اسلب چوب

اسلب چوب؛ قطعات اسلب چوب

اسلب چوب؛ قطعات اسلب چوب
اسلب چوب؛ قطعات اسلب چوب

واژه اسلب یعنی صفحه و اسلب چوب به صفحه های چوبی گفته می شود که ضخامت های مختلفی دارند و از برش دادن تنه درختان یا گرده ‌بینه های درختان ساخته می شوند. گرده بینه ها با توجه به این که چه نوع مورد مصرفی دارند، به روش های مختلفی بریده می شوند. این برش ها می توانند عرضی یا طولی انجام شده باشند.

نام دیگر برش های عرضی، برش کالباسی؛ و نام دیگر برش های طولی، اسلب است. اسلب ها برای مصارف روستیک، دکوراتیو و کارهای دیگر استفاده می شوند.

گالری عکس اسلب های چوبی خاص و منحصر به فرد

اسلب ها را می توان از هر نوع درختی تهیه کرد که البته این موضوع هم بستگی به کاربردی دارد که از سازه ای که با آن چوب تهیه خواهد شد، نیاز داریم. لازم به ذکر است که لبه های این اسلب ها را معمولا صاف نمی کنند و همین عدم توازن و ناهموار بودن لبه ها، حس طبیعی بودن و زیبایی بیشتری را به کار می بخشد.

اسلب چوب؛ نمونه سازه ساخته شده توسط برش کالباسی چوب

در گذشته هیچ استفاده بهینه ای از اسلب های چوب نمی شد و فقط سوزانده می شد، اما امروزه از این اسلب ها در ساخت روی کابینت های آشپزخانه، میز، نیمکت، میز پذیرایی، میز جلو مبلی، صندلی چوبی، قفسه دیواری، و غیره استفاده می شود. علاوه بر این، هنرمندان با تلفیق این اسلب ها با عناصری مانند اپوکسی و فلز و شیشه و غیره می توانند سازه هایی را خلق کنند که چشم هر بیننده ای را بنوازد.

اسلب چوب؛ نمونه میز ساخته شده توسط اسلب چوب

اسلب چوب؛ نمونه میز ساخته شده توسط اسلب چوب
اسلب چوب؛ نمونه میز ساخته شده توسط اسلب چوب

نکته جالب توجه این است که مانند اثر انگشتان انسان، اسلب ها هم منحصر به فرد هستند و هیچ دو طرح مشابهی بین آنها پیدا نخواهد شد. این ویژگی خارق العاده، زیبایی سازه های چوبی را دو چندان کرده است.

ممکن است در اسلب شما نواقصی از جمله گره، ناهمواری، شیار، ترک و غیره دیده شود. این مسئله به هیچ وجه جای نگرانی ندارد و با کمی ذوق هنری می توان از هر کدام از این به اصطلاح نواقص، به نفع خود استفاده کرد و یک سازه هنری زیبا خلق کرد.

اسلب چوب؛ زیبایی دو چندان سازه با وجود نواقص در اسلب چوب

اسلب چوب؛ زیبایی دو چندان سازه با وجود نواقص در اسلب چوب
اسلب چوب؛ زیبایی دو چندان سازه با وجود نواقص در اسلب چوب
اسلب چوب؛ زیبایی دو چندان سازه با وجود نواقص در اسلب چوب
اسلب چوب؛ زیبایی دو چندان سازه با وجود نواقص در اسلب چوب

جالب این که برای ساخت سازه ها با اسلب چوب نیاز نیست که خیلی استانداردها و تقارن را حفظ کنیم، چون همین شِمای روستایی و روستیک اسلب ها است که زیبایی می آفریند. برای جلا دادن این اسلب ها و برای حفظ زیبایی شان بیشتر از روغن های گیاهی استفاده می شود تا از جلا دهنده های صنعتی.

