0 Items

خانه عباسیان

خانه عباسیان

Abbāsi House

خانهٔ عبّاسی‌ها در سال‌های ۱۲۵۲ تا ۱۲۵۴ هجری در محله سلطان امیر احمد کاشان ساخته شده و از لحاظ معماری و تزئینات حائز اهمیت است و با شمارهٔ ۲۰۲۰ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده‌است.

m1-5

شاهکار معماری ایران زمین ,خانه عباسیان ٬ خانه عباسیان کاشان٬ گچ بری٬ هشتی٬ معماری اصیل ایرانی٬ یزدی‌بندی٬ مقرنس کاری٬ قطاربندی٬ مشبک٬ پنجره ارسی٬ درب گره چینی .

وارد خیابان علوی کاشان که می شوید، خانه ای قدیمی و زیبا مقابلتان ظاهر می شود که زینت این خیابان است. عمارتی که برخلاف محوطه کویری منطقه، بسیار سرسبز است.

گچ بری های زیبا و شیشه کاری های رنگی از مشخصات خانه عباسیان است. خانه ای که تا به حال فیلم ها و سریال های زیادی مثل مسافر ری، ملاصدرا، خانه ای در تاریکی و … در آن ساخته شده و حالا این عمارت اعیانی به خاطر همه ویژگی های منحصر به فردش، نامزد دریافت جایزه زیباترین معماری ایران شده است.

برای وارد شدن به خانه عباسیان باید از یک سطح شیبدار عبور کنید تا به یک هشتی زیبا که مقابلتان ظاهر می شود برسید، وجود هشتی باعث شده تا دید مستقیم از کوچه به داخل بنا از بین برود و نوعی حجاب ایجاد شود.
«هشتی مسقف است و سکوهایی در اطراف آن قرار گرفته تا وقتی مسافران با مهمانان به داخل این خانه می آیند کمی روی سکوها بنشینند و خستگی از تنشان بیرون برود.»
محمدعلی یوسفی مدیر فرهنگی اجتماعی شهرداری کاشان با گفتن این حرف ها در ادامه می گوید: «یکی از نکات جالب این خانه مربوط به همین هشتی می شود. چرا که این هشتی دو شاخه است. یعنی از یک طرف شما می توانید وارد بخش خدمه شوید و از راه دیگر پا به داخل بنا می گذارید.» البته این تنها هشتی خانه عباسی نیست، چرا که پس از گذر از در اصلی بنا، به یک هشتی کوچکتر می رسید که آن هم دو شاخه می شود، قسمتی که می توانید از آن وارد حیاط حوضخانه شوید و از قسمت دیگر وارد بنا.

عکس خانه عباسیان کاشان

عکس خانه عباسیان کاشان

عکس خانه عباسیان کاشان

عکس خانه عباسیان کاشان

 

عکس خانه عباسیان کاشان

عکس خانه عباسیان کاشان

 

«این عمارت زیبا در سال های 1245 تا 1250 هجری قمری توسط حاج محمد ابراهیمی که از تاجران معروف ظروف چینی و بلور در آن زمان بود ساخته شد. به گفته آقای یوسفی، معماری این خانه نسبت به دیگر خانه های تاریخی کاشان منحصر به فردتر است و سبک معماری این خانه به گودال باغچه معروف است، چرا که در این سبک از معماری، بنا پایین تر از سطح کوچه احداث شده تا علاوه بر استحکام، خاصیت عایقی خاک و مصالح به کار رفته در آن، این خانه را از سرما و گرما در امان نجگه دارد و از طرفی دسترسی به آب قنات هم راحت تر باشد.
هم رسمی بندی، هم یزدی بندی
خانه عباسیان از لحاظ تزئینات گچ بری و نقاشی، معماری بی نظیری دارد. در این خانه، انواع گچ بری های خاص از رسمی بندی گرفته تا یزدی بندی، کاربندی، قطاربندی، مقرنس و مشبک را در اوج ظرافت و زیبایی می توانیدن به تماشا بایستید. «این خانه دارای 5 حیاط است که به بیرونی، اندرونی، باغ، حوضخانه و قسمت خدمه منتهی می شود. جالب است بدانید در این خانه، ساخت سرداب، همکف، طبقات بالا و بهار خواب به مدت 20 سال طول کشیده و معمارانی ناشناس آن را ساخته اند.»

