معرفی انواع صنایع دستی چوبی ایران

معرفی انواع صنایع دستی چوبی ایران

صنایع دستی چوبی یکی از صنایع دستی ظریف و جذاب ایرانی است که هرکسی با دیدن آن متوجه می شود . یک اثر ظریف و زیبا که سالهاست با دست خلق شده است ، سلیقه و خلاقیت آن را نشان می دهد . از آنجا که مواد اولیه آن چوب است ، پس صنایع دستی بسیاری با مواد طبیعی در مناطقی از ایران وجود دارد . انواع محصولات صنایع دستی چوبی ساخته شده از چوب و یا ساقه های درخت ساخته شده اند تا مورد استقبال قرار گیرند .

فهرست مطالب

    معرفی انواع صنایع دستی چوبی

    قدیمی ترین انواع صنایع دستی چوبی در ایران

    منبت کاری و چوب تراشکاری

    پیکر تراشی

    تزیینات چوبی و خاتم کاری ( خاتم کاری)

    توری و پنجره چوبی

    سوخت روی چوب

    آلات موسیقی چوبی

قدیمی ترین انواع صنایع دستی چوبی در ایران

بررسی تاریخچه صنایع دستی چوبی در ایران نشان می دهد که قدیمی ترین نمونه صنایع دستی چوبی در کاوش های باستان در شهر سوخته زابل یافت شده است . این قطعه ای از شانه چوبی است که با نقش و نگارهای هندسی حک شده و قدمت آن به هزاره پنجم قبل از میلاد باز می گردد . این گروه که معتقد است این شانه از کشورهای دیگر به ایران آمده است .

اما تحقیقات در مورد نقش شانه نشان داد که نقوش روی آن کاملاً ایرانی است . بر این اساس می توان نتیجه گرفت که ایران بنیانگذار طرح های موزاییک ( گره چینی و حکاکی ) کاری است . این هنر از این منطقه به جاهای دیگر منتقل شده است .

انواع مختلف صنایع دستی چوبی بخشی از هویت ملی ، فرهنگ ، بومی ، سنتی و اصالت ایرانیان است . این یکی از رشته هایی است که علی رغم ساختار سنتی و باستانی خود ، می تواند کارکردهای ویژه و حیاتی مانند معنویت ، درآمدزایی و … داشته باشد .

صنایع دستی چوبی بخشی از آثار ایرانی است و در این زمان و مکان به صورت بومی مورد استفاده ما قرار گرفته است . ایرانیان وظیفه دارند این هنر و فرهنگ را سالم به فرزندان خود بسپارند . بر این اساس ، با خرید صنایع دستی اصلی منبت کاری چوب ایرانی ، می توانیم صنایع دستی چوبی کشورمان را ابتدا در سبد خرید خانوار قرار دهیم ، سپس آن را استاندارد کنیم ، زمینه تولید صنایع دستی اصلی را هموار کنیم و در نهایت برای رفع موانع گام های موثری برداریم . و از مشکلات صادرات خلاص شویم .

منبت کاری و چوب تراشکاری

منبت کاری یکی از هنرها و صنایع دستی چوبی است که نقش برجسته ها و نقاشی ها را به تصویر می کشد . از کنده کاری روی چوب بدست می آید . اولین تاریخ منبت کاری به گذشته های دور برمی گردد که از ابزارهای ساده برای تراش چوب استفاده می شده است . البته به دلیل شرایط مختلف آب و هوایی و طول عمر کوتاه ، چوب آسیب دیده و مقاومت خود را از دست داده است .

منبت کاری یکی از انواع صنایع دستی چوبی است که از زمان های بسیار قدیم جنبه مشترک و تدریجی خود را در این زمینه حفظ کرده است . بیشتر این نوع صنایع دستی چوبی را می توان در مناطق جنگلی کشور مشاهده کرد . در هنر تراشکاری می توان از چوب ( نرم و مرطوب ) مانند : چوب سفید ، چوب گردو ، چوب توسکا ، چوب بید و … نام برد .

این صنایع دستی چوبی مورد توجه بسیاری از گردشگران قرار گرفته است تا بخشی از هنر ایران را به تصویر بکشد  . هنر تراشکاری ترکیبی از حرکات چرخشی دستگاه و دستگاه های تراش متقارن و افقی است که امروزه ابزارهای برقی و فلزی را جایگزین ابزارهای قدیمی چوبی کرده است که این امر سرعت و راحتی طراحان را نیز تحت تأثیر قرار داده است .

پیکر تراشی

مجسمه سازی بدن یکی از شاخه های صنایع دستی چوبی است که در آن مجسمه سازی با حجم هندسی آناتومی عمومی بدن انسان و پرندگان و حیوانات را در موقعیت های مختلف طراحی می کند و با استفاده از ابزارهای مختلف طرح های مختلف را به چوب و بدن منتقل می کند .