روش های برش اسلب چوب

در روش اول از یک اره موتوری با شابلونی که به آن متصل است استفاده می کنند و در روش دوم از اره رام استفاده می کنند که نسبت به روش اول امن تر و سریع تر انجام می شود. نکته مهم این است که عملیات برش اسلب چوب باید سریع بعد از قطع کردن درختان انجام شود چرا که چوب دچار خرابی و ضایعات می شود.

روش های خشک کردن اسلب چوب

مرحله بعدی خشک کردن چوب است. مرحله خشک کردن چوب یکی از مهم ترین مراحل کار نجاری است که نیاز به دقت دارد و به دو روش سنتی و مدرن قابل انجام است. خشک کردن اسلب چوب همان رطوبت زدایی از قطعات چوب است.

طی این فرایند بسته به نوع و ساختار هر چوب، رطوبتی بین هفت تا دوازده درصدی مورد نظر برای هر نوع چوب را به دست می آورند، زمانی که خشکی چوب در بازه مورد اشاره قرار گرفت، می گویند که چوب خشکی مطلوب را دارد. در ادامه دو روش مورد اشاره برای خشک کردن اسلب چوب را توضیح می دهیم:

  1. روش سنتی خشک کردن اسلب چوب

در این روش که روش طبیعی نیز نامیده می شود، برش های اسلب چوب را در معرض هوای آزاد قرار می دهند تا کامل خشک شوند. مدت زمان مورد نیاز برای خشک شدن این قطعات، به سایز، ضخامت و نوع چوب آن ها بستگی مستقیم دارد.

  • روش صنعتی برش اسلب چوب

در این روش از کوره هایی به نام کوره خشک کن استفاده می کنند و چوب را به خشکی مد نظر خود می رسانند.

معایب خشک کردن اسلب چوب

عمل خشک کردن چوب با این که عملی ضروری برای قابل استفاده بودن اسلب های چوب و ساخت سازه های چوبی است، ولی باعث بروز ایراداتی هم می شود، این ایرادات همیشه ثابت نیست و در مواقع مختلف و در چوب های مختلف ممکن است متفاوت باشد. بعضی از این ایرادات عبارتند از: لق شدن گره های چوب، ایجاد پیچ و چین خوردگی در چوب، ترک خوردن چوب، یا تغییر ابعاد آن.

کف تراشی اسلب چوب

اسلب چوب؛ کف تراشی اسلب با دستگاه اور فرز

اسلب چوب؛ کف تراشی اسلب با دستگاه اور فرز
اسلب چوب؛ کف تراشی اسلب با دستگاه اور فرز

همان طور که اشاره شد، اکثر اسلب های چوب در طی فرآیند خشک شدن و پس از این که رطوبت و آب میان بافتی خود را از دست داد، دچار برآمدگی، پیچ خوردگی و مشکلات دیگری می شوند. بنابراین نمی توان آن ها را به صورت خام استفاده کرد و حتما باید قبل از استفاده، حداقل یک سطح و در بعضی موارد دو سطح از آن ها را کف تراشی و صاف کرد. در واقع کف تراشی به فرآیندی گفته می شود که طی آن تمام پستی و بلندی های روی سطح چوب سابیده شده و از بین می رود و ظاهر چوب کاملا صاف و بی نقص می شود.

نمونه کار دکوراسیون چوبی , عکس روز کارخانه صنایع چوب تصاویری از دکوراسیون چوب گردو , چوب بلوط و چوب راش
اسلب چوب گردو

در قطعات چوبی کوچک تر و با عرض 40 الی 70 سانتی متر، کار صاف کردن سطح چوب را با کف رنده و دستگاه گندگی انجام می دهند. این دستگاه با حرکات رفت و برگشتی خود باعث از بین رفتن برآمدگی ها می شود، ولی در اسلب ها چون سایز قطعات، معمولا بسیار بزرگتر است از روش های دیگری برای کف تراشی و حذف برآمدگی ها و زبری های روی چوب استفاده می شود. در ذیل با این روش ها آشنا می شوید:

  • استفاده از اور فرز: از مرسوم ترین روش های کف تراشی است و دلیل این امر ارزان بودن قیمت آن است. در این روش اسلب چوب را روی سطح بدون شیب به صورت ثابت نگه می دارند و ریل های دستگاه را روی چوب قرار می دهند و ارتفاع را به صورت دستی تنظیم می کنند و اور فرز با حرکت رفت و برگشتی خود زبری ها را سنباده می زند.
  • استفاده از ماشین های سنباده زن صنعتی(Sander): این دستگاه در چند مرحله به راحتی از چوب باربرداری می کند و از این دستگاه بیشتر برای اسلب هایی استفاده می شود که نسبت به سایرین صاف تر هستند و پیچ خوردگی های کم تری دارند. دستگاه سنباده زن صنعتی در شرکت های تولید چوب که نیازمند دقت و سرعت بالا در تهیه چوب ها هستند بیشتر کاربرد دارد.
  • استفاده از CNC های چوب: چوب را درون دستگاه سی ان سی قرار می دهند و تیغه دستگاه با حرکت رفت و برگشتی خود باعث صاف شدن سطح چوب می شود. در مرحله بعد، برای از بین بردن رد تیغه های دستگاه روی چوب، از ماشین های سنباده یا رنده استفاده می کنند. قابل ذکر است که این دستگاه ها هزینه بالایی دارند و استفاده از آن ها از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست.
اسلب چوب کاج ایرانی , قیمت اسلب چوبی
اسلب چوب کاج ایرانی , قیمت اسلب چوبی

انواع چوب مورد استفاده برای اسلب چوب

برای اسلب های چوب می توان هم از چوب های ایرانی و هم از چوب های خارجی استفاده کرد. خیلی ها می گویند چوب های ایرانی کیفیت بالایی ندارد ولی این ادعا از نظر کارشناسان درست نیست و چوب های ایرانی چوب هایی بسیار زیبا هستند و در صورتی که کامل و به شیوه صحیح خشک شوند، کیفیت بسیار بالایی کسب می کنند.

از چوب های ایرانی می توان به چوب گردو، افرا، ملچ، چنار، راش و غیره و از انواع چوب های خارجی می توان به سرو، کاج و… اشاره کرد. در ادامه به معرفی مختصر چند نوع چوب ایرانی و خارجی می پردازیم:

  • چوب راش

اسلب چوب؛ چوب راش

اسلب چوب؛ چوب راش
اسلب چوب؛ چوب راش

طیف رنگی چوب راش از کرم تا قهوه ای مایل به قرمز است. این چوب در مقابل حشرات و قارچ مقاوم بوده و قابلیت تورق خوبی دارد. چوب راش بافتی محکم داشته و از آن در تهیه مبلمان استفاده می شود.

  • چوب بلوط

اسلب چوب؛ چوب بلوط

اسلب چوب؛ چوب بلوط
اسلب چوب؛ چوب بلوط

این چوب طیف رنگی قهوه ای روشن تا تیره دارد. این چوب دارای بافتی درشت است و تراکم بالا و محکم بودن آن باعث شده است مقاومت بالایی در مقابل سایش از خود نشان دهد، بنابراین برای ساخت پارکت خیلی مناسب است.

  • چوب اش

اسلب چوب؛ چوب اش

اسلب چوب؛ چوب اش
اسلب چوب؛ چوب اش

طیف رنگی این چوب از کرم تا قهوه ای روشن است و در وسط تنه طرح هایی زرد یا قهوه ای دارد. نام دیگر این چوب، چوب زبان گنجشک است. چوب اش قابلیت فرم دهی و مقاومت بالایی دارد. شیارهای موازی‌ای که روی سطح این چوب قرار دارد مانع لیز خوردگی می شود، پس برای استفاده در استخرها مناسب است.

  • چوب گردو

اسلب چوب؛ چوب گردو

فروش اسلب چوب گردو , فروش اسلب چوب در تهران
فروش اسلب چوب گردو , فروش اسلب چوب در تهران

چوب درخت گردو دارای طیف رنگی خاکستری، قهوه ای تیره و سیاه است. این چوب دارای بافت ریز بوده و برای استفاده در منبت کاری فوق العاده است. همچنین این چوب در مقابل خمش و کشش مقاومت خوبی از خود نشان می دهد و نیمه سبک است. چوب گردو به خاطر طرح های زیبایی که دارد بیشتر در مصارف تزیینی کاربرد دارد.

