0 Items
درب چوبی مسجد 

درب چوبی مسجد 

درب چوبی مسجد

درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی , مدل های جدید از انواع درب در سبک معماری اسلامی

صنایع چوب فن و هنر طراح و سازنده انواع درب گره چینی , درب مسجد , منبر، درب و پنجره سنتی، ارسی شیشه رنگی، درب ورودی

ساخت انواع درب تمام چوب از انواع چوب ساج برمه , گردو افریقایی , ممرز , چنار , چوب ماهون افریقایی , رزوود و دیگر انواع چوب موجود در بازار چوب ایران

درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬

اجرای منبت و معرق روی چوب

درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬

طراحی و ساخت درب چوبی مساجد , طراحی اسلامی , ساخت درب ورودی مسجد ساخت منبر، ساخت درب و پنجره سنتی،ارسی شیشه رنگی،درب ورودی سازنده درب و پنجره مساجد و اماکن مذهبی، درب و پنجره امامزاده

درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬

ساخت گره چینی فاق و زبانه آلت و لغت

درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب چوبی مسجد٬ درب مسجد٬ درب چوبی 2019٬
درب مسجد شهرک غرب گره چینی با چوب کاج روسی
درب مسجد شهرک غرب گره چینی با چوب کاج روسی
درب گره چینی
درب مسجد
سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات جناب طائفی
سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات جناب طائفی
سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات
سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات
سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات جناب طائفی
سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات جناب طائفی

طراحی و ساخت درب مسجد , درب ورودی مسجد منبر، درب و پنجره سنتی،ارسی شیشه رنگی،درب ورودی سازنده درب و پنجره مساجد و اماکن مذهبی، درب و پنجره امامزاده

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

پاسداران..خیابان شهید کشوری یا نگارستان هشتم..اولین تقاطع خیابان مسجدجامع نبش خیابان شهید آجر پز   مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات  کارفرما استاد و هنرمند گرامی جناب طائفی

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات جناب طائفی

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات جناب طائفی

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات جناب طائفی

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات جناب طائفی

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات جناب طائفی

سقف کاذب مسجد جامع غدیر خم سالن اجتماعات جناب طائفی

گروه صنایع چوب و هنر ایران زمین

معماری پایدار در خانه عباسیان کاشان

معماری پایدار در خانه عباسیان کاشان

طراحی بناهای گرم وخشک درمناطق بومی ایران

و تاثیر آن بر معماری پایدار

چکیده

معماری پایدار دارای مفاهیم عمیقی است واین معماری میتواند ارتباط بین انسان و طبیعت رافراهم سازد توسعه معماری پایدار یکی از مهمترین موضوعات روز بشمار  میرود بطور کلی منظور از معماری پایدار  به معماری اطلاق می شود که ازیکسو کمترین صدمه را به محیط زیست وارد کند وار سوی دیگر  نسبت به شرایط محیطی  انعطاف پذیر باشد نکته قابل توجه اینست بکار بردن  مصالح بومی و کاهش میزان انرژی با استفاده از معماری سنتی میتواند باعث پایداری محیط زیست شده واز  طرف دیگر استحکام بنا را افزایش دهد بامطالعه معماری سنتی که توسط معماران در ایران طراحی شده باین نتیجه میرسیم که معماران ایرانی در سال های گذشته چکونه  توانستند باین مفاهیم دست یابند یکی از نمونه این بنا های تاریخی و سنتی خانه عباسیان است  که ارتاریخ ساخت آن بیش از دو قرن میگذرد واین بنای منحصر به فرد که مساحت زیر بنای آن پنج هزار مترمربع است نه تنهادر عصر خویش یکی از شاهکارهای معماری به شمار میرفته بلکه امروز با مطاله آن باین نتیجه میرسیم  که بیشتر اصول معماری پایدار در این بنای زیبا و تاریخی رعایت شده  است .

کلمات کلیدی معماری پایدار معماری سنتی خانه عباسیان

وارد خیابان علوی کاشان که می شوید، خانه ای قدیمی و زیبا مقابلتان ظاهر می شود که زینت این خیابان است. عمارتی که برخلاف محوطه کویری منطقه، بسیار سرسبز است.

