0 Items
شمسه

شمسه

معنی شمسه

شمسه

مدل گره چینی

مدل گره چینی

فرهنگ فارسی معین
(شَ س ) [ ازع . ] (اِ.) 1 – خورشید مانندی که از فلز درست می کنند و بالای قبه یا جای دیگر نصب کنند. 2 – نقشی خورشید مانند که در تذهیب یا طراحی پارچه بکار می رود.

شمسه

لغت‌نامه دهخدا
شمسه . [ ش َ س َ / س ِ ] (از ع ، اِ) نارنج . || لیمو. || هر تصویر مدور و منقش . (ناظم الاطباء) :
مزین در او صفه های مربع
منقش در او شمسه های مدور.

ازرقی .

|| قرص منقش و زراندودی که در مساجد و بالای عماری و کنگره ها و جز آن نصب کنند. (ناظم الاطباء). قرص زراندود که در قبه معین کلس می باشد. (آنندراج ) (از غیاث ) :
دهان پرشکرت را مثل به نقطه زنند
که روی چون قمرت شمسه ای است پرگاری .
سعدی .

نمونه کار دکوراتیو فن و هنر , نجاری و دکوراسیون چوبی 

مشبک گره چینی شمسه 8

|| شاید آینه یا قطعاتی از آینه که پشت شعله ٔ چراغ می نهاده اند تا نور را به اضعاف کند. (یادداشت مؤلف ) :
در شب تاری ز عکس شمسه ٔ ایوان تو
ذره ها را در هوا یک یک شمردن می توان .
سلمان ساوجی .

|| اشکال و تصاویری که با ابریشم می سازند. (ناظم الاطباء). || دگمه هایی که بر سربند تسبیح بند می کنند. (ناظم الاطباء). || تابدان . (آنندراج ) (غیاث ). || قرص نان . || (ص ) مدور. (ناظم الاطباء).

منابع : لغت نامه دهخدا 

دکوراسیون چوبی ، نمونه کار سازه های چوبی ، ساختمان چوبی ، ویلایی ، کلبه ، دکور داخلی

دکوراسیون سنتی ایرانی ، شمسه و گره سازی با چوب

شمسه , شمسه در معماری , تعریف شمسه , آکادمی هنر شمسه , شمسه وکتور , شمسه در معماری ایرانی , شمسه ساده , شمسه تذهیب , نقاشی شمسه

با هنر «شمسه» آشنا شویم

با هنر «شمسه» آشنا شویم

با هنر «شمسه» آشنا شویم

شمسه

شمسه

 

در سوزن دوزی ممقان در درون دایره ای که ماه نام گرفته، نقشی دیده می شود که در فرهنگ ایرانی به نام ستاره هشت پر یا شمسه معروف است. با توجه به اینکه ترسیم این ستاره به همراه طراحی نقش ماه صورت می گیرد و از آن جدا نیست بنابراین از توضیح دوباره در این مورد خودداری می کنیم . و فقط به خود این فرم و پیشینه تاریخی آن می پردازیم:

نقش ستاره ( شمسه ) از گذشته های دور در هنر و معماری ایرانی و اسلامی کار برد فراوان داشته است از زمان پذیرش دین مبین اسلام در ایران و شیوع آن، تحریم نقاشی ومجسمه سازی در این دین هرگز باعث توقف ذوق هنری ایرانیان نشد.

استفاده از نقوش هندسی که گاه بصورت منفرد و گاه با تکرار آن صورت می گرفت ، راهی مناسب در این مسیر بود. این امر چنان استادانه صورت گرفت که در اندک زمانی این نقوش به عالی ترین درجه در زیبایی و هماهنگی رسیدند . دیری نپایید که این فرم ها راه خویش را به درون مساجد و اماکن متبرکه نیز گشودند و چنان با فضا و معماری آن عجین گشتند که هر جا که اسلام رفت این نقوش نیز به همراه آن اشاعه یافتند . نامگذاری این نقوش با نام نقوش« اسلیمی» بخوبی بیانگر این قضیه است . این نقوش که برخی از آنان قدمتی بسیار بیش از اسلام دارند ، بعد از آن چنان پالایش شده و متناسب با روح معنوی و اعتقادی این دین بزرگ در آمدند که بزودی در پهنه گسترده سرزمین های اسلامی در معماری و سایر هنر ها مورد استفاده قرار گرفتند.

