵۵۵ تا ۱۰۶۵م‌ به‌‌فارسی‌ نوشته‌ شده‌ و در کتابخانه پتنه هند موجود است‌.

پیدایش‌ و ساخت‌ کاغذ ابری‌ به‌ اواخر سدهٔ ۹ق‌/۱۵م‌ باز می‌گردد. اختراع‌ اینگونه‌ کاغذ را بهخواجه‌ شهاب‌ الدین‌ عبدالله‌ مروارید (۸۶۵ -۹۲۲ق‌/۱۴۶۱-۱۵۱۶م‌) متخلص‌ به‌ «بیانی‌» نسبت می‌دهند، او فرزند خواجه‌ شمس‌ الدین‌ محمد کرمانی‌ از بزرگ‌ زادگان‌ و وزیران‌ دربار تیموریان‌ بود.

برخی‌ از منشیان‌ و هنرمندان‌ پایان‌ سده ۱۰ و آغاز سده ۱۱ق‌/۱۶ و ۱۷م٬ میر محمد طاهر هنرمند ایرانی‌ مقیم‌ هند را مخترع‌ کاغذ ابری‌ دانسته‌اند که شماری‌ از پژوهندگان‌ معاصر نیز از این‌ نظر پیروی‌ کرده‌اند. گفته می‌شود میرمحمدطاهر که مردی صاحب ذوق و هنر بود در زمان شاه­تهماسب از ایران به هندوستان رفت و کاغذ ابری را در آنجا اختراع نمود و بلافاصله به ایران فرستاد و بزرگان و اشراف و هنرمندان ایران آن را برای حاشیه کتابهای نفیس بسیار مناسب دانستند. چون مقدار کاغذ ابری ارسالی از هندوستان کفاف تقاضای صنعت کتاب‌سازی داخل را نمی‌داد، اهل هنر و صنعت کتاب‌آرایی بر آن شدند که نظیر آن را بسازند. مولانا یحیی قزوینی در ایران نخستین کسی بود که موفق شد کاغذهای ابری به روش میرمحمدطاهر درست نموده و در اختیار علاقمندان قرار دهد. کاغذهای ابری یحیی قزوینی در آن اوایل مثل کاغذ ابری استاد میرمحمدطاهر نبود، ولی بعد با به دست آوردن نسخه استاد موفق گردید به بهترین وجهی اقدام به ساخت کاغذ ابری نماید.

با این وجود پیداست‌ که‌ هنر ابری‌‌سازی‌ از خواجه‌ عبدالله‌ مروارید به‌ وسیله هنرمندان‌ ایرانی‌ به‌ هند برده‌ شده‌ و در آنجا پیشرفت‌ بسیار کرده‌ است‌، تاحدی‌ که‌ نمونه‌های‌ کار ایرانیان‌ مهاجر به هند زیباتر از نمونه‌ کارهای‌ هنرمندان‌ داخل‌ ایران‌ از آب‌ درآمده‌ است‌ و احتمالا آنچه‌ محمد طاهر در هند ساخته‌ و به‌ ایران‌ فرستاده‌، از چنان‌ زیبایی‌ ویژه‌ای‌ از نظر طرح‌ و نقش‌ برخوردار بوده‌ که‌ خود در حد اختراع‌ و ابتکار به‌ حساب‌ می‌آمده‌ است‌. از این‌ رو دادن‌ لقب‌ مخترع‌ و واضع‌ به‌ او به‌ سبب‌ نوآوریهای‌ او بوده‌ است‌ نه‌ اختراع‌ ابری‌‌سازی‌.

ابری‌‌سازی‌ از ایران‌ به‌ سرزمین‌ عثمانی نیز رفته‌، و هنرمندان‌ آن‌ سرزمین‌ به‌‌تقلید از ایرانیان‌ به‌‌ساختن‌ کاغذ ابری‌ پرداخته‌اند که هنوز هم در سرزمین ترکیه از رونق خاصی برخوردار است و آن را «ابرو» می‌نامند. نخستین‌ متنی‌ که‌ به‌‌زبان‌ ترکی‌ در این‌باره‌ نوشته‌ شده‌، نسخه‌ای‌ است‌ با نام‌ ترتیب‌ رساله ابری‌ که‌ تاریخ‌ ۱۰۱۷ق‌ (۱۶۰۸م‌) دارد. وجود نام‌ برخی مواد در رساله‌ و چگونگی‌ نحوه تنظیم‌ آن‌ و شرح‌ روش‌ رنگ‌آمیزی‌ کاغذ، نشانگر این‌ است‌ که‌ رساله‌ از یک‌ متن‌ فارسی‌ ترجمه‌ شده‌ است‌.