61

خانه عباسیان دارای 5 طبقه و زیربنایی در حدود 7 هزار متر مربع است. پس از فوت صاحب اول این خانه، عمارت عباسیان به مرور زمان به پنج باب خانه جداگانه تقسیم شد که تا به امروز چهار خانه آن خریداری شده و بار دیگر به هم متصل شده اند. «آیت الله سید محمد علوی از علمای مشهور و برجسته معاصر کاشان فرزند محمد ابراهیم کاشی صاحب اولیه این خانه است که سه حیاط اندرونی، حوضخانه و باغ به او ارث رسیده است.»

 

آقا سید محمد باغ

عکس خانه عباسیان کاشان

عکس خانه عباسیان کاشان

در گذشته حیاط اندرونی خانه عباسیان محل زندگی افراد خانواده بوده است. این حیاط دارای اتاق های متعدد تودرتو، اتاق شاه نشین، اتاق نیایش، رختشویخانه، مطبخ، چاه آب، سرداب و … است.
حیاطی مجهز که اهالی خانه در هر اتاقی که دوست داشتند می توانستند وقت بگذرانند، اما بخش دیگری از عمارت عباسیان حیاط باغ است که به علت تغییرات فراوان در طول تاریخ بسیار آسیب دیده است طوری که قسمتی از این حیاط در سال های اخیر به کلی تخریب شده و هشت خانه جدید و امروزی در آن ساخته شده است.
«قسمت قدیمی تر این بنا به صورت مخروبه همچنان باقی مانده است. جایی که در گذشته گل ها و درختانی زیبا آن را محصور کرده بودند و چند حوض آب زیبا در آن جا خوش کرده بود.»
به گفته مدیر فرهنگی اجتماعی شهرداری کاشان، آیت الله علوی، این حیاط را محل اقامه نماز جماعت خود قرار داده بود، به همین خاطر این شخص در میان اهالی کاشان به «آقا سید محمد باغ» معروف بوده و همه با این عنوان صدایش می زدند. در ساخت حیاط حوضخانه معماری ویژه ای به کار برده شده است چرا که کانال های ورودی آب قنات به خانه از میان پایه های خشتی این حیاط عبور کرده است.
از حوضخانه تا بیرونی
حیاط حوضخانه از معماری خاصی برخوردار است چرا که از طریق کانال هایی، آب قنات به خانه منتقل می شود، کانال هایی که از میان پایه های خشتی حیاط حوضخانه عبور کرده اند.
به گفته آقای یوسفی، معماران این خانه از ملات ساروج برای عایق بندی کانال های ورودی آب استفاده کرده اند، چرا که مقاومت این ملات مانع از تخریب پایه های اصلی حیاط می شده است، در این بخش از خانه، وجود بادگیرها و حوض های آب کوچک در گرمای سوزان تابستان کاشان، هوای خنک و مطبوعی را ایجاد کرده است.

عکس خانه عباسیان کاشان

عکس خانه عباسیان کاشان

آقای یوسفی می گوید: «حیاط حوضخانه مدتی محل تدریس درس حوزوی آیت الله علوی بوده است.» هر کدام از این حیاط ها کارایی خاصی را برای صاحب بنا داشته اند، مثلا حیاط بیرونی خانه عباسیان بیشتر محل پذیرایی مهمانان و محل رفت و آمد مردم به این بنا محسوب می شده است. «دو تالار سرپوشیده بزرگ و کوچک، اتاق آینه، نورگیر کلاه فرنگی، سرداب، یک حلقه چاه آب و آب انبار کوچک خانگی از دیگر بخش های حیاط بیرونی عمارت عباسیان است.»

