0 Items
گلهای قالی تبریز در گلستان بازار مظفریه

گلهای قالی تبریز در گلستان بازار مظفریه

نکوداشتی برای تبریز؛
گلهای قالی تبریز در گلستان بازار مظفریه

فرش تبریز , بازار بزرگ تبریز

فرش تبریز , بازار بزرگ تبریز

بازار تاریخی تبریز، مجموعه گسترده ای از معماری و فرهنگ را در دل خود دارد.

فرش تبریز , بازار بزرگ تبریز

فرش تبریز , بازار بزرگ تبریز

بازار تاریخی تبریز، مجموعه گسترده ای از معماری و فرهنگ را در دل خود دارد.

فرش تبریز , بازار بزرگ تبریز

فرش تبریز , بازار بزرگ تبریز

هر بخش از بازار تبریز با توجه به کسب و کاری که در آن جریان دارد، به شکل خاصی ساخته شده است و باعث شده تا «راسته بازار»، «سرا»، «تیمچه»، «دالان» و «گذر» به وجود بیایند تا هم کسبه و هم مردم به راحتی و با اطمینان به فعالیت و کسب و کار و خرید و فروش اقدام نمایند.

یکی از ویژگی های بازارهای تاریخی، از جمله بازار تبریز، دسترسی آسان به چیزهایی است که مورد نیاز هستند. به همین دلیل بیشتر بخشهای بازار با اسامی خاصی مثل بازار سماور سازان یا بازار کفاشان مشهور شده اند.

برخی دیگر از بخشهای بازار هم با وجود نامی که به لحاظ کاربری در نگاه اول نامشخص می نماید، به کمک کسبه از تحول و تغییر در امان مانده اند و همچنان با همان نام تاریخی خود شناخته می شوند. مثل سرای امیر که بخش مستقل فروش طلا و جواهرات است یا تیمچه مظفریه که با قالی های دستبافتش  شناخته می شود.

تبریز Amir Alley, Tabriz Bazaar, Iran

تبریز Amir Alley, Tabriz Bazaar, Iran

تیمچه مظفریه بی شک زیباترین بخش بازار تاریخی تبریز است، تیمچه ای با سقفی بلند، پنجره های کوچک و بزرگ سفید و رنگی در حاشیه ها و وسط سقف و ردیف های منظم حجره هایی که تو را تا سال ۱۳۰۵ قمری، تا روزی که حاج شیخ جعفر قزوینی این تیمچه را افتتاح کرد.

می گویند شیخ جعفر در روز افتتاح این تیمچه، زیرکانه در جواب مظفرالدین میرزا که در آن زمان ولیعهد قاجار و ساکن تبریز بوده، مبنی بر اهدای این تیمچه به وی، نام تیمچه را به مظفرالدین میرزا هدیه می دهد و نام تیمچه ی زیبای بازار می شود مظفریه!

تیمچه مظفریه، بخش ویژه خرید، فروش و خدمات طرح و مرمت انواع قالی و تابلو فرش هایی است که گل هایش با سرانگشتان هنرمند قالی بافان تبریز به آب ِ قالی داده شده است؛ و نتیجه اش شده دسته گلهای رنگارنگی در بازار تبریز …

***

شکل و شمایل تیمچه مظفریه، امروز هم تقریبا همانی است که حدود ۱۳۰ سال قبل و بعد از ساخت و تکمیل تزیینات بوده. دو درب چوبی بزرگ در دو طرف تیمچه که به روی تالاری با سقفی بلند و چند گنبد پنجره دار کوچک باز می شوند.

در هر طرف راهروی عریض تیمچه، ۱۳ حجره در طبقه همکف وجود دارد، یعنی با یک چرخش سریع دور تا دور محوطه اصلی تیمچه، می توانید ۲۶ حجره زیبا با قالی ها و تابلو فرش های زیباتری ببینید و با صاحبان آنها تا دلتان می خواهد در مورد رنگ و طرح و ویژگی های قالی ها صحبت کنید!

تیمچه مظفریه از معدود بخشهای دو طبقه ی بازار تبریز است.

تیمچه مظفریه

تیمچه مظفریه

راهروی ورودی به طبقه بالا، از «گوشواره» های تیمچه، کمی جلوتر از درب های اصلی می گذرد. در طبقه بالا هم درست مانند طبقه همکف، ۲۶ حجره وجود دارد و بیشتر کارهای جانبی این هنر- صنعت مانند طراحی قالی یا رفوگری و اطلاح در آنها انجام می شود.

در این طبقه می توان با بهترین و ورزیده ترین رفوگران قالی و تابلو فرش، رنگ شناسان و رنگرزان یا کهنسال ترین طراحان قالی شهر دیدار نمود.