دو صفحه از کاغذ ابری ژاپنی که روی آن خوشنویسی کرده‌اند

دو صفحه از کاغذ ابری ژاپنی که روی آن خوشنویسی کرده‌اند

جهانگردان‌ و بازرگانان‌ اروپایی‌ که‌ در ایران‌ اینگونه‌ کاغذ را دیدند، به‌ سبب‌ شباهت‌ نقش‌ آن‌ با سنگ‌ مرمر به‌ویژه‌ مرمرهای‌ رگه‌دار، آن‌ را «کاغذ مرمرین‌» یا رگه‌دار خواندند و همچنین ابری‌‌سازی‌ از سرزمین‌ عثمانی‌ به‌ اروپا برده‌ شد و سپس اروپائیان‌ به‌ ساختن‌ کاغذ ابری‌ چاپی‌ پرداختند، و از مواد تازه‌ای‌ نیز بهره‌ گرفتند، اینگونه‌ کاغذ سپس‌ به‌ ایران‌ صادر گردید و به‌ ابری‌ فرنگی‌ مشهور شد و بیشتر برای‌ روی‌ جلد و آستر بدرقه کتابها و دفترها به‌ کار رفت‌. ساختن‌ کاغذ ابری‌ تا سدهٔ ۱۳ق‌/۱۹م‌ در ایران‌ و هند و به‌ ویژه‌ در کشمیر رونق‌ داشت‌. بعدها کاغذ ابری‌ به‌ ژاپن برده‌ شد و هنرمندان‌ ژاپنی‌ از آن‌ تقلید کردند و مدتها در ژاپن‌ مورد استفاده‌ بود.

بخشی از یک کاغذ ابری ساخت فرانسه ۱۸۸۰ م

بخشی از یک کاغذ ابری ساخت فرانسه ۱۸۸۰ م

بخشی از یک کاغذ ابری ساخت فرانسه ۱۸۸۰ م

کاغذ ابری یا ابر و باد نوعی کاغذی نقش‌دار است که‌ از آمیختن‌ رنگهای‌ گوناگون‌ نقوشی‌ درهم‌ و شبیه‌ به‌ ابر یا امواج‌ آب‌ بر آن‌ پدید می‌آورند. از انواع این کاغذ برای‌ آراستن‌ حاشیهٔ کتابهای‌ خطی‌ نفیس‌، مرقعات‌، متن‌ قطعات‌ خط ونقاشی‌، روی‌ جلد، آستر بدرقهٔ کتاب‌، زمینهٔ قلمدان و جعبه‌های‌ روغنی‌ استفاده می‌شده است و امروزه‌ بیشتر برای‌ قطعه‌نویسی‌ در کار خوشنویسی و یا قطعات مینیاتور یا تذهیب به‌ کار می‌رود.

 

روش ساخت کاغذ ابروباد (حرفه ای)

در تکمیل نوشته های قبلی ام جهت ساخت کاغذ ابر و باد در دهه های اخیر ابتکارهای جدیدی صورت گرفته که بیشترین آن مربوط میشود به مایع زمینه ای که برا ی ساخت کاغذ ازآن استفاده میشود.منظور از مایع زمینه همان ماده ای است که رنگ را روی آن چکانده . برای ایجاد نقش رنگها از آن استفاده می شود .

قبلا که از موادی مثل نشاسته وماست  استفاده می کردند  که چون انعطاف و کشندگی کافی را برای ایجاد نقوش ظریف نداشت طرح های محدودی از آن بدست می آمد

در چند ساله اخیر توسط هنر مندان شهرستان هرسین   –  استان کرمانشاه  –   ابداع بسیار جالبی صورت گرفته وآن استفاده از عصاره  بذر گیاه شنبلیله برای زمینه کار در ابروباد است

این مایع چون انعطاف و کشندگی خاصی دارد برای ایجاد نقوش بسیار زیبا وبدیع یک مایع بی نظیر است که برای ایجاد تمامی نقوش ابروباد اعم از سنگفرشی / پر طاووسی / شانه ای /رعدی  /کناره / شمسه و…….کاربرد دارد و با کمک آن درندازه های بسیار بزرگ هم میتوان اقدام به ساخت کا غذ ابرو باد نمود  .