 

مقدمه

یکی از مشکلاتی اساسی که امروز درجهان مطرح می شودمصرف بی رویه انرژی فسیلی است که این مسئله نه تنها باعث گرم شدن محیط زیست می شود  بلکه موجب آلودگی هوا ونازک شدن لایه اوزن میشود و برای حل این مسئله حیاتی که سالیانه جان هزاران نفر را درشهرهای بزرگ به خطر میاندازد باید چاره اندیشی نمود .

مناطق خشک وکویری که همواره بامشکل گرما وبی آبی مواجه شده دراین مناطق با استفاده از توسعه پایدار میتوانیم مشکلات مسکن را ازنظر اقتصادی واجتماعی و  زیست محیطی حل کنیم

از آنجائیکه معماران ایرانی ازقدیم برای مشکلات زیست محیطی راه کار هائی را  پیشنهاد داده اند بنابراین معماری سنتی ایران میتواند بسیاری ازمشکلات زیست  محیطی را حل نماید

دیاگرام آب وهوا در کاشان

خانه عباسیان کاشان

دیاگرام آب وهوا در کاشان

 

کمترین بارندگی در ژوئن رخ میدهد و بشترین میزان بارندگی در ژانویه

با میانگین 31 میلی متر

 

خانه عباسیان کاشان

حداقل درجه حرارت

حداقل درجه حرارت 33.2 درجه سانتی کراد وحداقل ردجه حرات 5

درجه سانتی گراد است

خانه عباسیان کاشان

تبخیر در میزان بارش

تبخیر در میزان بارش بین خشک ترین و مرطوتزین سال 31 میلی مترست

 

اصول معماری پایدار به شرح زیر است

1- حفظ انرژی

2-هماهنگی با اقلیم

3-کاهش استفاده منابع طبیعی

4-برآوردن نیاز های ساکنین

5- هماهنگی باسایت

6-کل گراهی

 

خانه عباسیان در شهر کاشان

 

به جرات میتوان گفت که یکی از برجسته ترین خانه های تاریخی کاشان خانه عباسیان است

این آثار تاریخی ومنحصر فرد نامزد دریافت بهترین بنای تاریخی شده است

این بنای تاریخی و بیاد ماندنی چنان مورد توجه قرار گرفته که بسیاری از سریال های تلویزیونی دراین بنای زیبا برنامه اجرا گردیده .

این بنای سنتی در سال1245 شمسی قمری ساخته شده است ودر سال 1250 شمسی قمری ساختمان آن به پایان رسیده

این بنای زیبا شامل 5 طبقه است و مساحت زیر بنای آن 7هزار متر مربع است

 

 

خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان کاشان

 

سبک معماری در این بنای منحصر به فرد گودال باغچه نامیده میشود  این بنا پائین تر از کوچه احداث شده این اختلاف سطح باعث می شود ازیک سو استحکام بنا افزایش یابد واز سوی دیگر دیوارها عایق شده ودرنتیجه ساختمان در زمستان ودر تابستان از سرما و گرما درامان باشد

 

خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان کاشان

این بنای زیبا و بیاد ماندنی و سنتی از سه بخش اندرونی و بیرونی و خدمه تشکیل شده  قسمت اندرونی محل زندگی افراد خانواده بوده ودراین قسمت اتاق های شاه نشین ورخشورخانه وچاه آب وسرداب قرار دارد وقسمت بیرونی  بعنوان مهمانسرا  وپذیرائی تجار درنظر گرفته شده وشامل اتاق آینه تالار سرپوشیده و ایوان واتاق سه دری  وسایر  فضا ها است

 

خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان کاشان

یکی ازمسائلی  که باعث زیبائی این بنای منحصر به فرد شده است رعایت قرینه سازی است بکار بردن قوسهای زیبا با تناسبات طلائی ونور گیر سقف نظر هر بینده ای را بخود جلب میکند وباعث آرامش روح وروان انسان می شود

خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان کاشان

استفاده ارگچ بری های زیبا و شیشه های رنگی وجه بارز این عمارت بحساب می آید

خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان کاشان

در این بنای زیبا برای افامت ساکنین فضا هائی جداگانه برای تابستان وزمستان درنظر گرفته شده وباتوجه به آب وهوا از این فضا ها استفاده میشود .