تزیینات چوبی و خاتم کاری ( خاتم کاری )

یکی از زیباترین هنرها و مفصل ترین کارها درباره چوب ، ساخت تزیینات است . از طریق برش با سوزن ، طرح های زیبا و چوبی با ظرافت و دقت ایجاد می شود ، سپس آنها را روان می کند تا براق شوند . چوب هر درخت به طور طبیعی رنگ منحصر به فرد خود را دارد که برای ایجاد رنگ ها و بافت های مختلف در این صنایع دستی چوبی استفاده می شود . این هنر به احتمال زیاد با وسائل دیگر مجهز می شود .

محصولات ضروری مانند میز کار است ، انواع نقاشی ها که به صورت چوب ساخته می شوند . وسایل چوبی مانند کتابخانه ها و بوفه ها را تزئین کنید . این شاخه از صنایع دستی چوبی را می توان یکی از زمینه های ضروری در کارگاه های کوچک یا مشاغل خانگی دانست .

هنر منبت کاری تزئین سطح اشیا با مثلث کوچک است که طرحهای متنوع آنها همیشه به شکل اشکال هندسی منظم بوده است . این اشکال هندسی با قرار دادن مثلث های کوچک در کنار یکدیگر نقش برجسته می شوند . منبت نقشه های هندسی از مثلث متساوی الاضلاع ، استخوان ، چوب و سیم برنج ساخته شده است و معمولاً به اجسام با ضخامت دو میلی متر چسبانده می شوند .

خاتم کاری ( خاتم کاری )

خاتم کاری و صنایع دستی چوبی
خاتم کاری و صنایع دستی چوبی

توری و پنجره چوبی از جمله صنایع دستی چوبی

یکی از انواع صنایع دستی چوبی منبت کاری نامیده می شود . کار اغلب با کارهای هنری دیگر مربوط به چوب  ( منبت کاری ) همراه است  . پس از اجرای طرح روی چوب . قسمتهای خشن پروژه توسط ابزار حذف می شوند تا اینكه طرح اصلی به صورت مشبك باقی بماند . معمولاً چیدمان باقیمانده نیز برای ایجاد زیبایی بیشتر کار می کند .

پنجره چوبی نوعی کاردستی چوبی است که دارای طرح ها و ابعاد مختلفی است که شامل شیشه های رنگارنگ است . از مهمترین خصوصیات این پنجره ها زیبایی و نقش آنها در هندسه است . به دلیل شبکه کوچک این پنجره ها و شیشه های رنگی ، علاوه بر نوری که از بیرون اتاق می آید . امکان مشاهده از داخل اتاق وجود دارد . به همین دلیل در خانه های قدیمی بسیار محبوب بود . در خانه های قدیمی کاشان ، یزد و اصفهان پنجره های چوبی زیبایی وجود دارد .

سوخت روی چوب

در هنر سوخت چوب ، قالب های مختلفی از فولاد یا برنج ساخته می شود که نقش سنتی دارد . با گرم کردن این قالب ها روی آتش و فشار دادن آنها روی چوب . و با انتقال جلوه این سوختگی ، کارهای هنری زیبایی مانند میز ، مبلمان ، جعبه جواهرات و … ایجاد می شود .

آلات موسیقی چوبی

این رشته یکی از مهجورترین صنایع دستی چوبی است . آلات موسیقی سنتی مانند تار ، ویولن ، کمانچه ، فلوت و . . . از چوب بادوام و مناسب ساخته شده اند . نوع چوب به کار رفته در آنها و استاد یا کارگاهی که این سازها را تولید می کند از مهمترین عوامل کیفیت هستند . از پوست و چرم حیوانات نیز برای تکمیل ساخت ساز در کنار چوب استفاده می شود .

آلات موسیقی چوبی از صنایع دستی چوبی

آلات موسیقی و صنایع چوبی
آلات موسیقی و صنایع چوبی

نوشته شده توسط : ف . پاکزاد

مطالب مرتبط با مبلمان چوبی:

صنایع دستی ایران؛ رنگین کمان تنوع ریشه در تاریخ قدیمی دارد

صنایع دستی ایران؛ رنگین کمان تنوع ریشه در تاریخ قدیمی دارد

صنایع دستی ایران؛ رنگین کمان تنوع ریشه در تاریخ قدیمی دارد

 گره چوبی

کاشی های چوبی Girih  ( گره ) در نتیجه اتصال قطعات چوبی رنگی به یکدیگر است که دارای زاویه های هندسی خاص برای ایجاد اشکال و حجم های مختلف هستند . قطعات با زبان و شیار به هم متصل می شوند و طرح های هندسی بزرگتری ایجاد می کنند .