قدیمی های بازار تبریز می گویند در بازار تبریز همه چیز پیدا می شود، اما هیچ فرش ماشینی جرات رد شدن از جلوی درب های مظفریه را هم ندارد!

این یک ممنوعیت توافقی و البته خیلی جدی است. تمام قالی ها و تابلو فرش هایی که در تیمچه مظفریه وجود دارند، دستبافت و از بهترین و مرغوب ترین آثار تولیدی در این زمینه هستند.

اگر بخواهید در این مورد بیشتر بدانید می توانید با حجره داران صحبت کنید. حاج علی جبارزاده، حاج محسن علی پور، حاج علی ابراهیم زاده، حاج فرج یاغچیان، حاج جواد ساعی نژاد یا دیگر حجره داران می توانند راهنمای خوبی برای سوالات بی شمار شما در زمینه قالی و تمام مسائل مربوط به آن باشند.

«استاد روفه گر» از استادکاران قدیمی و خوش برخورد شهر هرچه بخواهید می تواند در مورد حفظ قالی و ترمیم آن برایتان بگوید و اگر در مورد طرح و نقش قالی ها بخواهید بدانید بهترین کار، پرسیدن این سوالها از «استاد شانه زن» است. او و خانواده اش سالهاست عمر خود را برای حفظ و معرفی ویژگی های قالی آذربایجان سپری نموده اند و هنوز در بازار تبریز حضوری موثر دارند.

نگران پیدا کردن این افراد نباشید! تمام افراد حاضر در تیمچه همدیگر را می شناسند و سراغ هر کسی را از اولین حجره دار بگیرید، به خوبی و با سرعت راهنمایی تان می کند.

قیمت قالی ها و تابلو فرش های تیمچه مظفریه ( سرای مظفریه )  با توجه به چند ویژگی متغییر است. ابعاد و اندازه قالی ها یکی از نکات اصلی تعیین قیمت آنهاست. رج شمار که در اصطلاح بازاری به آن «ریز فرش» می گویند هم نکته بسیار مهمی است، هر چه ریز فرش بالاتر باشد، قیمت آن هم بالاتر است. برای قالی های عادی خانه ها، معمولا از ریز ۵۰ یا ۶۰ برای بافت استفاده می کنند و این یعنی بافنده در هر هفت سانتی متر، ۵۰ یا ۶۰ گره با الیاف پشمی یا ابریشمی بر چله ها زده است.

یکی دیگر از این ویژگی ها، الیاف مورد استفاده در بافت است که در یک تقسیم بندی کلی به دو نوع پشم و ابریشم تقسیم می شوند.

طرح و رنگ قالی ها هم بسیار مهم و تعیین کننده است. قالی های بافت تبریز، دارای طرح منحصر به فرد خود هستند و رنگرزی الیاف با مواد گیاهی باعث بهبود رنگ و کیفیت آن نیز شده است. رنگ سرخ لاکی قالی های بافت شهرستان هریس، با فرمول اسرار آمیزشان خریداران و علاقمندان بسیاری از اقصی نقاط جهان دارند.

به این ترتیب، قالی های پشمی معمولا قیمتی از ۲ میلیون تومان به بالا دارند و اگر در بافت قالی ها از چله یا الیاف ابریشمی هم استفاده شده باشد، پایه قیمت از ۵ میلیون تومان شروع می شود تا …!

برای خرید تابلوفرش هم ویژگی های مختلفی تعیین کننده قیمت آن هستند؛ طرح این تابلوها دامنه متغیری از گل و مرغ و تصویر افراد و مشاهیر تا مهمترین آثار نقاشی کلاسیک جهان دارند و قیمت آنها از حدود ۴۰۰ هزار تومان آغاز می شود و تا ۱۵ میلیون تومان یا بالاتر هم می رود.

هرچند بازار قالی و تابلوفرش هم بسیار نوسان داشته، اما این بازار همچنان به فعالیت خود ادامه می دهد و میراث دار دهها سال فعالیت برای حفظ یکی از ریشه های تاریخی کشورمان است.

………………………………

فرینوش اکبرزاده

منبع : وبسایت آذر قلم 

مبل قالی کرمان

ناشناخته بودن مبل قالی کرمان در دنیا‌ (+عکس)

مرحوم «محمدحسین نوحی» دارای شش فرزند پسر بود که همه این فرزندان پیشه پدر را ادامه دادند و حتی 15 نوه آن مرحوم هم در زمینه ساخت و عرضه ی مبلمان و مبل قالی ادامه دهنده راه پدر، پدربزرگ و جد خود بوده‌اند.