طراحی ساختمان و خانه ترجمه حسین سوداگر

طراحی ساختمان و خانه ترجمه حسین سوداگر خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان

خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان کاشان

چاه آب :

دراین بنای منحصر به فرد دو حلقه چاه آب درنظر گرفته شده یک حلقه چاه برای تامین آب مورد نیاز حوضخانه  وآبیاری باغچه ها ویک چاه برای ذخیره سازی اب تامین آّب یکی از مسائلی است که امروز در معماری پایدار مطرح می شود .

خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان کاشان

 

حوضخانه :

حوضخانه از معماری بسیار خاصی برخوردار است آب قنات از طریق کانا ل هائی  باین حوضخانه منتقل میگردد در این خانه های سنتی ومعمولا بادگیرها وحوضخانه ها در تابستان موجب خنک کردن ساختمان میشوند

ویژگی معماری دراقلیم گرم وخشک:

1 – بیشتر ساختمانها دارای حیاط مرکزی هستند ودر اطراف این حیاط ساختمان ساخته شده

2- بناها دارای ایوان بزرگ و وسیع میباشند وازاین ایوان ها درتابستان استفاده می شود

3- مصالح بکار برده شده دارای ظریفت بالای حرارتی هستند

4-   بادگیرهای بلند وسایه بان ها و  حوضخانه ها موجب خنک شدن هوا میشوند

5- دربها وپنجره ها درعمق دیوار کار گذاشته شده وابعاد آنها کوچک هستند

معماری پایدار در اقلیم گرم وخشک

1-کاهش میزان گرمای داخلی در نتیجه کاهش مصرف انرژی در ساختمان

2-جلوگیری ازتابش مستقیم خورشید با ایجاد سایه بان ها

3-استفاده از مصالح محلی وبومی

4- تامین آب مصرفی ازچاه وقنات

نتیجه

از آنجائیکه هوای مناظق  گرم خشک درتابستان هوابسیار گرم بوده ودر زمستان هوا بسیار سرد میباشد بنابراین در این مناطق نوع طراحی بنا از اهمیت خاصی برخوردار است بنابراین انتخاب یک پلان مناسب میتواند بسیاری از مشکلات آب وهوائی را حل نماید و برای رسیدن به معماری پایدار راه کار های زیر پیشنهاد میشود

1- مطالعه معماری سنتی واستفاده ازتجربیات بکار برده شده توسط معماران برجسته در این مناطق

2- از آنجائیکه حیاط مرکزی نقش کلیدی درجهت سازگاری بااقلیم طاقت فرسای کویر عمل  میکند و به عبارت دیگر میتوان  گفت دراین حیا ط  همه عناصر خانه دست بدست هم  میدهند تا یک عنصر هوشمند  فراهم کنند تا بنا را درمقابل سرما وگرما وباد مصون بماند  بنابراین ایجاد حیاط مرکزی در مناظق گرم وخشک ضروری بنظر میرسد وحیاط مشجر با حوض میتواند ایجاد رطوبت نماید

3- استفاده از سایه بان های متحرک برای جلوگیری از تابش نور خورشید بخصوص در قسمتهایی که درب ها و پنجره های چوبی بکار برده شده است .

4 -استفاده ازتکنولوؤی جدید وبکار بردن متریال های پیشرفته مانند پنجره هوشمند که بتوانند درمقابل سرما وگرما از خود عکس العمل نشان دهند و  استفاده  از پنل های پیش ساخته بتنی برای دیوارهای داخلی برای کاهش وزن مرده  ساختمان و مقاوم نمودن ساختمان در مقابل زلزله ویا بکار بردن مصالحی  که به طبیعت لطمه وارد نکند . و قابل بازیافت باشد .