پنجره گره چینی
پنجره گره چینی

منبت روی چوب

معرق
معرق

هنر منبت كاری یا خاتم کاری شامل قرار دادن ، چسباندن روی سطح چوبی یا پلی استر ، قطعات نازك ( تسه یا رولپلاك ) ، چوب یا مواد دیگر برای ایجاد یك تصویر تزئینی است . رولپلاک ها باید شکل دال های نازک داشته باشند ، مانند روکش که سپس با استفاده از تکنیک منبت کاری یا برجسته کاری برش داده می شود و با احتیاط زیادی انجام می شود ، زیرا هرچه برش دقیق تر باشد ، فضای خالی کمتری بین رولپلاک باقی می ماند . تکنیک منبت یکی از گسترده ترین صنایع دستی ایران است .

تمام مواد جامد مجاز هستند مانند : چوب ، فلز ، مروارید و غیره .

کلمه Moaragh به معنی ” قطعات  ” است . قدیمی ترین نمونه معارق کاری از کاوش های باستان شناسی شهر سوخته ( به اصطلاح شهر سوخته ) واقع در منطقه جنوب شرقی ایران ناشی می شود . یک شانه چوبی تزئین شده با نقوش هندسی مربوط به هزاره پنجم قبل از میلاد در اینجا یافت شد . با توجه به اینکه چوب در شرایط طبیعی به راحتی خراب می شود ، هیچ یافته دیگری یافت نشد . از این رو نمونه های دیگر معارق کاری کاملاً جدید است مانند نقاشی تزئین شده با نقاشی دو شوالیه سال 1943 که به استاد احمد – رعنا منسوب شده است . تکنیک معارق کاری همچنین برای تزئین درهای ساختمانهایی مانند درب ورودی ساختمان فعلی وزارت آموزش و پرورش در تهران که مربوط به دوران قاجاریه است و در ضلع شمال غربی ساختمان واقع شده است ، استفاده می شود . دارای ارتفاع 4/5 متر و عرض 3 و در بالای درب یک قوس نیم دایره وجود دارد . هر طرف به 3 قسمت مربع تقسیم شده است : قسمت فوقانی از شیشه ساخته شده است ، در حالی که دو قسمت دیگر از چوب با تزئینات مطابق با روش معارق کاری با نقوش انتزاعی گل به نام ” eslimi ”  ( اسلیمی ) ساخته شده است .  این ها نتیجه ترکیبی از قطعات رنگارنگ چوبی است که به اشکال مختلف بریده شده و در سطح چوبی بهم پیوند خورده است . علاوه بر چوب ، می توان از فلزاتی مانند طلا ، نقره و مس یا حتی استخوان های حیوانات و عاج استفاده کرد . این هنر معمولاً در نقاشی ها ، صندلی ها ، میزها ، تابوت ها و به ویژه در اشیا مصنوعی ساخته شده از چوب قابل مشاهده است . نوعی موج مرغ که در منطقه غربی ایران ، در شهرهای کردستان ، کرمانشاه و آذربایجان استفاده می شود ، Moaragh Nāsok kāri نام دارد که به معنی ” ظریف ، تصفیه شده ” است . این سبک بیشتر برای داشتن یک تصویر تزئینی روی تابوت های چوبی با نقوش هندسی استفاده می شود . گاهی اوقات ما ترکیبی از معارق کاری را با تکنیک  منبت کاری می یابیم . ضخامت قطعات چوب در این حالت از 3 میلی متر بیشتر نیست و به همین دلیل آنها را معارق نازک یا نازک می نامند . نوع دیگر معارق نوعی ساخته شده روی سطح پلی استر سیاه است .  لازم به یادآوری است که قدیمی ترین نوع معارق نوع چوبی بود .

بهترین مورد استفاده در این هنر چوب گلابی ، آبنوس ، توت و نخل است .

Monabat Kari  (هنر منبت کاری چوب ایران ) چیست ؟

منبت کاری و مجسمه سازی
منبت کاری و مجسمه سازی

منبت کاری  ( هنر منبت کاری )

منبت کاری  شاخه ای از صنایع چوب است که به عنوان یک تکنیک هنری در نظر گرفته می شود . این شامل حکاکی روی چوب است و منبت کار کسی است که کنده کاری روی چوب را انجام می دهد . این یک کاردستی ایرانی است که قدمت آن به دورانی برمی گردد که بشر با ابزارهای تیز آشنا شده و شروع به بریدن چوب می کند . در ایران سابقه طولانی دارد و یادآور گذشته است . می توان ادعا کرد که تاریخ هنر منبت کاری ایران به اولین باری که ایرانی با چوب آشنا شد برمی گردد ، و این باعث می شود که تاریخ چوب از تاریخ منبت کاری جدا نشدنی باشد ، بنابراین ، منبت کاری برای رسیدن به حالت فعلی مسیری طولانی را طی کرده است . در حال حاضر ، این هنر یک فعالیت شایع در سراسر ایران است که شهرهایی مانند گلپایگان ، اصفهان ، شیراز ، آباده ، ملایر ، شاهرود و غیره پیشرو هستند .