  • چوب ساپلی

اسلب چوب؛ چوب ساپلی

اسلب چوب؛ چوب ساپلی
اسلب چوب؛ چوب ساپلی

چوب ساپلی بسیار با دوام است و در عین حال نقش و نگارهایی خیره کننده دارد، به همین خاطر جزو چوب های گران قیمت محسوب می شود. از این چوب روکش هم تهیه می کنند که همین پر مصرفی باز هم قیمتش را بالاتر می برد. طرح های این چوب رگه رگه، خالدار، موج دار و… است. لازم به ذکر است کار با این چوب آسان است و رنگ پذیری و چسب خوری خوبی دارد.

  • چوب افرا

اسلب چوب؛ چوب افرا

اسلب چوب؛ چوب افرا
اسلب چوب؛ چوب افرا

دارای طیف رنگی سفید و کرم است و کمی دارای درخشندگی صدفی است. این چوب جزو چوب های رگه راست است.

  • چوب کاج

اسلب چوب؛ چوب کاج

این چوب از کشورهای مختلف وارد می شود ولی نوع مرغوب آن برای کشور فنلاند است. رنگ آن سفید و دارای گره فراوان است. البته رنگ چوب کاج بعضی اوقات متمایل به قرمز و صورتی می شود. این چوب وزن و تراکم سبکی دارد و بنابراین سمباده خوری خوبی دارد. از چوب کاج در صنعت مبلمان، درب سازی و اسکلت ساختمانی استفاده می شود.

  • چوب سرو

اسلب چوب؛ چوب سرو

طیف رنگی چوب درخت سرو طلایی و زرد تا کرم مایل به قهوه ای است ولی بعضا رنگ نوع پاییزه آن تیره تر است. این چوب نرم و همگن است و بسیار معطر می باشد و در مقابل حشرات موذی و موریانه ها و قارچ ها مقاومت بالایی دارد. چوب سرو رویه صیقلی و صافی دارد و برای پرداخت، خراطی، نمای ساختمان، دکوراسیون و غیره استفاده می شود.

  • چوب ملچ

اسلب چوب؛ چوب ملچ

رنگ این چوب قهوه ای روشن تا متوسط است و گاهی مایل به قهوه ای تیره یا قرمز می شود ولی قرمزی این چوب با قرمزی چوب سرخ دار فرق دارد. چوب ملچ از جمله چوب های درشت بافت می باشد. البته در مقابل پوسیدگی مقاومت خوبی از خود نشان نمی دهد و نیاز به محافظت خوب و بالایی دارد. از این چوب در صنایع مبلمان، سبد سازی، جعبه سازی، روکش و غیره استفاده می شود.

  • چوب چنار

اسلب چوب؛ چوب چنار

اسلب چوب؛ چوب چنار
اسلب چوب؛ چوب چنار

این درخت دارای چوبی همگن، نیمه سنگین و نیمه سخت است که رنگی صورتی مایل به خاکستری و در مواردی هم رنگ قهوه ای براق دارد. مقاومت بالایی از خود نشان می دهد. خشک شدن این چوب سریع است ولی متاسفانه در این فرآیند تاب بر می دارد. چسب خوری، رنگ پذیری و جلاپذیری چوب چنار بالا است. از معایب این چوب در نجاری این است که پرداخت کردن آن آسان نیست چون پرز دارد ولی برای خراطی بسیار مناسب است. این چوب به جهت فراوانی و ارزانی مصرف گسترده ای دارد و برای ساخت درهای بزرگ و یکپارچه و ستون ها از آن استفاده می شود.