5-بکار بردن دیوارهائی که مقاوم درمقابل حرارت وصوت باشند ودر صورتی که برای پوشش سقف از دیوار باربر استفاده شود در این صورت دیوارها باید با کلاف های بتنی در جهت قائم وافقی بهم بسته شود ودرغیر اینصورت در مقابل زلزله مقاوم نخواهد بود

6- ساختمان باید اسکلت فلزی ویا بتنی باشد واین ساختمان ها باید مورد محاسبه دقیق قرار گیرد ( نیروی قائم ونیروی افقی وزلزله وغیزه) وهرگز نباید از دیوارهای خشتی استفاده نمود زیرا این دیوارها درمقابل زلزله مقاوم نیستند

7- استفاده ازانرژی خورشیدی برای تاسیسات وروشنائی وعیره

8- احداث چاه برای آبیاری محوطه سازی وسرویس های بهداشتی

9- ایجاد فضای سبز در محوطه با گیاهان محلی

10-استفاده از سیستم سرمایشی وتهویه مطبوع طبیعی

11-استفاده ازمصالح محلی وبومی  (باستثنای خشت)

12- انتخاب جهت مناسب برای بنا

13- رعایت سنت وفرهنگ وآداب رسوم در طراحی

14- ایجاد بالکن وبهار خواب برای فصل تابستان

15- رعایت اصول پایداری : حفظ انرژی..هاهنگی با اقلیم

بحد اقل رساندن  مصرف انرژِی…برآوردن نیازهای ساکنان

هماهنگی با سایت ..کل گرائی

منابع:

1-معماری همساز با اقلیم تالیف دکتر فرشاد مفاخر سال 1394

2-معماری سبز تالیف اوسمان آتمن تزجمه فرشته صادقی 1393

3- معماری پایدار تالیف دکتر برایان ادوارد  ترجمه دکتر ایرج شهروز تهرانی  1393

معماری یزد تالیف علی مدرس ترجمه نصراله سرمدی 1392

سایت کویرها وبیابان های ایران

منبع : وبسایت حسین سوداگر


 

آشنایی با خانه عباسیان کاشان

مجموعه خانه عباسیان در سال 1252 قمری ساخته شد و در کوی سلطان امیراحمد شهر کاشان قرار دارد .

خانه عباسیان کاشان

خانه عباسیان کاشان

این مجموعه از جمله برجسته‌ترین آثار معماری اسلامی و یکی از نامزدهای دریافت جایزه بهترین بناهای مسکونی ایران اسلامی است.

این بنای تاریخی که در حدود سال‌های ١٢۴۵ تا ١٢۵٠ قمری توسط مرحوم سید ابراهیم تاجر کاشانی ساخته شده، از لحاظ معماری و تزیینات حایز اهمیت فراوان است.

مجموعه خانه عباسیان شامل 5 حیاط و گودال باغچه است که پس از فوت مالک اولیه به مرور از هم تفکیک و به صورت 5 باب خانه مستقل از هم درآمد.

در سال‌های اخیر 4 باب از 5 باب خانه خریداری و بازسازی شد. از4 باب خانه خریداری شده، دو واحد آنها به صورت طرح معمول معماری بافت قدیم کاشان یعنی گودال باغچه و یکی از آنها به صورت دو طبقه با حیاط مسقف و چهارمی که در اصل باغچه بوده است به صورت حیاط سنتی است.

خانه‌های عباسیان به لحاظ معماری، دارای طرحی بسیار قوی و غنی و از نظر تزئینات گچبری و نقاشی و کاربری تزئینات معماری اسلامی نظیر رسمی بندی، یزدی بندی، کاربندی، قطاربندی، مقرنس و مشبک در اوج زیبایی و ظرافت می‌باشد.

سبک اصلی معماری بنا به گودال باغچه موسوم است. در این سبک معماری، بنا پایین‌تر از سطح کوچه احداث شده و اصطلاحاً گود می‌باشد.

دلایل ساخت بنا به این شکل:

استفاده از آب قنات: در گذشته به علت استفاده از آب قنات و به جهت تامین فشار آب برای جریان داشتن در قسمت های مختلف بنا، آنرا نسبت به سطح کوچه عمیق تر می ساخته اند.
استفاده از خاصیت عایق بودن خاک در مقابل حرارت و برودت در گرما و سرما برای خنک سازی و گرم کردن بنا در تابستان و زمستان.
استفاده از خاک گود برداری برای تامین مصالح به کار رفته در بنا.
ویژگی‌های معماری خانه عباسیان:

قرینه سازی: در هر ضلع این بنا اگر خطی فرضی در وسط ضلع ترسیم شود، طرفین ضلع کاملاً قرینه می‌باشد.
تنوع فصلی: بنا دارای قسمت‌های تابستانی و زمستانی نشین بوده و در هر فصل از سال از قسمت‌های خاصی از بنا، متناسب با وضعیت آب و هوایی آن فصل، استفاده می‌شده است.
معماری درونگرا: بر خلاف بناهای امروزی که ظاهر بنا دارای تزئینات بسیار می‌باشد. در بناهای قدیمی، ظاهر بنا بسیار ساده و دارای تزئینات کم می باشد و بالعکس درون بنا بسیار با شکوه و زیبا می باشد.
معماری محجّبه یا نقاب‌دار: به علت آنکه معماری دوران قاجار یک معماری مذهبی است و شهر کاشان نیز از دیر باز به دارالمومنین معروف است، رعایت مسائل مذهبی در معماری خانه عباسیان بسیار مشهود می‌باشد. از مصادیق این امر، تقسیم بنا به دو بخش اندرونی و بیرونی، اتاق‌های تو در تو و متعدد، جدایی محل سکونت آقایان و خانمها در تالارها، وجود دیوار حجاب در اطراف فضای بام برای گرفتن دید همسایه به داخل بنا و… می باشد. حتی برای کوبه درب‌ها نیز دو دستگیره با صداهای متفاوت تعبیه شده که از طریق صدای کوبه می‌شده به جنسیت فردی که پشت درب است پی برد.
خانه عباسیان که با شماره 2020 در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده، بخشی از آن به بنیاد سهراب سپهری نقاش و شاعر نامدار معاصر تعلق گرفته است.