منبت کاری چوب
منبت کاری چوب

یک اثر هنری منبت کاری چگونه ایجاد می شود ؟

تاریخچه استفاده از چوب در ایران

طبق تحقیقات و یافته های مورخان ، استفاده از چوب در ایران به دوران سنگ برمی گردد . استفاده از چوب برای ساختن خانه توسط مردم بومی ایران قبل از مهاجرت آریایی ها 4200 سال قبل از میلاد در نظر گرفته شده است . ایرانیان باستان از چوب برای ساختن ابزارهای مختلف استفاده می کردند و تکه های چوب به دست آمده در یکی از مقبره های شهرستان فسا در استان فارس 5000 سال گواه این واقعیت است .

در دوره تیموریان ، سبک منبت مغزی چوبی ادامه داشت و از نمونه های خوب این دوران ، می توان به دو دری متعلق به نیمه دوم قرن پانزدهم اشاره کرد که در موزه متروپولیتن حفظ شده است . در دوران زندیه و قاجار ، منبت کاری رو به زوال نهاد و قطعات کوچکتر مانند قاب آینه جایگزین ساخت درها و قطعات بزرگ منبت کاری شد .

چوبی که برای هنر منبت کاری ایران استفاده می شود

مهمترین ماده اساسی در منبت کاری ایرانی چوب است . انتخاب چوب مناسب یکی از اساسی ترین مراحل در این هنر است . چوب محصول درختان است . نوع چوب مناسب دارای بافت ریز و محکمی است که معمولاً از درختانی با برگهای پهن تهیه می شو د . البته هر درختی با برگهای پهن برای این هنر مناسب نیست زیرا ممکن است دارای بافتی درشت و ناهمگن باشد . در زیر چوب جنگلهای مورد استفاده در منبت کاری ایرانی را که در بازارهای ایران رایج است توضیح می دهیم :

چوب درخت گردو
چوب درخت گردو

چوب درخت گردو :

گردو که در اکثر مناطق ایران کشت می شود ، بومی ایران و چین است و در شمال ایران تا 1500 متر بالاتر از سطح دریا یافت می شود . چوب خارجی خاکستری مایل به قهوه ای روشن و چوب داخلی آن قهوه ای روشن تا تیره است . چوب نسبتاً سنگین است و می تواند رنگ را تا حد خوبی جذب کند . الیاف منظم و نامنظمی با نقوش زیبا دارد . این چوب یکی از بهترین چوب ها برای منبت کاری ایران است و از مقاومت بالایی برخوردار است .

چوب راش :

راش در اروپا ، آسیای غربی ، ایران و ترکیه می روید . در ایران از سطح 650 تا 2000 متر از سطح دریا رشد می کند  . چوب بیرونی قرمز و چوب داخلی قهوه ای مایل به قرمز دارای الیاف موازی و یکنواخت و بدون بو ، نسبتاً سفت ، سنگین و نسبتاً مقاوم در برابر ضربه هستند . رنگ را به میزان خوبی جذب می کند . بعد از گردو ، بهترین چوب برای هنر منبت کاری چوب ایرانی است و محبوبیت بالایی در ایران دارد .

چوب درخت چنار :

در ایران ، به ویژه تهران  چوب درخت چنار یکی از درختان فراوان است . چوب بیرونی آن روشن تا قهوه ای مایل به قرمز است . چوب قدیمی آن شبیه راش است . چوب آن از خانواده های پهن برگ است و در هنر منبت کاری چوب ایران استفاده می شود .

ابزارهای اساسی  منبت کاری

مغار :

 این مغار یکی از مهمترین ابزارهای ولع مصرف چوب ایرانی است که علی رغم گذشت زمان طولانی ، تغییر چندانی نکرده است ، که این مورد برای سایر ابزارهای این صنعت نیز وجود دارد . مغار ها ابزار تیز هستند که معمولاً از سه قسمت تشکیل شده اند . مغار ها دسته پلاستیکی یا چوبی دارند . آنها مهمترین ابزار برای لایه برداری و برش هستند . به طور کلی ، در هنر منبت کاری چوب ایران 4 نوع  مغار وجود دارد که مابقی تغییرات این نوع  مغار ها هستند .

مغار منبت کاری
مغار منبت کاری

سوهان زدن :

قسمتهایی از قطعه ای که دارای قوس است یا با ابزارهای دیگر صاف نیست ، توسط  سوهان به پایان می رسد . سوهان در همه قسمت های آن آج می زند .  سوهان ها اشکال مختلفی دارند و به طور کلی در دسته های گرد ، مستطیل ، مثلث ، نیم دایره و مسطح طبقه بندی می شوند .

چکش :

برای اصابت به مقعر استفاده می شود . چکش در گذشته از چوب ساخته می شد و اکنون از پلاستیک فشرده و / یا چوب ساخته شده است . البته برخی از منبت کاران چوب خود را ساخته و یک سر لاستیکی نازک روی آن می چسبانند . آنها به چهار دلیل از چکش پلاستیکی یا چوبی استفاده می کنند .