شمسه

شمسه

در این میان نقش ایرانیان از اهمیت فوق العاده ای برخوردار بوده است. با توجه به اینکه هنر اعراب ، بخصوص در عربستان، در شعر و دست ساخته های ساده مورد استفاده در زندگی روزمره همچون بتها و غیره ، خلاصه می شد، خود بخود در دیگر زمینه های هنری، چندان حرفی برای گفتن نداشته اند و آنچه که قالب هنر اسلامی به خود گرفت و باعث رونق آن گردید، همانا هنر دیگر ممالک اسلامی و خاصه ایران بود که در آنزمان پهنه وسیع جغرافیایی، بسیار گسترده تر از مرز های کنونی آن ، را شامل می شد.

اگر نگاهی دقیق تر به نقش ستاره در سوزن دوزی ممقان داشته باشیم، متوجه شباهت زیاد آن با یکی از دیرینه ترین و معروف ترین نقوش ایران باستان یعنی « گل لوتوس » در تخت جمشید می شویم.
در تخت جمشید به وفور از گلهای دوازده پر لوتوس استفاده شده است. این نقوش گذشته از شادابی و طراوتی که در خود داشته اند ، احتمالاً نمودار دوازده ماه سال و دوازده برج فلکی بوده اند . نظر به اینکه امپراتوری هخامنشی شامل گستره جغرافیایی وسیعی بوده و مراودات بسیاری با دیگر حکومت های همسایه خویش داشته و از آن ممالک ، افراد بسیاری را برای ساختن و آبادانی کاخ های خود به خدمت می گرفتند ، احتمال تأثیر پذیری از این فرهنگها وجود داشته است . با عنایت به اینکه در دو سوی امپراطوری هخامنشی تمدن های هند و مصر ، از گل لوتوس به عنوان نماد مقدس استفاده می کردند. گل هشت پر مورد استفاده در دوره ساسانی نیز به احتمال زیاد به همان شیوه ای ترسیم می شده اند که امروزه این نقش در ممقان دوزی ترسیم می شود .

شمسه

شمسه

در فرهنگ ایران قبل و بعد از اسلام، از نقوش هشت پر و دوازده پر و شانزده پر و … به وفور استفاده شده است . گرچه شاید هدف اولیه از بهره بردن از این نقوش ، تزئین گری بوده است ، ولی هر کدام از این نقوش دارای فلسفه خاص خود بوده اند. در نقش بیستون کرمانشاه، یک ستاره هشت پر درون دایره بالای کلاه تقریبا استوانه‌ای شکل فروهر دیده می‌شود که همین نقش هم در تاج کنگره‌دار زیبایی که برسر داریوش است،‌ دیده می‌شود. شاید بدین وسیله داریوش، اهورایی بودن خود را نشان می‌دهد.

در خراسان بعد از اسلام، نقش ستاره هشت پر در پوشاک آنها، به خصوص در پوشاک زنان، نشان از اعتقاد عمیق آنان به امام رضا دارد .یا در برخی موارد استفاده از ستاره پنج پر نشانه اعتقاد به پنج اصل دین ( از دیدگاه شیعه ) و یا ارادت به پنج تن آل عبا بوده است. در تزئین بناها و نیز کاشی کاری و مینا کاری بعد از اسلام، ستاره های هشت پر ، دوازده پر ، شا نزده پر و … مورد استفاده فراوانی داشته اند. استفاده از نقش ستاره هشت پر در گلیم های آناتولی نیز رایج است که نماد شاد مانی و سرور است.

با این وصف گرچه وجه تسمیه نقوش تنها مدارک موجود برای بررسی پیشینه و دلیل استفاده از نقوش در ممقان دوزی است و با عنایت به اینکه این شکل در این شهر مستقلاً نامی ندارد و چنانکه قبلاً نیز ذکر گردید ، به همراه دایره پیرامون خویش با نام « ماه » شناخته می شود. گاهی در مواقع لزوم برای اینکه اختصاصاً این فرم را از نقش « آی » یا ماه جداکنند آنرا اصطلاحاً «آیین اُورتا گولی » [1] یا « نقش وسط ماه » می نامند. در کنار ستاره هشت پر که پر کاربرد ترین نقش ستاره است ، استفاده از ستاره های چهار و شش پر نیز در ممقان دوزی رایج است .