منبع : همشهری انلاین

معرفی کتاب : احیای هنرهای از یاد رفته

احیای هنرهای از یاد رفته

یک کتاب ارزشمند سرشار از روش های باستانی ترسیم قوس و گره از شاگردان استاد لرزاده

احیای هنرهای از یاد رفته

احیای هنرهای از یاد رفته

تالیف
مهناز رئیس زاده، حسین مفید

قوس یا دور
برای پوشاندن سقف ها و سردرگاه ها با مصالحی مثل خاک و اجر و یا خشت، چنانچه پوشش با انحنا همراه باشه مقاومت و تحمل بار در بنا چندین برابر میشه. این پدیده در معماری سنتی ما به قوس یا دور معروف است و توانایی اون را داره که دهانه های بزرگ را بپوشونه در حالیکه اگر از قوس استفاده نشه با مصالحی مثله خشت و اجر نمی توان چنین دهانه هایی را پوشش زد.
قوس ها یا معمولی و یا گنبدی هستن.قوس های معمولی جهت ساخت نیمکار، رسمی، کاسه سازی و بر روی درگاه هها و سردرها و…به کار می روند. قوس های گنبدی در ساخت گنبد کاربر دارن که این نوع اخیر شکم و یا خاک انداز دارن.
اجرای قوس
قوس ها را معمولا اعم از معمولی و یا گنبدی به وسیله ریسمان و قالب می سازن به این ترتیب که:
الف- دیوار یا ستون را تا پای قوس اماده می کنیم.
ب-محور را با میل گرد و یا چوب و… در جای خود به بلندای مورد نظر مستقر می کنیم.
ج- مرکز یا مراکز قوس را دقیقا تعیین کرده، به وسیله میخ و یا… ثابت می کنیم.
د- قالب قوس را از چوب و یا گچ به اندازه یه ترک از قوس در همان مقیاس اصلی 1|1 می سازیم و در حین اجرا مرتبا درستی عمل را با این قالب می سنجیم.
ه- رج به رج اجرچینی را توسط ریسمان که هم افقی و هم در جهت قوس می چرخه با قالب امتحان نموده از صحت کار اطمینان حاصل می نمائیم.
قوس یا دور گنبد
در قوس گنبد به علت وجود شکم یا خاک انداز عموما مرکز اول مقداری از دهانه بالاتر می نشینه بنابراین عمدتا با سه عدد معرفی شده. که یکی مربوط به دهانه، دیگری مربوط به خیز و بعدی جای مرکز را معین می کنه.
هر چقدر شکم قوس بزرگتر باشه اون را پرخروج و در غیر این صورت کم خروج می نامن.
قوس یا دور ریسمانی
در رسم قوس ها به وسیله ریسمان، اول، مراکز را طبق روش های شرح داده شده معین می کنیم. سپس روی این مراکز میخ می کوبیم. سر ریسمان را در مرکز دورتر ثابت کرده، از روی مراکز دیگر رد می کنیم به طوری که ریسمان دور میخ ازاد باشه و خود بخود بعد از رسم قسمت اول قوس با مرکز اول، به قسمت دوم قوس با مرکز بعدی منتقل گردد. در این صورت قوس مان بند بند نمیشه و از زیبایی و استحکام برخوردار میشه.
گوشه سازی
در قدیم برای پوشش دهانه های بزرگ از چوب و برای دهانه های کوچک از سنگ استفاده می کردن اما این مصالح دو عیب کلی دارن. اول انکه چوب در برابر پوسیدگی و اتش وزی و موریانه پرخطر می نمود و نیز دستیابی به چوب های راست و هم اندازه بدون اشکال نبود و همین طور در باره سنگ که حجیم و سنگین، و جابجایی اون با اشکال زیادی همراه بود. به این سبب کم کم برای پوشش سطوح 4 گوش استفاده از اجر مورد توجه قرار گرفت.
گوشه سازی ابتدا طرحی اولیه داشت به این صورت که گوشه های مربع را با خیزی دلخواه به دایره نزدیک می کردند تا نهایتا به شکل دایره کامل دربیاد و سپس با استفاده از قوس های گنبدی پوشش سقف به وجود می امد.
اما این روش، مخصوصا برای دهانه های بزرگ مشکلاتی ایجاد می کرد و بعضا با خطراتی همراه بود. زیرا که تا چهار گوش به دایره در نیامده بود هر آن احتمال ریزش وجود داشت. که اصطلاحا چنین بنایی را که در بین چهار قوس قرار گرفته باشه و پوششی گنبدی داشته باشه چشمه می گویند و روشی که چهار طاقی را به چشمه تبدیل می کنه رسمی سازی می نامند.
رسمی سازی
رسمی سازی تکامل یافته گوشه سازیه که در اون با استفاده از قالب واحد، طاق هایی در فواصل چهار طاق اصلی قرار می دهند که در نتیجه مربع به هشت ضلعی تبدیل میشه.
در رسمی سازی دو نکته بایستی که رعایت بشه. اول اینکه مناسب طراحی بشه و دوم اینکه با انتقال دقیق خطوط تقاطع، آلت های رسمی بر روی قالب کار دقیق و زیبا طرح و اجرا بشه.
نیمکار
نیمکار یعنی نصف چشمه که عملکردهایی مانند سر در ورودی، محراب و… داره.
کاسه سازی یا شمسه زیاد
از ترکیب چند رسمی با هم شمسه زیاد یا چند کاسه به وجود میاد که میشه به وسیله اون دهانه های بزرگ و کوچک را بدون نیاز داشتن به ستون پوشوند.
در شمسه زیاد الت های رسمی به یکدیگر مرتبط می شوند و به صورت معلق، مجموعه سقف را تشکیل می دهند و بار وارده از طریق کاسه های متکی به هم به ستون های کناری منتقل می شوند.
مقرنس یا قطاربندی
مقرنس به چیزی که به شکل نردبان و پله پله ساخته شده باشه می گویند، که مثل اویزه هایی قندیل مانند ساخته میشه. نیز مقرنس به کوه هایی با رگه های افقی که خاک های زیر سنگ هایش خالی شده باشه گفته می شه. در حقیقت مقرنس شبیه به پوزه اهو است.

به مقرنس قطار بندی هم می گویند.مقرنس را میشه بر روی یه نیمکار، چشمه، سر ستون، سر مناره، گیلویی سقف ها ، کتیبه و….اجرا نمود. قطارهایی با فواصل مساوی از هم مستقر می شوند به این ترتیب که قطار اول از همه عقب تر و قطار بعدی کمی جلوتر و به همین ترتیب… تا به قطار آخر که شمسه را تشکیل می ده می رسه.
تخت: تنها التی است که در طرح مقرنس به شکل افقی قرار می گیره. تخته به انواع مختلف در مقرنس دیده می شه:
تخت منتظم: تخت منتظم به دو حالت در مقرنس دیده می شه.الف- به شکل مثلث، مربع، پنج ضلعی، شش ضلعی و …
ب- وجوه این اشکال به شکل ستاره های چند پر در میاد
2-تخت غیر منتظم: مثل تخت گیوه، تخت طبل و یا تخت مثلث، مانند الت های گره به کار گرفته می شوند و همیشه بین تنوره ها و کنج طاسه ها دیده میشه.
تخت لوزی: تخته ای است شکل لوزی که کمی از حالت افقی خارج شده، بر روی قطر بزرگ و یا قطر کوچک، کمی تا میشه.
اجرای مقرنس
اجرای مقرنس با توجه به اینکه با مصالح سنگین مثل آجر و یا با مصالح سبک تر مانند آینه، کاشی و یا گچ ساخته شوند فرق داره .