    برای کاهش صدا هنگام برخورد به مقعر

    به دستگیره آسیب نرساند

    زیرا وزن آن نسبت به چکش فلزی سبک تر است و باعث می شود منبت کاران کمتر خسته شوند .

    از آنجا که سر چکش چوبی بزرگتر است ، بنابراین کار با آن آسان تر است .

نحوه انتقال الگو بر روی چوب برای هنر منبت کاری روی چوب

در زیر روشهایی وجود دارد که می توان الگویی را بر روی چوب منتقل کرد .

انتقال الگوی توسط کاغذ کربن : در این روش ابتدا کاغذ کربن را روی چوب قرار می دهیم و سپس الگو را روی آن قرار می دهیم ، اکنون خطوط را به آرامی ترسیم می کنیم . پس از آن ، کاغذ کربن و الگو را برمی داریم تا نتیجه نهایی را روی چوب ببینیم . این الگو کاربردهای بی شماری در فارسی منبت کاری دارد .

انتقال مستقیم یک الگو : این روش به یک منبت کار ماهر با مهارت کامل در طراحی نیاز دارد تا الگو را مستقیماً روی چوب بکشد .

منبت کار باید الگو را با تقارن کامل ترسیم کند . این ساده ترین راه برای انجام کار است تنها درصورتی که منبت کار از مهارت در طراحی برخوردار باشد .

انتقال یک الگو به روش فتوکپی : در این روش از یک الگو کپی می کنیم و آن را روی چوب می چسبانیم . سپس ، ما شروع به تراشیدن الگوی چسب داریم . این روش از نظر صرفه جویی در وقت خوب است اما نتیجه نهایی رضایت بخش نیست .

انتقال الگو به روش سوزنی : به این ترتیب الگو را روی کاغذ می کشند و سپس خطوط را با سوزن می چینند .

بعد از آن ، مقداری دوده در یک جوراب نازک ریخته می شود و الگوی آن را روی چوب می گذارند و جوراب را نقطه چین می کند ، و یک طرح کلی از الگو را می کشد . این روش بسیار وقت گیر است و اغلب توسط منبت کاران چوب استفاده نمی شود .

انتقال یک الگو توسط روغن کاری کاغذ : در این روش الگو را روی کاغذ خیاطی رسم می کنند و سپس در روغن غوطه ور می کنند . پس از آن ، الگو را روی چوب می گذارند و برای کشیدن خطوط ، مداد را به کار می برند و الگو را روی چوب منتقل می کنند . این متداول ترین روش است .

منبت کاری چوب
منبت کاری چوب

مراحل مغار کاری چوب

     منبت کار ابتدا باید الگویی را انتخاب کند .

     سپس منبت کار باید الگو را روی یک چوب منتقل کند .

     قطعه کار باید به گیره وصل شود و در صورت لزوم ، سطح چوب باید روغن کاری شود تا صاف شود .

     پس از مدتی ، الگو باید توسط یک  مغار از پس زمینه جدا شود .

     سپس ، پس زمینه باید توسط  سوهان صاف  شود .

     در آخر ، این الگو باید توسط  مغار های مختلف شکل گرفته و تزئین شود .

نوشته شده توسط : ف . پاکزاد

مطالب مرتبط با موضوع صنایع دستی :

حضور هنرمند کرمانشاهی به عنوان نماینده ایران در تورنمنت جهانی چوب در کشور چین

حضور هنرمند کرمانشاهی به عنوان نماینده ایران در تورنمنت جهانی چوب در کشور چین

اخبار صنایع چوب

مورخ : تاریخ انتشار: ۱۶ آذر ۱۳۹۸

حضور هنرمند کرمانشاهی به عنوان نماینده ایران در تورنمنت جهانی چوب در کشور چین

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه، از حضور «علیرضا باوندپور» هنرمند کرمانشاهی به عنوان نماینده ایران در تورنمنت جهانی چوب در کشور چین خبر داد.

به گزارش گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از کرمانشاه، امید قادری مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه گفت :

باوندپور هنرمند برجسته صنایع چوب کرمانشاه و از صنعتگران میراث فرهنگی استان، همچون سال‌های گذشته به عنوان تنها نماینده کشورمان در گردهمایی سالانه چوب شرکت کرده است.

او گفت : این گردهمایی امسال با عنوان فرهنگ بین المللی چوب (Iwcs) و بنیاد جهانی چوب (WWDF) در استان ژجیانگ چین با تاکید بر مبادله فرهنگی در حال برگزاری است.

قادری افزود:

این گردهمایی با حضور ۲۰ هنرمند از ۲۰ کشور جهان برگزار می‌شود که تمام هزینه‌ها بر عهده کشور چین بوده و هنرمندان به صورت زنده و در بخش‌های انفرادی و گروهی آثار هنری تولید می‌کنند.

مدیرکل میراث فرهنگی استان کرمانشاه افزود:

هنرمند کرمانشاهی توانسته درخت تاریخی طاقبستان را از هشتم آذر سال جاری شروع و حدود یک هفته به اتمام برساند.