–  چوب ممرز

اسلب چوب؛ چوب ممرز

اسلب چوب؛ چوب ممرز
اسلب چوب؛ چوب ممرز

این چوب دارای طیف رنگی سفید مات مایل به کرم و خاکستری و با رگه های بنفش کم رنگ است. بافت این چوب ریز است و الیاف پیچ در پیچ دارد. در مقابل ساییدگی مقاومت بالایی دارد که به همین جهت می توان از آن به عنوان کف پوش استفاده کرد. دوام طبیعی متوسطی داشته ولی در مقابل قارچ ها بسیار مقاوم است و رنگ پذیری و جلا پذیری خوبی نیز دارد.

این چوب هم به دلیل فراوانی در ایران، ارزان بوده و در صنایع معرق، خراطی و سازه های ساختمانی کاربرد فراوان دارد.

–  چوب توسکا

اسلب چوب؛ چوب توسکا

اسلب چوب؛ چوب توسکا
اسلب چوب؛ چوب توسکا

رنگ این چوب طیفی از سفید تا زرد و صورتی کم رنگ است ولی در مقابل نور آفتاب تغییر رنگ داده و به قهوه ای مایل به قرمز تغییر می کند. هرچه سن درخت توسکا بیشتر شود رنگ چوب آن هم تیره تر می شود.

این چوب جزو چوب های نرم و نیمه سنگین است. این چوب در صنایع خراطی، روکش سازی، منبت کاری، کلاف مبل و… کاربرد داشته و نیز رنگ پذیری و ابزار خوری خوبی دارد.

  • چوب نارون

اسلب چوب؛ چوب نارون

اسلب چوب؛ چوب نارون
اسلب چوب؛ چوب نارون

طیف رنگ این چوب کرم مایل به قهوه ای است. به دلیل این که چوب نارون در مقابل رطوبت استحکام بالایی دارد پس از آن در محیط هایی که مانند استخر رطوبت بالایی دارد استفاده می کنند. این چوب از انواع چوب های سخت و سنگین است ولی در عین حال انعطاف و قابلیت خم شدن بالایی دارد. از این چوب در ساخت مبلمان، پارکت، روکش و… استفاده می شود. چوب نارون چون میخ خوری و چکش خوری خوبی دارد، در صنایع منبت کاری هم مورد استفاده است.

  • چوب توت

اسلب چوب؛ چوب توت

اسلب چوب؛ چوب توت
اسلب چوب؛ چوب توت

این چوب، چوبی سخت و سنگین و در مقابل تغییرات رطوبتی بسیار مقاوم است. رنگ آن در ابتدا مایل به قهوه ای و درخشان است ولی به تدریج به قهوه ای مایل به قرمز تغییر رنگ می دهد. از این چوب برای ساخت سازه های چوبی منزل، خاتم کاری، معرق کاری و همین طور ساخت بعضی از سازهای موسیقی استفاده می شود. باید دقت شود که گرد و غبار این چوب سمی است.

  • چوب بید

اسلب چوب؛ چوب بید

اسلب چوب؛ چوب بید
اسلب چوب؛ چوب بید

درخت بید، چوبی محکم، سبک و نرم دارد که قابلیت انعطاف پذیری بالایی داشته و در موقعیت هایی که نیاز است که چوب خم شود به راحتی قابل استفاده است. بنابراین از ساقه های آن برای مصارف سبدبافی استفاده می شود. این چوب رنگ قهوه ای روشن دارد.

  • چوب صنوبر

اسلب چوب؛ چوب صنوبر

اسلب چوب؛ چوب صنوبر
اسلب چوب؛ چوب صنوبر

صنوبر دارای چوبی محکم و با رنگ پذیری بالا و البته قیمتی مناسب است. رنگ این چوب یکنواخت و روشن است و بافتی همگن و سبک دارد. ویژگی قابل توجه این چوب این است که در بین چوب های نرم، سخت ترین، و در بین چوب های سخت، نرم ترین چوب است. از یک سو در مصارف معرق کاری و از سوی دیگر به دلیل کم گره بودن آن به عنوان الوار و ساخت ستون ها در ساختمان سازی و همچنین در صنعت مبلمان، دکوراسیون داخلی و… کاربرد دارد.