 

اتاق آینه، اتاق عروس
از گشت و گذار و قدم زدن در خانه عباسیان هیچگاه خسته نمی شوید، چرا که در ساخت تک تک اتاق های این خانه، نهایت دقت و هنر معماری به کار برده شده است اما در میان همه بخش های خانه عباسیان، اتاق آینه و اتاق شاه نشین، مجلل ترین قسمت های این خانه قدیمی به حساب می آیند، چرا که به گفته مدیر فرهنگی اجتماعی شهرداری کاشان، در ساخت این اتاق ها از گچبری های زیبا، آینه کاری ها، درها و پنجره های رنگین، پنجره های گچی نازک و … استفاده شده است.
«اتاق شاه نشین در این عمارت، بیشتر از قسمت های دیگر به چشم می آید. در فضای سقف این اتاق آینه کاری های زیبا به شکل ماه و ستاره و شمسه مرکزی به کار رفته است، از طرفی منشورهای شیشه ای با ظرافت خاصی با نخ های ابریشم در فضای این اتاق جا خوش کرده است.»

عکس خانه عباسیان کاشان

عکس خانه عباسیان کاشان

به گفته آقای یوسفی، این آینه کاری ها علاوه بر تزئین اتاق در هنگام شب و با روشن شدن چراغی کوچک، زیبایی منحصر به فردی را به اتاق می دهند و نور را به اطراف منعکس می کنند. «حتی در سقف اتاق شاه نشین هم یک آسمان مجازی طراحی شده و درهای معروف به ارسی جذابیت این اتاق را بالا برده است.»
البته این تنها اتاق پرطرفدار خانه عباسیان نیست چرا که در همین عمارت اتاقی وجود دارد که توجه هر بیننده ای را به خود جلب می کند. «اتاق آینه در طبقه بالای حیاط بیرونی این عمارت واقع شده. در گذشته این اتاق را به عنوان اتاق عروس می شناختند. در اینجا وجود آینه کاری های زیبا روی دیوار و سقف اتاق، گچبری های ظریف، شیشه های رنگی و پنجره های مشبک گچی، زیبایی این اتاق را صد چندان کرده است.»

 

در خانه عباسیان همه چیز روی حساب و کتاب ساخته شده است. با توجه به عظمت این خانه اعیانی و جیره بندی آب قنات ها، دو حلقه چاه آب در خانه عباسیان حفر شده که چاه آب حیاط بیرونی مخصوص آب آشامیدنی بوده. خدمه خانه با کشیدن آب از داخل این چاه، آن را به حوضچه ای که در آب انبار بود می ریختند، جایی که حوت نام داشت و بعدها اهالی خانه به وسیله شیر آبی که در بیرون از آب انبار تعبیه شده بود، آب آشامیدنی مورد نیازشان را تهیه می کردند.

 

عمارتی برای فیلم های تلویزیونی

عکس خانه عباسیان کاشان عکس خانه عباسیان کاشان

عکس خانه عباسیان کاشان

آقای یوسفی دلیل معروف شدن خانه عباسیان را اینطور برایمان تعریف می کند: «از آنجا که این خانه 5 باب خانه مجزا بود، هر کدام از ورثه سهم خود را می فروشند و حدود صد سال پیش بود که حیاط بیرونی را یکی از تجار معروف فرش در کاشان به اسم آقای عباسیان به مبلغ هزار تومان خریداری می کند. خبر فروخته شدن این خانه به مبلغ زیاد در سرتاسر شهر می پیچد و تا مدت ها نقل محافل و مجالس مختلف می شود تا جایی که به مرور زمان این خانه به عمارت عباسیان معروف می شود. نامی که تا به امروز بر روی این خانه باقی مانده است.»

 

به گفته آقای یوسفی در حقیقت معماری اصیل ایرانی و اسلامی، طرح های بدیع و نقش های خیال انگیز گچبری، استفاده از معماری غنی و انواع تزئینات و هنرهای معماری در ساخت این مجموعه تاریخی باعث شد تا این خانه نامزد دریافت جایزه زیباترین و ارزشمندترین بنای مسکونی ایران شود، خانه ای که در سال 1377 در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت و به ثبت رسید و در سال 1376 هم مرمت و بازسازی شد.
حالا این عمارت تحت پوشش سازمان رفاهی تفریحی شهرداری کاشان قرار گرفته. «به خاطر معماری زیبا و چشم انداز خوبی که این خانه دارد تا به حال سریال هایی همانند مسافر ری، ملاصدرا، خانه ای در تاریکی، جابربن حیان و … در آن ساخته شده است.»