قادری افزود:

مرحله اول این تورنمنت در شهر «ونژو» برگزار شد که درخت طاقبستان ساخته شده و در معرض دید هنرمندان و متولیان بنیاد جهانی چوب قرار گرفت و مرحله دوم نیز در شهر «ژیجیانگ» چین شروع شده است.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه گفت: تعداد ۲۰ هنرمند از ۲۰ کشور دنیا نیز به صورت مشترک بر روی یک درخت کار می‌کنند که باوندپور به عنوان نماینده ایران، چهره نمادین حضرت مولانا را ساخته است.

منبع وب سایت خبرگزاری خبرنگاران جوان

مطالب مرتبط با اخبار صنایع چوب :

با تشکر از توجه شما

۱۰۰ یادگار ماندگار اصفهان در صنایع دستی و هنرهای سنتی

۱۰۰ یادگار ماندگار اصفهان در صنایع دستی و هنرهای سنتی

سومین شماره ماهنامه گردشگر مثبت
۱۰۰ یادگار ماندگار اصفهان در صنایع دستی و هنرهای سنتی

صنایع دستی٬ هنر سنتی ایران٬
همشهری آنلاین: سومین شماره ماهنامه گردشگر مثبت، با عنوان ۱۰۰ یادگار ماندگار اصفهان در صنایع دستی و هنرهای سنتی به صورت کتاب مجله دو زبانه فارسی و انگلیسی منتشر شد.

ماهنامه سراسری گردشگر مثبت، بر حوزه‌های گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی اصفهان تمرکز دارد و در هر شماره از زاویه‌ای نو به پتانسیل‌های مختلف گردشگری استان اصفهان می‌پردازد. جدیدترین شماره این مجله نیز به معرفی 100 عنوان از هنرهای سنتی و صنایع دستی اصفهان اختصاص یافته است و برای هر کدام دو تا چهار صفحه در نظر گرفته شده که مختص متن معرفی فارسی، متن معرفی انگلیسی، افزونه‌های فارسی و انگلیسی گردشگری و عکس است.

معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی کشور در یادداشت مقدمه این مجله نوشته است: «اصفهان، شهر شهرهای صنایع دستی و پیشگام این عرصه در جهان محسوب می شود. این ادعا از آن روی مطرح می گردد که این شهر بزرگترین عناوین مرتبط با صنایع دستی در دنیا را به خود اختصاص داده است. یکی عنوان «شهر جهانی صنایع دستی» که از سوی شورای جهانی صنایع دستی داده شده و دیگری شهر خلاق صنایع دستی که از جانب سازمان یونسکو اعطاء گردیده است. اصفهان از معدود شهرهایی است که به طور توأمان این دو عنوان را دریافت کرده است.

هنر سنتی و صنایع دستی

هنر سنتی و صنایع دستی

بهمن نامور مطلق در ادامه می‌افزاید: «اصفهان شهری است که با آمیختن سبقه و صبغه به طور توأمان، سنت و تاریخ را با فرهنگ و هنر زنده و پویا، یکجا جمع کرده و توانسته به عنوان یک استثناء، جایگاه خود را در زمینۀ امتزاج اصالت و خلاقیت در زمینۀ صنایع دستی و هنرهای سنتی محکم و حتی جهانی نماید. آنچه که در این فرایند اهمیت وافر دارد، تثبیت پس از ثبت، و ارتقاء پس از تثبیت است و اصفهان شهری است که توانسته این سه گام اساسی را به بهترین نحو سپری کرده و جایگاه رفیعی را به خود اختصاص دهد. از این رهگذر آنچه که بسیار مهم است، الگوی کنش این شهر است که می تواند با اندکی تغییر در جای جای این مرز و بوم به کار گرفته شود.»

در فهرست سومین شماره مجله گردشگر مثبت، این صنایع دستی و هنرهای سنتی معرفی شده‌اند:

قلمزنی، نقره‌کاری، قفلسازی، فیروزه‌کوبی، اسطرلاب‌سازی، ملیله‌کاری، کوفته‌گری (طلاکوبی روی فولاد)، زمودگری، میناکاری، مینای حجره‌بندی، مینای شکری، ضریح‌سازی، علامت‌سازی، مشبک و معرق فلز، چاقوسازی نجف‌آباد، مسگری، کاشی معرق، کاشی مشبک، کاشی معقلی، کاشی هفت رنگ، سفال زرین فام، سفال زیرلعابی (زیررنگی)، سفال مینایی، سفال نقش برجسته، سفال شهرضا، ابریشم‌بافی، مخمل‌بافی، زری‌بافی، ترمه‌بافی، شعربافی، ماشته بافی، عبابافی، پلاس‌بافی، کرباس‌بافی، گیوه‌بافی، چادرشب‌بافی، سکمه‌دوزی، قیطان‌دوزی، نقده‌دوزی، چهل‌تکه‌ دوزی، سوزن دوزی، قلابدوزی اصفهان، ملیله دوزی، سراجی سنتی، سوخت چرم، نقش اندازی روی چرم، نقاشی روی چرم، چینی بندزنی، مخراجکاری، گلابتون سازی، رنگرزی گیاهی، نقاشی پشت شیشه، ویترای، موزاییک چوب، معرق منبت، مشبک چوب، نازک کاری، معرق، منبت، نقاشی روی چوب، خراطی، کاغذسازی سنتی، پاپیه ماشه، قطاعی کاغذ و پارچه، نقاشی روی استخوان، زیورآلات سنتی، صنایع دستی ارامنه (دوخت و ساخت جلفایی)، سنگتراشی (حجاری)، گلیم بافی، گبه بافی، فرش اصفهان، فرش سه بعدی، فرش کاشان، خورجین بافی، نمد، نقاشی لاکی، نقاشی گل و مرغ، نگارگری، نقشه فرش، تراش سنگهای قیمتی و نیمه قیمتی، تذهیب، تشعیر، نقاشی قهوه‌خانه‌ای، نقاشی‌دیواری سنتی، لایه‌چینی، گره‌چینی، یزدی‌بندی، آهک‌بری، مقرنس، آئینه کاری، کاربندی (رسمی‌بندی)، آجرکاری، قواره‌بری، حصیربافی خور و بیابانک، سازسازی سنتی (تار و نی)، ارغوان بافی، قالب قلمکارتراشی، خاتم کاری، قلمکار نقاشی و قلمکار چاپ مهری (چیت سازی).

گفتنی است، اولین شماره مجله گردشگر مثبت با عنوان فارسی «دستینه بازدید از 100 مقصد گردشگری اصفهان» و عنوان انگلیسی «Handbook on Top 100 tourism destinations in Isfahan» منتشر شد. شماره دوم این مجله با عنوان فارسی «100 روایت ناگفته از اصفهان» و عنوان انگلیسی «Top 100 Tales of Isfahan» به دست مخاطبان علاقمند رسید و سومین شماره نیز در بهمن ماه امسال با عنوان فارسی «100 یادگار ماندگار اصفهان در صنایع دستی و هنرهای سنتی» و عنوان انگلیسی «Top 100 Eternal Memorabilia of Isfahan in craft and folk art» به تازگی عرضه شده است.

مجتبی شاه مرادی مدیرمسوول، امیر محزونیه قائم مقام مدیرمسئوول و نفیسه حاجاتی سردبیر مجله گردشگر مثبت هستند. همچنین مهدی تمیزی، شیرین مستغاثی، پری زنگنه و مریم عباسی شورای تحریریه هستند. محمدحسن لطیفی به عنوان مدیر هنری و حمیدرضا نیکومرام نیز به عنوان دبیر عکس مجله گردشگر مثبت فعالیت کرده اند. در بخش نویسندگان نیز اسامی مختلفی از جمله مهرداد موسوی خوانساری، مریم قدسیه، فریده مکاری، فائزه چراغی، سارا عباس نژاد، ذکر شده است. وظیفه ترجمه مطالب بر عهده پنج مترجم از جمله محمد مهدی قاسملو، بهناز عابدی و مرضیه فراهانی، و وظیفه عکاسی از صنایع دستی بر عهده 10 عکاس از جمله رسول شجاعی و آزاده عزیزیان بوده است. چهار طراح از علیرضا مظاهری و عاطفه سادات حسینی طراحی صفحات مجله را انجام داده اند. همچنین در تهیه این مجله از راهنمایی‌ها و توصیه‌های جعفر جعفرصالحی (سرپرست معاونت صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی اصفهان)، عباس شیردل (رئیس اتحادیه صنف صنایع دستی اصفهان) استفاده شده است.

ماهنامه گردشگر مثبت، پیش از این، با عنوان ضمیمه روزنامه اصفهان زیبا و با نام «گردشگر» از سال 92 منتشر می‌شد اما از اردیبهشت ماه 96 این مجله با مجوز مستقل سراسری برای «شرکت پیام اصفهان زیبا» و با نام جدید «گردشگر مثبت» به صورت کتاب مجله‌های نفیس منتشر می‌شود.

سومین شماره ماهنامه گردشگر مثبت، در قالب کتاب مجله تمام گلاسه همراه با تصاویر رنگی در 228 صفحه منتشر شده است و علاقمندان جهت تهيه نشريه گردشگر مي‌توانند از طريق شماره تماس 03132218182، شماره فکس 03132219070، شماره پیامک 3000483088 و يا با مراجعه به دفتر مجله در شهر اصفهان به آدرس: میدان امام حسین، خیابان طالقانی، مقابل ارگ جهان‌نما، طبقه دوم اقدام به تهیه مجله نمايند.