 

http://akharinkhabar.com

شمسه

الگوهای نمونه

شمسه و نقوش هندسی

الگوهای نمونه / Sample Patterns

 
بر اساس این فرم ساده به عنوان دایره و مربع، طرح های هندسی می تواند ایجاد، کپی، در هم آمیختن، و مرتب در ترکیب پیچیده. نتیجه نهایی می تواند به چشم بسیار دل انگیز است.

اوج
با توجه به ممنوعیت مذهبی در تصاویر نمادین، تزئینات هندسی اوج خود در جهان اسلام است. اگر چه منابع برای هر دو شکل ها و الگوهای پیچیده در حال حاضر در اواخر دوران باستان در میان یونانیان، رومی ها، و ساسانیان در ایران وجود داشته است.

وحدت و سفارش
هنرمندان اسلامی عناصر کلیدی اختصاص از سنت کلاسیک، پس از آن پیچیده و بر آنها به منظور ابداع یک شکل جدید از دکوراسیون است که بر اهمیت وحدت و سفارش پرداخته شده است. سهم فکری ریاضیدانان اسلامی، ستاره شناسان و دانشمندان به ایجاد این سبک منحصر به فرد ضروری است.

الگوی ستاره
چهار اشکال اساسی، و یا “واحد تکرار” که از آن الگوهای پیچیده تر ساخته می شوند عبارتند از: محافل و محافل هم آمیختن؛ مربع و یا چند ضلعی چهار طرفه؛الگوی ستاره در همه جا، در نهایت از مربع و مثلث محاط در یک دایره مشتق شده؛ و چند ضلعی چند طرفه.

از لحاظ تجرد خود، نقوش تکراری، و تقارن، طرح های هندسی بسیار مشترک با به اصطلاح سبک اسلیمی دیده می شود در بسیاری از طرح های گیاهی.

# طراحی و اسکچ

 

منبع وبسایت 

پنجره ارسی، بازی رنگ و نور در دکوراسیون داخلی

پنجره ارسی، بازی رنگ و نور در دکوراسیون داخلی

پنجره ارسی، بازی رنگ و نور در دکوراسیون داخلی 

پنجره سنتی ایرانی

Traditional window
فضاهای ایرانی و اسلامی: ارسی ها زیباترین عنصرهای معماری ایرانی هستند، این عنصرهای زیبا جلوه ای خاص و متفاوت به اتاق ها و فضاهای داخلی خانه می بخشند، چرا که نور را به زیباترین شکل ممکن به داخل خانه می آورند، ارسی ها عنصرهای جدانشدنی معماری ایرانی هستند، پس بیایید ما هم این ارسی های زیبا را از یاد نبریم و از آن ها در طراحی خانه هایمان استفاده کنیم، 

باغ ماهان

باغ ماهان

وقتی به پنجره ارسی باغ ماهان کرمان نگاه می کنی بی اختیار شعر استاد شفیعی کدکنی را با خود تکرار می کنی.

تا کجا می برد این نقش به دیوار مرا
تا بدان جا که فرو ماند چشم از دیدن و لب نیز زگفتار مرا

خانه های قدیمی را دوست دارم، در این خانه ها همه چیز هنرمندانه است و بند بند خانه ورودت را، رسیدنت را خوش آمد می گویند، وقتی به درهایی با کتیبه های شیشه ای و رنگارنگ می رسی ناخودآگاه همه خستگی ات را همان جا جا می گذاری، و تا می خواهی پا به درون خانه بگذاری، چشم های زیبایی را می بینی که از پشت پنجره های ارسی، انتظار آمدنت را می کشند و این چشم ها چقدر از پشت این پنجره ها زیبا ترند. 

افسردگی بیماری نایابی است در خانه ای که پنجره های ارسی در آن زندگی ات را به نوری از جنس سخاوت خورشید پیوند زده است. 

موهبتی است زیستن در خانه ای که هر روز خورشید با تقلا، خود را از میان شیشه های رنگی پنجره ارسی به کف اتاقت می رساند، حتی اگر سعی کنی با پرده ای گرمایش را از اتاق دریغ کنی، باز سر ساعت خودش را به قرار هر روزه اش می رساند و چه زیباست جدال میان شیشه و چوب و نور.

ارسی ها مصداق بارز رستن نور در فضا هستند. تکرار شدن این پنجره ها در مسجد نصیر الملک که به حق با آن همه رنگ و لعاب جزو شاهکارهای معماری ایرانی است، به گفته فروغ فرخزاد : انسان را به سحرگاه شکفتن ها و رستن های ابدی خواهد برد.