مبل قالی، مبلمان سنتی با پوششی از فرش دستباف، قدمتی دیرینه در کرمان دارد و زینت بخش بیشتر منازل کرمانی‌هاست‌.

به گزارش ایسنا، مبل قالی تلفیقی از هنر فرشبافان کرمانی در صنعت چوب و با بهره بردن از بهترین مواد اولیه و بکارگیری با تجربه‌ترین استادکاران مبل‌ساز و منبت‌کار و ابداع طر‌ح‌های جدید تولید می‌شود.

یکی از اولین سازنده مبل قالی در کرمان، مرحوم «غلامعلی نوحی» بوده که هنوز نمونه کارهای زیبایی که تولید کرده است، در برخی از منازل قدیمی کرمانی دیده می‌شود.

مبل قالی کرمان

مبل قالی کرمان

پس از مرحوم «غلامعلی نوحی » نیز این حرفه به صورت موروثی در خاندان نوحی ادامه یافت تا جایی که اکنون نام نوحی به عنوان یک نام تجاری، معرف مبل قالی کرمان است.

پس از مرحوم «غلامعلی نوحی» فرزندش مرحوم «محمدحسین نوحی » مشهور به «استاد ماشاءالله » ضمن ادامه دادنِ حرفه‌ی پدر، به کار ساخت «تار» و «ویولن» هم مشغول بود، تا جایی که در آن روزگار ویولن‌های ساخته شده توسط وی به کشورهای اروپایی از جمله ایتالیا ارسال می‌شده است.

مرحوم «محمدحسین نوحی» دارای شش فرزند پسر بود که همه این فرزندان پیشه پدر را ادامه دادند و حتی 15 نوه آن مرحوم هم در زمینه ساخت و عرضه ی مبلمان و مبل قالی ادامه دهنده راه پدر، پدربزرگ و جد خود بوده‌اند.

“سعید نوحی” یکی از نوادگان مرحوم “غلامعلی نوحی” و فرزند “محمد نوحی” سازنده مبل قالی با فرش دستباف کرمانی و مدیر مجموعه مبل قالی چوبینه به ایسنا می‌گوید: سابقه تولید مبل قالی در کرمان به حدود 200 سال قبل بر می‌گردد، مبل قالی کرمان یک محصول منحصربه فرد است که در هیچ جای کشور و دنیا نمونه آن یافت نمی‌شود، برای همین سعی کردیم تا تولید این محصول منحصر به کرمان باشد از این رو به منظور بالا بردن سطح کیفیت محصولات تولیدی و همچنین تنوع و به روز کردن تولیدات تصمیم به راه اندازی فروشگاهی جدید به نام چوبینه گرفتیم و از آن زمان با الهام از تجربیات پدر در این زمینه و با توجه به موروثی بودن این حرفه در خاندان نوحی سعی کردیم مبلمانی متفاوت در کیفیت و منتوع در مدل و همچنین انتخاب بی نقص‌ترین و زیباترین فرش‌های دستباف‌ را تولید کنیم‌.

مبل قالی کرمان

مبل قالی کرمان

نوحی ادامه می‌دهد: 20 سال پیش مدل‌ها و سبک‌های مبل قالی خیلی ابتدایی بود، اما اکنون تغییرات زیادی در تولید این محصول داده‌ایم و یکی از دلایل عمده این تغییرات این بود که مشتریان مبل قالی افرادی هستند که سلیقه‌ای خاص دارند، طی این مدت سعی کردیم براساس سلیقه مشتریان به سمت طرح‌های نو و جدید برویم و درکنار آن کیفیت و ظرافت محصول را نیز حفظ کنیم و روزبه روز افزایش دهیم، مبل قالی با طرح سنتی، ماندگاری و زیبایی خاص خودش را دارد اما با توجه به مد روز و تنوع سلیقه‌ها، طرح‌های زیبا و جدیدی تولید شد که با استقبال درخور‌ توجه متقاضیان هم مواجه شده است.

وی با انتقاد از تولید بی رویه فرش‌های ماشینی بی کیفیت نیز می‌گوید: مبل قالی به عنوان یک کالای لوکس و گرانقیمت شناخته می‌شود، اما متاسفانه در سا‌ل‌های اخیر به خاطر افزایش قیمت قالی دستباف کرمان و تولید فرش ماشینی با طرح‌های قالی کرمان بسیاری ازتولیدکنندگان مبل قالی که فقط فروش محصول را در نظر می‌گیرند و به هیچ ‌وجه کاری به اصالت و صنایع دستی بودن این محصول ندارند، از فرش ماشینی در مبل قالی استفاده می‌کنند.