عکس خانه عباسیان کاشان

عکس خانه عباسیان کاشان

خانه با حجاب
یکی از ویژگی های عمارت عباسیان در این است که این خانه از قسمت های تابستانی و زمستانی نشین ساخته شده. به همین خاطر اگر شما در هر فصل از سال پا به این بنای تاریخی بگذارید می توانید با توجه به وضعیت آب و هوایی آن فصل، قسمتی از این خانه راب رای اتراق کردن استفاده کنید.
«برخلاف بناهای امروزی، ظاهر بنا دارای تزئینات بسیاری می باشد اما اگر نگاهی به دیگر خانه های قدیمی بیندازید متوجه می شوید که ظاهر بناها بسیار ساده یا دارای تزئینات بسیار کم بوده است.» به گفته آقای یوسفی علاوه بر ظاهر باشکوهی که خانه عباسیان دارد، داخل بنا هم بسیار زیبا و منحصر به فرد طراحی و ساخته شده است.

 

«مثلا یکی از جذابیت های این خانه، معماری نقاب دار است، یعنی در گذشته معماری دوران قاجار یک معماری مذهبی بود و از طرفی شهر کاشان را هم از گذشته تا به امروز به عنوان دارالمومنین می شناختند. به همین خاطر رعایت مسائل مذهبی در معماری خانه عباسیان بسیار زیاد به چشم می خورد.»

عکس خانه عباسیان کاشان

عکس خانه عباسیان کاشان

تقسیم بنا به دو بخش اندرونی و بیرونی، وجود اتاق های تو در تو، جدایی محل اتراق آقایان از خانم ها در تالارهای این بنا، وجود دیوار ججاب در اطراف فضای بالای پشت بام – برای گرفتن دید همسایه – و … بخش هایی از معماری محجبه یا نقاب دار خانه عباسیان است. «بر روی در این خانه هم مثل خانه های قدیم دو کوبه با صداهایی متفاوت نصب شده است، به همین خاطر اهالی خانه از روی صدای کوبه ها متوجه می شدند که مهمانشان آقاست یا خانم.» حالا با این توصیف هایی که از خانه عباسیان به دست آوردید شاید بد نباشد که اگر روزی مسیرتان به شهر کاشان افتاد حتما سری به این خانه بزنید.

عکس خانه عباسیان کاشان

عکس خانه عباسیان کاشان

منبع:hamshahrionline.ir


The Abbasi House is a large traditional historical house located in Kashan, Isfahan Province, Iran. Built during the late 18th century, the house is a beautiful example of Kashan’s residential architecture


منابع : گالری عکس از وبسایت : http://shahrarae.ir/

خانه عباسیان از یک نگاه دیگر

گرداوری ویرایش و نشر    از گروه فن و هنر ایران زمین

مسجد وکیل شیراز

مسجد وکیل شیراز

مسجد وکیل شیراز در مجموعه بناهای زندیه، در کنار بازار وکیل و حمام وکیل در مرکز این شهر قرار دارد.

Vakil Mosque
Building in Shiraz, Iran
The Vakil Mosque is a mosque in Shiraz, southern Iran, situated to the west of the Vakil Bazaar next to its entrance. Wikipedia
Address: فارس، شیراز، طالقانی
Opened: 1773
Architectural style: Islamic architecture
Owner: Fars Cultural Heritage and Tourism Organization
Municipality: Shiraz County

Province: Fars Province

این بنا یکی از بناهای زیبا و بسیار مستحکم دوره زندیه می‌باشد که از لحاظ هنری و معماری دارای اهمیت زیادی است، این مسجد بدستور کریم خان زند ساخته شده‌است. طرح این مسجد دو ایوانی بوده و دارای دو شبستان جنوبی و شرقی است.

عکس و تصاویر منتخب از مسجد وکیل شیراز

عکس و تصاویر منتخب از مسجد وکیل شیراز

عکس و تصاویر منتخب از مسجد وکیل شیراز

عکس و تصاویر منتخب از مسجد وکیل شیراز

شبستان جنوبی با ستون‌های سنگی یکپارچه و مارپیچ از شاخصه‌های معماری ایرانی واز مناطق دیدنی این مسجداست که دارای ۴۸ ستون سنگی یکپارچه می‌باشد.
مساحت این شبستان در حدود ۵ هزار متر مربع است و منبر چهارده پله‌ای یکپارچه از سنگ مرمر از زیبائیهای قسمت شبستان می‌باشد. گویند به فرمان کریم خان این سنگ از مراغه به شیراز آورده شد.