هوای خروج
در طرح و اجرای مقرنس نقطه ای به نام مرکز قرار داره و شعاع هایی که مقرنس بر اون اساس طرح و اجرا می شه در این نقطه همدیگرو قطع می کنن. این شعاع ها به هنگام اجرا مبین کنج کار هستند.
مرکز به هنگام ساخت نقشی اساسی داره به این ترتیب که شاخص بر روی اون قرار می گیره و قطارها با کمک اون در جای درست خود قرار می گیرن. فاصله مرکز مقرنس تا پیش امده ترین نقطه قطار اول مقرنس را هوای خروج قطار اول و به همین ترتیب، هوای خروج قطار دوم و … می گویند.
انتقال خطوط در مقرنس
در مقرنس و بخصوص مقرنس نیمکار لازمه که مقرنس اونطوری طراحی بشه که نسبت به لبه دور، جلو نزنه و یا عقب نمونه. بلکه کاملا با لبه دور مماس بشه این عمل در مقرنس به وسیله انتقال خطوط انجام میشه.

قوس و زاویه در آلت های مقرنس
آلت های مقرنس عموما قدری به صورت عمودی ساخته می شوند و سپس با قوس مناسب به قطار بعدی می رسند. معمولا دور هر آلت مقرنس یه کاشی باریک آبی رنگ به نام حمیل قرار می گیره و بعد از اون کاشیکاری و یا اجر کاری آلت ها انجام می شه.

گره سازی
گره سازی به تزییناتی می گویند که به صورت هندسی و با قواعد مشخصی رسم میشه و در خیلی از مکان ها میشه از اون استفاده نمود. در سردرها، کتیبه ها، در و پنجره ها ، طاق ها و … گره را با آجر، کاشی، گچ، آیینه و … میشه ساخت.
گره ها عموما شامل گره کند، گره تند، گره شل، گره تند وشل و کند وشل مخلوطی از این دو نوع گره است.
معمولا برای نشان دادن آلت های گره از بوم آلت و روآلت استفاده می کنن.
شاه گره
اگر یه زمینه گره تند یا کند رسم بشه و بعد هر آلت این گره توسط گره ریزتری خورد بشه، شاه گره نام داره.
خورد کردن آلت های گره به معنی اینه که هر آلت توسط گره ریزتری در بر گرفته بشه.
خورد کردن گره حاشیه دار
اگر در شاه گره آلت های گره توسط حاشیه ای از هم جدا بشن و لازم باشه که خورد شدن آلت ها حاشیه را هم در بر بگیره، بایستی که عرض حاشیه را به صورتی انتخاب کرد که این خورد کردن در حاشیه هم قرار بگیره. در این صورته که گره حاشیه دار تماما خورد میشه.

استهلاک انحراف قبله
سمت قبله در اکثر نقاط ایران، به طرف جنوب غربی و یا غرب با گرایش به جنوب قرار داره. اما ابنیه و اماکن عموما شمالی- جنوبی هستند. ولی مسجد باید به شکلی طراحی بشه که محراب و شبستان به سمت قبله و کل بنای مسجد از بیرون هماهنگ با بناهای مجاورباشه. استهلاک این کجی در بنای مساجد را استهلاک انحراف قبله می نامیم.

جهت قبله
برای ساختن مساجد قبل از هر چیز لازمه که رعایت قبله محلی اون بنا بشه. برای رسیدن به این مقصود اول باید جهت صحیح شمال و جنوب را مشخص کرد و بعد بر اون اساس جهت قبله را معین کرد.

 

این متن بخش کوچکی از این کتاب ارزشمند بود توسیه میکنم این مرجع را تهیه کنید . با تشکر از دوستداران هنر ایران زمین

WhatsApp chat