منبع همشهری آنلاین

نمایشگاه رویای چوب در موزه صنایع دستی سعدآباد تهران برگزار می شود

نمایشگاه رویای چوب در موزه صنایع دستی سعدآباد تهران برگزار می شود

تاريخ انتشار: 09:57 – ۱۳۹۰ يکشنبه ۲۵ ارديبهشت

همزمان با هفته میراث فرهنگی
نمایشگاه روياي چوب در موزه صنايع دستي سعدآباد برگزار مي شود

روز جهاني موزه و هفته میراث فرهنگی نمایشگاه آثار چوبی هنرمندان معاصر ایرانروز جهاني موزه و هفته میراث فرهنگی نمایشگاه آثار چوبی هنرمندان معاصر ایران

روز جهاني موزه و هفته میراث فرهنگی نمایشگاه آثار چوبی هنرمندان معاصر ایران

همزمان با روز جهاني موزه و هفته میراث فرهنگی نمایشگاه آثار چوبی هنرمندان معاصر ایران با عنوان “روياي چوب” در موزه صنایع دستی معاصر مجموعه فرهنگی تاریخی سعد آباد برپا می شود…


همزمان با روز جهاني موزه و هفته میراث فرهنگی نمایشگاه آثار چوبی هنرمندان معاصر ایران با عنوان “روياي چوب” در موزه صنایع دستی معاصر مجموعه فرهنگی تاریخی سعد آباد برپا می شود.

به گزارش روابط عمومي مجموعه فرهنگي تاريخي سعدآباد،مريم فدايي مسوول موزه صنایع دستی معاصر با اعلام اين خبر گفت: در این نمایشگاه بیش از 50 اثر از اشیای چوبی در رشته هاي منبت، معرق،مشبک ،خاتم،گره سازی و نازک کاری چوب هنرمندان در معرض ديد علاقمندان قرار مي گيرد.

فدايي خاطرنشان كرد: آثار اين نمايشگاه ،نازک کاری چوب از سنندج هنر دست استاد مجید نعمتیان و استاد علی اکبر  بهزادیان ،منبت های سوزنی با امضای استاد مهدی طوسی و حمید رضا بداقی ، منبت های برجسته ساخت استاد حیدر  نیکنام و حمید رضا ذنوبی از گلپایگان،  گره سازی و ارسی سازی دربهای سنتی ساخت استاد عباس عشاقی و استاد شفائی، معرق های مناظر طبیعی اثر استاد مهران امیر اینانلو،منبت سازی  اثر استاد عبدالله گلردیو حجم سازی چوب  کاری از استاد امیر طاعت و استاد بهمن آزموده به همراه محصولات هنری با عنوان سوخت نگاری نی با امضای  امین سلطانخواه  و مرتضی نداف و علیرضا سرباز  رادز بر مي گيرد.

او ظرف چوبی نازک کاری اثراستاد مجید نعمتیان را از ارزنده ترین اشیا اين نمايشگاه برشمرد و گفت: اين اثر در سال 1350 در نمایشگاه جهانی صنایع دستی موفق به دریافت جایزه ویژه صنایع دستی شد.او همچنین معرق های زمینه چوب، با تکنیک خاص امیر اینانلو را از ديگر آثار شاخص اين نمايشگاه برشمرد.

مسوول موزه صنایع دستی معاصر سعدآباد با اعلام اينكه این نمایشگاه به مدت دو هفته در طبقه اول  و دوم موزه صنایع دستی برپا مي شود،يادآور شد: مراسم افتتاحيه نمايشگاه روياي چوب 28 اردیبهشت ساعت 10صبح برگزار مي شود و علاقمندان جهت بازديد از اين نمايشگاه مي توانند از تاريخ ياد شده تا 12خرداد از ساعت8:30تا18:30 به نشاني خيابان وليعصر،خيابان شهيد فلاحي(زعفرانيه سابق)،انتهاي خيابان شهيد كمال طاهري،مجموعه فرهنگي تاريخي سعدآباد مراجعه كنند.

درب گره چینی فلزی

درب گره چینی فلزی

درب گره چینی فلزی

ساخت استاد اکرامی

ساخت گنبد و گلدسته, گره سنتی فلزی, گره چینی فلزی, ساخت درب

درب گره چینی هندسی ْ هنر اصیل و ماندگار ایرانیان

ساخت درب گره چینی فلزی توسط استاد اکرامی

ساخت درب گره چینی فلزی توسط استاد اکرامی

گره چینی فلزی

گره چینی فلزی

گره چینی فلزی

درب و پنجره گره چینی ارسال عکس توسط استاد عشاقی

درب و پنجره گره چینی ارسال عکس توسط استاد عشاقی

ساخت درب گره چینی فلزی توسط استاد اکرامی

ساخت درب گره چینی فلزی توسط استاد اکرامی

ساخت درب گره چینی فلزی توسط استاد اکرامی

ساخت درب گره چینی فلزی توسط استاد اکرامی

گره چینی فلزی