در سمت شمال مسجد طاق بلند و مهمی ساخته شده که به طاق مروارید معروف است و در دور این طاق با قلم درشت و خط ثلث عالی یکی از سوره‌های قرآن به صورت هلالی نوشته شده‌است.

این مسجد بر طبق بافت معماری سنتی این مرز و بوم در یک مجموعه اجتماعی قرار گرفته و هماهنگی زیبایی را در پیوند دین و دنیا، بوجود آورده‌است. کاشی کاری صحن و ایوان‌های شمالی و جنوبی نیز بسیار زیبا و از انواع هفت رنگ و معرق می‌باشد.

مسجد وکیل در سفرنامه به سوی اصفهان پیرلوتی این گونه معرفی شده‌است:

“امروز خوشبختانه موفق شدم وارد مسجد کریم خان شوم بی شبهه اگر مدتی در این جا بمانم به همه محل‌هایی که دخول به آنها اکنون به طور کامل برایم ممنوع است، وارد می‌شوم. مردم این شهر نسبت به من بسیار ملایم و مهربانند. خطوط و نقوش معماری مسجد، ساده و بی آلایش است، ولی در همه جا، میناکاری و رنگ‌های سبز و قرمز دیده می‌شود و این تجمل به حد افراط رسیده‌است هیچ قسمتی از دیوار را نمی‌توان یافت که به دقت میناکاری نشده باشد. اکنون در کاخی لاجوردین و فیروزه فام هستیم.”

 


 

مسجد وکیل، شيراز
اين بنا در نزديکي باغ و عمارت موزه پارس و مغرب بازار وکيل واقع گرديده و يکي از زيبا ترين و مستحکمترين مساجدي است که بعد از دوره صفوي در ايران ساخته شده و از نظر ويژگي هاي معماری و خاصه هنر حجاری که درساختمان مسجد به کار رفته ، درخور توجه و مطالعه است .

ساخت اين مسجد به همراه ديگر بناهاي مجموعه وکيل- بازار، حمام، آب انبار- به فرمان کريم خان زند آغاز شد و در سال1187ه-. ق به اتمام رسيد و در دوره هاي بعد به علت صدماتي که در اثر زلزله و گذشت زمان حادث شده بود، تعمير، مرمت و تجديد تزيينات گرديد؛ به طوري که عمده تزيينات کاشيکاري آن در حال حاضر مربوط به دوره فتحعلي شاه و ناصرالدين شاه است .

در دوره اخير نيز تعميراتي ضروري در بناي مسجد صورت گرفته است . بناي مسجد در مساحتي حدود 11 هزار متر مربع ساخته شده و مشتمل بر بخش هاي ذيل است : سردر مجلل، صحن، ايوان هاي شمالي و جنوبي، شبستان جنوبي و شرقي، رواق هاي شرقي و غربي و حياط کوچک کناري . ورودي اصلي مسجد در سمت شمال و از طريق سردر مجلل و بزرگي به ارتفاع 20 و عرض 14 متر است که با تزيينات کاشيکاري و مقرنس بندي زير طاق و طاقنماهاي اطراف و ازاره سنگي نماسازي و تزيين شده است .

در ورودی ، دو لنگه است و از قطعات چوب بسيار ضخيم – هر لنگه به عرض و طول 8×3 متر- ساخته شده است . بعد از ورودي، دالاني قرار گرفته که از طريق آن به وسيله دو راهرو به صحن مي توان رسيد .

ديواره هاي دالان با کاشی هفت رنگ، و سقف آن با کاشي معرق با نقوش گل و بوته و خطوط اسليمی پوشش يافته است . صحن مسجد، مربع و به طول و عرض60 متر، در ميان دارای حوضی زيبا به طول و عرض 5×40 متر است .