مدیر مجموعه مبل قالی چوبینه می‌افزاید: متاسفانه اکنون استفاده از فرش ماشینی در مبل قالی تا حدی پیش رفته است که اگر کسی مبل قالی با قالی دستباف کرمانی ببیند تعجب می‌کند، اما ما همواره سعی کردیم در تولید مبل قالی از بهترین مواد اولیه، از جمله بهترین چوب و بهترین فرش که همان قالی کرمانی است و در شهرستان راور تولید می‌شود، استفاده کنیم.

نوحی می گوید: معتقدم یکی از دلایل ورود فرش ماشینی به تولید مبل قالی را می‌توان سهل انگاری طراحان و تولیدکنندگان قالی دستباف در به ثبت رساندن طرح‌ها و نقشه‌های قالی برشمرد، بطوری‌که اگر نقشه و طرح‌های قالی به ثبت رسیده بودند، تولیدکنندگان فرش ماشینی، به ویژه تولیدکنندگان یزدی نمی‌توانستند از نقشه‌های قالی دستباف کرمان کپی‌برداری کنند.

وی ادامه می‌دهد: ما نباید اجازه دهیم هنر زیبا و اصیل ساخت مبل قالی با فرش دستباف کرمانی، ماندگاری خود را به دلیل تولید انبوه فرش‌های ماشینی و عدم تخصص برخی تولیدکنندگان از دست بدهد.

این سازنده مبل قالی با فرش دستباف کرمانی در رابطه با توسعه این صنعت اصیل در امر صادرات نیز می‌گوید: متاسفانه مبل قالی هنوز در دنیا ناشناس است و در امر صادرات و توسعه بین المللی، اهتمام و توجه بیشتری را می‌طلبد، قطعا مبل قالی با توجه به کیفیت و زیبایی که دارد در کشورهای مختلف دنیا از جمله کشورهای اروپایی، عربی وچین مشتریان زیادی خواهد داشت، چرا که وقتی در اروپا یک کاناپه پارچه‌ای را 10 هزاردلار خریداری می‌کنند، قطعا مبل قالی با این کیفیت را به راحتی و با قیمت بالایی خریداری خواهند کرد.

‌نوحی می‌گوید: از آنجایی که مبل قالی کالایی حجیم بوده و حمل و نقل آن بسیار سنگین است، صادرات این محصول به راحتی امکان‌پذیر نیست، مگر با حمایت جدی اتاق بازرگانی.

این سازنده مبل قالی با فرش دستباف کرمانی می‌گوید: تاکنون چندین بار قصد شرکت در نمایشگاه‌های مختلف را داشته‌ایم، اما نگرانی از عدم حمایت باعث شده تا چنین خطری را نپذیریم و از حضور در نمایشگاه‌های خارجی منصرف شویم.

وی ادامه می‌دهد: تنها چیزی که ما برای حضور در نمایشگاه‌های خارجی نیاز داریم، یک حمایت قوی است، همان‌طور که گفتم به خاطر حجیم و سنگین بودن این کالا هزینه حمل ونقل بسیار بالاست، ضمن آنکه در هر نمایشگاهی هم که حضور پیدا کنیم نیاز است یک غرفه مناسب در اختیار ما قرار بگیرد تا حداقل بتوانیم چندین سرویس مبل را در آن به نمایش بگذاریم، بنابراین اگر در ابتدای کار از نظر فضای نمایشگاهی و هزینه حمل و نقل حمایت شویم در مراحل بعدی توان پرداخت هزینه‌ها را داریم، چرا که اطمینان داریم این کالا با یکبار حضور در بازارهای خارجی دیگر جای خود را باز خواهد کرد.

نوحی می گوید: برخی از تولیدات ما از جمله طرح مبل «سوپر شیر و کوروش» در دنیا بی نظیر است و زحمت زیادی برای طراحی و تولید این محصول کشیده شده ‌که همگی کار دست بهترین استادان مبل ساز است.

وی می‌گوید: بار دیگر تاکید می‌کنم که باید در زمینه صادرات این کالا اهتمام و توجه بیشتری شود.

در بازار داخل نیز به دلیل نبود نظارت کافی، بازار مبل کرمان مملو از مبلهای بی کیفیت با فرش ماشینی شده است که لطمه بزرگی به آوازه این هنر اصیل کرمانی وارد کرده است، بنابراین برای حفظ این هنر اصیل و زیبا نباید اجازه دهیم مبل قالی با فرش دستباف کرمانی، به خاطر تولید انبوه مبل با فرشهای ماشینی و کلاف‌های بی کیفیت و غیر استاندارد، از بین برود و به فراموشی سپرده شود.

مبل قالی کرمان

گرداوری گروه فن و هنر ایران زمین

WhatsApp chat