آماده سازی این مایع تا اندازه ای مشکل است ونیاز به صبر و حوصله زیادی دارد که ذیلا  مختصرا معروض میدار م:

برای ایجاد این مایع بایستی ابتدا مقداری بذر شنبلیله را – حداقل ۵۰۰گرم-در ظرفی ریخته وسپس به آن دولیتر آب اضافه نمایید و در جایی محفوظ داشته تا چند روز بماند بعد از اینکه بذر ها ورم کرده وقصد جوانه زدن داشتند با دست آنها را فشار داده تا شیره آنها جدا شود این کار را از روز سوم ببعد انجام میدهیم تازمانیکه احساس کردیم بذرها خوب خیس خورده وشیره از آنها جدا میشود و مایع لزج مانندی از انها ترشح شود که برنگ عسل است .بعد از آن ظرف راروی اجاق گذاشته و با حرارت ملایم اجاق آنرا به هم میزنیم  تا ته نگیرد   البته هرچه حرارت ملایم تر باشد ترشح شیره بذر بهتر صورت میگیرد .   سپس  ظرف  را پایین آورده تا سرد شود .بعداز اینکه مایع سرد شد دوباره آنرا خوب بادست مالش داده تا بذر شنبلیله خوب له شود  سپس آنرا از صافی گذرانده وصاف میکنیم .البته از جوراب زنانه برای صاف کردن  شیره شنبلیله میتوان استفاده  آنرا خوب تحت فشار قرار داده تا شیره بطور کامل از تفاله جدا شود .بعد از جدا سازی شیره شنبلیله مایعی  شبیه عسل بدست میآید که آنرا در سینی ریخته و با ریختن رنگ روغنی روی آن و ایجاد طرح میتوان کاغذ برآن زده  و بعد از شستن کاغذ وزدودن مایع شنبلیله طرح را روی کاغذ مشاهده کرد .

البته بعد از اینکه کاغذ را روی طناب رخت  یا هر جایی خشک نمودید آنها را بصورت یک درمیان باروزنامه روی هم چیده ودر زیر یک سطح صاف و سنگین  پرس  مینماییم

کاربرد: خوشنویسی، گرافیک، نقاشی، طرح پارچه، کاغذ دیواری، سرامیک و کاشی
روش تهیه:
1. وسایل مورد نیاز:
بذر شنبلیله
رنگ چاپ
حلال- تربانتین
ظرف(تشت چهارگوش) مستطیلی
شانه
قلمو
ظرف کوچک قوطی جای فیلم عکاسی
2. روش تهیه مایع(خمیر شنبلیله)
بذر شنبلیله را از عطاری به مقدار مورد نیاز مثلا 100 گرم تهیه کرده و آنرا به مدت 24 ساعت خیسانده و سپس روی اجاق گاز حرارت داده به مدت 1 تا 2 ساعت و پس از سرد شدن از یک صافی مثلا جوراب نازک عبور داده و خمیر شنبلیله تهیه می گردد.

 

 

خمیر را در صورت غلیظ بودن می توان با آب رقیق کرد. خمیر را در تشت مستطیلی ریخته و رنگ را تهیه می کنیم.
رنگ چاپ را از چاپخانه تهیه می کنیم و برای رقیق کردن آن از حلال تربانتین استفاده می شود. مقدار رنگ به تربانتین بسیار کم می باشد تقریبا یک پنجاهم یا یک به پنجاه.
رنگ روی قلمو ریخته و رنگ را روی بذر شنبلیله که داخل تشت قرار دارد می پاشیم و رنگ روی شنبلیله پخش می شود. بوسیله یک شانه که خودمان با چوب و میخ تهیه کرده ایم داخل خمیر کشیده و طرح شانه ای ایجاد می شود. با یک چوب (خلال دندان) می توان طرح شانه ای را ایجاد کرد. و یا پس از پاشیدن رنگ طرح سنگ فرشی زیبا ایجاد می شود. به سلیقه خود هر طرحی را بخواهیم روی خمیر ایجاد می کنیم.
کاغذ گلاسه با گرم بالا مثلا 135یا 120 گرمی را در ابعاد مختلف روی خمیر خوابانده و برمی داریم و سپس کاغذ را زیر شیر آب می شوییم تا اگر آغشته به دانه باشد پاک شود. کاغذها را در جایی پهن کرده تا خشک شود برای صاف شدن کاغذها پس از اینکه کاملا خشک شدند آنها را لوله کرده و با یک کاغذ دور آن را می بندیم.
برای ایجاد طرح و رنگ امیزی هر کاغذ باید هر بار روی خمیر رنگ بپاشیم.
روش دیگر برای ساخت کاغذ ابر و باد

مواد لازم جهت ساخت کاغذ ابروباد
1-ماست 2-کاغذ 3-رنگ وروغن 4-نفت 5-سینی
روش ساخت
ابتدا ماست را داخل سینی ریخته بعد رنگ وروغن را با نفت رقیق نموده و روی ماست داخل سینی بریزید سپس با قلم مو یا یک تکه چوب رنگها رابهم میزنیم تا شکل مورد نظر بدست آید سپس کاغذ را روی آن گذاشته وسریع بر میداریم و داخل آب میشوییم تا ماست از کاغذ جداشود بعد ازخشک شدن کاغذرا اتو میکنیم و کاغذ ابرو باد ما اماده خوشنویسی است

WhatsApp chat