اين حوض با استفاده از قطعات بزرگ سنگ ساخته شده است . صحن مسجد با قطعات سنگي فرش شده است . در اضلاع جنوبي و شمالي صحن، در وسط، ايواني بزرگ و در اطراف آنها هشت طاق – در هر طرف ايوان ، چهار طاق- ساخته شده است . در اضلاع شرقي و غربي صحن، در هر سمت، 11 دهنه طاق و در پشت آنها، رواقي به عرض 5 متر ساخته شده است . سطوح ايوان ها و طاق ها با کاشي هاي معرق و خشتي مزين شده و ازاره هاي آنها به ارتفاع 5/1 متر با سنگ پوشش يافته است و روي آنها حجاري هاي زيبايي دارد . ايوان شمالي صحن که به طاق مرواريد شهرت دارد، 12 متر عرض، 4 متر عمق و 20 متر ارتفاع دارد و بر بالاي آن، دو گلدسته ساخته شده است . ازاره ايوان با سنگ هاي حجاري شده و منقوش پوشش يافته و بالاتر از آن، با کاشي هاي هفت رنگي با نقوش گل و بوته، اسليمي و ترنج تزيين شده است . در اضلاع ايوان، درگاه هايي به سمت رواق و دالان ورودي وجود دارد .

اين ايوان داراي دو کتيبه به خط ثلث سفيد بر زمينه لاجوردي روي کاشي خشتي است . کتيبه اول در زير طاق رومي ايوان، متضمن آيات قرآني و عبارت ذيل است که به خط نستعليق در پايان کتيبه نوشته شده است :

” الحمدلله الذي شرفني بکتابة من کتيبه هذا البيت الجامع و انا المذنب عبدالعلي يزدي اشرف محمودي” .

کتيبه دوم بر بالاي اضلاع ايوان دورادور گرديده و متضمن نام فتحعلي شاه، نام خطاط ميرزا حسين بن محمد شريف حکاک- و تاريخ 1243 هجري است .

ايوان جنوبي، قرينه ايوان شمالي است و در ازاره با سنگ هاي حجاري شده با نقوش زيبا و در ديواره ها با کاشي هفت رنگ تزيين شده است . روي جرزهاي ايوان، مجالس چندي با کاشي هاي هفت رنگ کار شده و طرفين آنها را با کاشيکاري معرق زينت داده اند .

در اين ايوان نيز دو کتيبه مربوط به دوره فتحعلي شاه به تاريخ هاي 1243 و 1244 هجري نصب شده است .

در پشت سر اين ايوان، شبستان بزرگ و بسيار زيبايي به ابعاد 36×75 متر( در بعضي منابع، 50×100متر ذکر شده) واقع شده که پوشش چشمه طاق آن بر روي 48 ستون يکپارچه سنگي قرار گرفته است . ستون ها به صورت 4 رديف 12 تايي قرار گرفته اند . ارتفاع ستون ها، 5 مترو قطر آنها 80 سانتي متر است که به طرز بسيار جالبي با پايه و سرستون تزييني و ساقه مارپيچ بصورت يکپارچه تراشيده و حجاري شده اند . کف شبستان با تخته سنگ هاي مسطح فرش شده و ازاره هاي آن به ارتفاع 5/1 متر با سنگ پوشش يافته است .

سطوح پوشش طاق و گنبد بنا آجري است؛ به غير از دهانه مرکزي که از ورودي آغاز و به محراب ختم مي شود و سقف آن با کاشي هاي معرق به زيبايي مزين شده است . محراب بنا در انتهاي اين دهانه واقع گرديده و داراي ازاره سنگي و سطوح کاشيکاري و مقرنس کاری است .

دورتادور محراب، کتيبه اي قرآني به خط ثلث سفيد بر زمينه کاشي لاجوردي، مورخ 1044ه-. ق است .

در خصوص اين تاريخ که با تاريخ ساخت مسجد مطابقت ندارد، نظريات مختلفي اظهار شده است:

از آنجا که کاشيکاري محراب تعمير شده، احتمالا عدد 2 آن که جايگزين عدد صدگان مي شود، افتاده است؛ ديگر اينکه محراب مربوط به بناي مسجدي از دوره صفويه است که قبلا در اين مکان وجود داشته يا اينکه مربوط به بناي ديگري بوده که به اين مکان منتقل شده است .

در اضلاع شرقي و غربي بنا، رواقي به عرض 5 متر قرار گرفته که هرکدام، 11 دهنه طاق رو به سوي صحن دارند .