 

پنجره های ارسی به سان نمادی برای خانه های ایرانی بوده و هستند، این پنجره های نشسته بر پیکره ساختمان های تاریخی ایران در عین یکی بودن ساختار در جزئیات با یک دیگر متفاوت بوده و همین مساله باعث منحصر به فردتر  شدن آن ها شده است. 

اتاق های زیبای خانه قدیمی عامری ها نیز با رقص نور و ساز چوب و شیشه ی پنجره های ارسی مزین شده است. بخشی از زیبایی این اتاق ها به خاطر وجود این پنجرها است. 

ارسی ها آینه تمام نمای زیبایی نور در دکوراسیون داخلی هستند، یکی از زیباترین نمونه های پنجره های ارسی را می توان در کاخ گلستان تهران دید. پنجره های ارسی زیبای این فضا به آن شکوهی بی مانند بخشیده و زیبایی آینه کاری های داخلی این فضا را تکمیل کرده است.

 وقتی عبور نور را از میان شیشه های رنگی پنجره های ارسی بر کف زمین خانه تان نظاره گر هستید، آنوقت شکوه و زیبایی معماری ایرانی معنایی دیگر پیدا خواهد کرد، به عکس بالا نگاه کنید، پنجره های ارسی با شیشه های رنگی زیبا حتی باعث شده اند تا فضایی که مبلمان ندارد هم زنده و زیبا به نظر بیاید. 

باغ نگارستان تهران نیز یکی دیگر از باغ هایی است که در نمای ساختمان های آن پنجره های ارسی زیبا با طرح هایی ساده تر دیده می شود، پنجره های ارسی چه ساده و کم نقش، چه پر طرح و رنگ، زیبا و تماشایی هستند، مخصوصا اگر زیباییشان با گلدانی یا حتی شاخه گلی عجین شده باشد.

گرداوری گروه فن و هنر ایران زمین (( www.ashwood.ir )) ارسی و گره سازی ایران زمین

اسرار نقوش

اسرار نقوش

اسرار نقوش برگرفته از طبیعت , قرآن و ریاضی و هندسه

جلیل جوکار در گفت‌وگو با فارس خبر داد
«اسرار نقوش» آماده انتشار شد/ نقوش مقدس چهارقل در کف خیابان‌ها!

جلیل جوکار هنرمند نگارگر از پایان مراحل نگارش کتاب «اسرار نقوش» خبر داد و انگیزه‌اش را از انتشار این کتاب ناآگاهی نسبت به نقوش معماری اسلامی و استفاده از نقوش مقدس چهارقل در زیر پای عابران عنوان کرد.

خبرگزاری فارس: «اسرار نقوش» آماده انتشار شد/ نقوش مقدس چهارقل در کف خیابان‌ها!
جلیل جوکار هنرمند نگارگر در گفت‌وگو با خبرنگار هنرهای تجسمی فارس از اتمام مراحل نگارش کتاب «اسرار نقوش» خبر داد و گفت: این کتاب را تا 2 ماه آینده برای انتشار به فرهنگستان هنر تحویل خواهم داد که امیدوارم به زودی منتشر شده و روانه بازار شود.

جوکار درباره این کتاب توضیح داد: این کتاب پژوهشی میان رشته‌ای میان هنر گره سازی و علم الاعداد اسلامی و همچنین حکمت هنر اسلامی است که حاصل چند سال پژوهش من است.

* رمزگشایی از نقوش گره اسلامی

وی افزود: این کتاب از نقوش گره اسلامی رمزگشایی می‌کند،‌این نقوش هندسی به نوعی اثبات انطباق هندسه نقوش گره اسلامی بر نظم ادبی و هندسی طلسمات مربع اسماءالحسنی است و اثبات این است که نقوش گره ما کاملاً  قدسی با مبنای معنوی و عرفانی است که به همین دلیل جایگاه خاص در به کار گیری آن وجود داشته و معنویت خاصی را به فضای معماری اسلامی بخشیده است.

* استفاده از نقوش اسلامی چهارقل در کف خیابان و روی دستمال‌های توالت!

او درباره اهمیت پرداختن به نقوش معماری اسلامی توضیح داد: متأسفانه انواعی از گره‌های معماری اسلامی را داریم که به آن گره «چهارقل» گفته می‌شود و روی بسیاری از سنگ فرش‌ها و پیاده روهای ما گره چهارقل دیده می‌شود.