  • چوب سنجد

اسلب چوب؛ چوب سنجد

اسلب چوب؛ چوب سنجد
اسلب چوب؛ چوب سنجد

طیف رنگی این چوب قهوه ای تا قهوه ای مایل به نارنجی است. چوب تقریبا سختی است و الیاف فشرده ای دارد که کار پرداخت چوب را دشوار می کند. این چوب رگه هایی دارد که باعث می شود بعد از رنگ کاری، بعضی قسمت ها براق و بعضی قسمت ها مات باشد. چوب سنجد گره های زیادی دارد که بر زیبایی سازه های ساخته شده از آن می افزاید. از این چوب در معرق کاری، ساخت لوازم منزل و خراطی و… استفاده می شود.

شاخصه های مهم یک اسلب چوب در هنگام خرید

رنگ: همان طور که اشاره شد هر کدام از انواع چوب ها دارای طیف رنگی، سایز و مشخصات مشخص هستند. انتخاب رنگ مورد علاقه می تواند جلوه ای خاص به سازه شما بدهد.

استحکام: هر چه چوب انتخابی محکم تر و متراکم تر باشد قابلیت لاک پذیری بالاتری خواهد داشت.

خشک بودن چوب: همان طور که پیش از این اشاره کردیم استاندارد رطوبت و آب میان بافتی چوب بسته به نوع مختلفی از چوب ها چیزی بین هفت تا 12 درصد است. اگر اسلب کاملا خشک نشده باشد دارای پیچ و تاب شده یا ترک بر می دارد.

اسلب چوب؛ چوب موریانه خورده

اسلب چوب؛ چوب موریانه خورده
اسلب چوب؛ چوب موریانه خورده

سلامت چوب: چون چوب یک ماده اولیه طبیعی و دارای مواد آلی است، استعداد زیادی برای تخریب شدن توسط حشرات موذی و قارچ ها، ویروس ها و باکتری ها دارد. دقت داشته باشید که اسلب ها را از جای مطمئن تهیه کنید، چون ممکن است درونشان حشرات موذی لانه کرده باشند.

اسلب چوب؛ چوب  قارچ زده

اسلب چوب؛ چوب  قارچ زده
اسلب چوب؛ چوب قارچ زده

نرمی و سختی چوب: نرمی و سختی چوب لزوما به معنای کم تراکم یا پر تراکم بودن چوب نیست، بلکه به تولید مثل این درختان بستگی دارد. درختان نهان دانه دارای چوب سخت و درختان بازدانه دارای چوب نرم هستند. چوب های نرم معمولا به دلیل فراوانی، قیمت پایین تری نسبت به چوب های سخت دارند.

محافظت از اسلب چوب

از قدیم روش های متفاوتی برای محافظت از چوب و سازه چوبی رایج بوده است که تعدادی از آن ها عبارتند از:

نیم سوز کردن چوب: توسط این روش رطوبت از بین می رود و به طبع آن امکان زنده ماندن حشرات موذی و قارچ و باکتری از بین می رود.

روغن مالی کردن چوب: در این روش، روی سطوح چوب را روغن مالی می کنند تا از نفوذ رطوبت جلوگیری شود. ولی این روش، یک روش دائمی نیست و با شستشوی مکرر از بین می رود.

خشک نگه داشتن چوب: این روش هم محافظت بالایی را می طلبد و باید مانع از رطوبت چوب شد تا محیط مناسب برای حشرات، قارچ ها و باکتری ها ایجاد نشود.

 استفاده از مواد شیمیایی: امروزه از مواد شیمیایی برای افزایش مقاومت چوب در برابر تهدیدات استفاده می شود، به گونه ای که به جای مراقبت از سطح رویی چوب، این مواد را به درون چوب تزریق می کنند و باعث مقاومت هر چه بیشتر چوب می شوند.

نویسنده: رحیم نعمتی لیمائی

مطالب مرتبط با انواع چوب اسلب :

با تشکر از توجه شما