جرزهاي اين طاق ها با کاشي معرق، و لچکي هاي آنها با کاشي خشتي پوشش يافته است . در پشت رواق شرقي، شبستان کوچک يا شبستان شرقي مسجد به ابعاد 20×25 مترواقع شده که پوشش چشمه طاق آن بر روي 12 ستون سنگي ساده و يکپارچه، هرکدام به ارتفاع 5 متر، قرار گرفته است .

ازاره شبستان به ارتفاع 5/1 متر با سنگ هاي صاف و ساده پوشيده شده و بقيه سطوح، آجري و فاقد تزيينات است .

در شمال شرقي مسجد، حياط کوچکي به ابعاد20×35 متر و در وسط آن، حوضي به طول و عرض 7×12 متر واقع است که از طريق دالان بدان مي رسند و خود در جداگانه اي نيز دارد . اين بنا به شماره 182 به ثبت تاريخي رسيده است .


مسجد وکیل

مسجد وکیل شیراز

مسجد وکیل شیراز

مسجد وکیل در مجموعه بناهای زندیه، در کنار بازار وکیل و حمام وکیل در مرکز شهر شیراز قرار دارد
در غرب بازار وکیل و در انتهاى راسته شمشیرگرها مسجد وسیع بسیار زیبایى بنا شده است که به نام مسجد سلطانى وکیل یا مسجد وکیل شهرت دارد.

این بنا یکی از بناهای زیبا و بسیار مستحکم دوره زندیه ‌می‌باشد که از لحاظ هنری و معماری دارای اهمیت زیادی است.

این مسجد به دستور کریم‌خان زند ساخته شده است. طرح این مسجد دو ایوانی بوده و دارای دو شبستان جنوبی و شرقی است.

شبستان جنوبی با ستون‌های سنگی یکپارچه و مارپیچ از شاخصه‌های معماری ایرانی و از مناطق دیدنی این مسجد است که دارای ۴۸ ستون سنگی یکپارچه می‌باشد.

در سمت شمال مسجد طاق بلند و مهمی ساخته شده که به طاق مروارید معروف است و در دور این طاق با قلم درشت و خط ثلث عالی یکی از سوره‌های قرآن به صورت هلالی نوشته شده‌است.

این مسجد بر طبق بافت معماری سنتی این مرز و بوم در یک مجموعه اجتماعی قرار گرفته و هماهنگی زیبایی در پیوند دین و دنیا، بوجود آورده‌است.

کاشی‌کاری صحن و ایوان‌های شمالی و جنوبی نیز بسیار زیبا و از انواع هفت رنگ و معرق است.

تاریخ بناى این مسجد سال 1187 هجرى همزمان با بناى بازار و میدان در زمان کریم‌خان زند بوده و وسعت مسجد 8 هزارو 660 متر مربع است.

ورودى مسجد از سمت شمال طراحى شده و سنگ سر در آن یکپارچه است.

در دو طرف بالاى سردر ورودى کاشیکارى و مقرنس‌هاى زیبایى به کار رفته و پس از گذشتن از درب ورودى مسجد 2 راهرو به سمت چپ و راست مشاهده مى‌شود که پس از چند متر با زاویه‌اى تقریبا 90 درجه به صحن مسجد راه می‌یابند.

معماران مسجد براى این که قبله مسجد با قبله شرعى مطابقت کرده و از طرفى نماى مسجد با درهاى فرعى بازار و خود بازار همخوانى داشته باشد راهروها را به طریقى به صحن مسجد متصل کرده‌اند که در عین کجى تغییر زاویه صحن مشخص نباشد.

وسعت این شبستان نزدیک به 5 هزار متر مربع است در کنار محراب، منبر معروف و یکپارچه 14 پله اى ساخته شده از سنگ مرمر سبز قرار دارد و در کتیبه‌هاى سردر ورودى و حاشیه ایوان از آیات قرآنى با خطوط ثلث و نسخ به رنگ سفید در زمینه لاجوردى استفاده شده است.

این بناى تاریخى به شماره 182 در تاریخ 18 تیرماه 1311 در فهرست آثار ملى ایران به ثبت رسیده و تحت مراقبت و حفاظت این سازمان است.

منابع : همشهری انلاین ؛ ویکی پدیا ، گروه فن و هنر ایران زمین 

 

 

WhatsApp chat