وی ادامه داد: متأسفانه بسیاری از افراد صرفاً به دلیل زیبایی از این نقش مایه‌ها در فضاهای نامناسبی استفاده می‌کنند و این ناآگاهی نسبت به نقوش معماری اسلامی و قداست برخی از این نقوش به اندازه‌ای است که من حتی این نقوش را روی دستمال‌های مخصوص توالت هم مشاهده کرده‌ام و این موارد انگیزه من را برای پرداختن به اهمیت این نقوش در قالب یک کتاب بیشتر کرد.

این هنرمند نگارگر درباره سابقه استفاده از این نقوش در معماری اسلامی گفت: این نقوش کاملاً به هنر اسلامی مربوط می‌شود که برخی از آن ها ابداع هنرمندان کشورهای اسلامی از جمله ایران، برخی ابداع فاطمیون و هنرمندان مصر و مراکش است که دامنه استفاده از این نقوش اسلامی تا چین و اسپانیا نیز کشیده شده است.

اسرار گره چینی

اسرار گره چینی

* نقوش معماری اسلامی از چین تا اسپانیا

وی افزود: درسفری که به شانگهای چین داشتیم این نقوش اسلامی چهارقل را در پنجره‌های معبد پودونگ با قدمت 500 ساله دیدم و در پنجره‌های مساجد ما نیز این نقش وجود دارد و حتی در قصر الحمراء اسپانیا که از باشکوهترین عمارت‌های معماری اسلامی است این نقش چهار قل وجود دارد.

جوکار درباره پرداختن به این نقوش اسلامی در دیگر کتاب‌ها هم گفت: «کیت کریچ لو» کتابی درباره نقوش گره و ارتباطش با مفاهیم حکمی نوشته که به فارسی هم ترجمه شده است اما او از نقوش به مفاهیم حکمی رسیده است اما من از مفاهیم حکمی به نقوش اسلامی رسیده‌ام و سیر تحول تاریخی این نقوش را طی کردم و همچنین من به مضامینی چون علم الاعداد اسلامی و قرآنی در کتاب اسرار نقوش پرداخته‌ام که در کتاب کیت کریچ لو به این موارد اشاره نشده است.

* استفاده از نسخ خطی علمای اسلام از ابن سینا تا ملاصدرا

این هنرمند نگارگر درباره منابعی که برای این کتاب استفاده کرده است توضیح داد: من از نسخ خطی بسیاری از جمله در حوزه علم الاعداد اسلامی، علم جبر، حکمت هنر اسلامی، انواع طلسمات،‌اوفاق و تعویضات استفاده کرده‌ام که این منابع نوشته علمای اسلامی از جمله شیخ بهایی، میرداماد، ملاصدرا، ابن سینا و …است.

جلیل جوکار صفحات این کتاب را حدود 200 صفحه عنوان کرد که به زودی نسخه نهایی آن تحویل فرهنگستان هنر خواهد شد و به زودی منتشر می‌شود.

به گزارش فارس،‌گره چهارقل برگرفته از عناصر چهارگانه آب، باد، خاک، آتش و همچنین  تسبیحات اربعه «سُبْحَانَ اللَّهِ ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ ، وَلا إِلَهَ إِلا اللَّهُ ، وَاللَّهُ أَکْبَرُ » است.

جلیل جوکار متولد 1349 و دارای کارشناسی ارشد در رشته صنایع رنگ است که سالهاست در زمینه نقاشی و نگارگری فعالیت دارد.

جوکار در زمینه رنگ‌سازی، نگارگری، تذهیب و گل و مرغ در مدارس و دانشگاه‌های هنری تدریس می‌کند و نمایشگاه متعددی در داخل و خارج از کشور برگزار کرده است.

عضویت در کمیته آزمون‌سازی فنی و حرفه‌ای کشور در رشته نگارگری و فرش، عضویت در جامعه مخترعین و مبتکرین ایران، عضویت شورای دبیران دومین جشنواره تجسمی فجر از سوابق جوکار است.

جلیل جوکار داوری جشنواره‌های مختلفی از جمله جشنواره تجسمی کودک و نوجوان را بر عهده داشته است و مقالات متعددی را در زمینه هنر در کارنامه‌اش دارد.

 

WhatsApp chat