0 Items
درب های تاریخی , سرقت یک میراث

درب های تاریخی , سرقت یک میراث

سرقت بزرگ از میراث ایران زمین

درب ایرانی چوب , درب سنتی

درب ایرانی چوب , درب سنتی

به گزارش خبرگزاری مهر یک سرقت بزرگ از میراث ایران زمین در حال اتفاق است .

اجزای درب ها و ارسی های تاریخی شهرهایی مانند یزد اصفهان , تهران , کاشان   را سرقت می برند !

موضوع کلون و گل میخ  درهای قدیمی و سنتی است

ای کاش فقط داستان با کندن گل میخ ها و کوبه ها به پایان میرسید ، آنها تخریب بزرگی ایجاد میکنند تا میخ و پیچ های فلزی را بدست آورند . من به چشم خود دیدم درهای قدیمی را سوزاندند و در نهایت از لابلای خاکستر چوب ها با یک تکه آهنربای باند ظبط میخ ها را جمع میکردند .

به چشم خود دیدم میراث فرهنگی یزد شهرستان ابرکوه به جای ترمیم درب ها و ارسی های قدیمی که از چوب ساخته شده اند یک رنگ کار ساده گذاشتند روی درب های تمام چوب را دو سه دست رنگ درجه سه پوششی کار کردند .

کار از تخریب بافت قدیمی با نام بافت فرسوده گذشته > این افراد اطلاعات تخصصی درباره تاریخ و هنر ندارند . وگر نه هیچ زمانی اجازه اینگونه تخریب ها را نمی دادند .

همه شما میدانید در گذشته نچندان دور بجای اف اف از کلون های مردانه و زنانه بر روی درب ها استفاده می شد .  کلون مردانه روی درب ثابت نصب می شد . کلون مردانه بزرگتر و صدای بم داشت بطوری که صاحب خانه به راحتی میتوانست تشخیص دهد پشت درب خانه مرد است یا زن و اینکه اگر هنگام درب زدن درب خانه باز میشد مرد نامحرم پشت درب ثابت بود و نمی توانست داخل خانه را ببیند .

 

جنس بعضی از آنها از برنج و بعضی از آهن و یا از فلزات دیگر است بعضی از درها در دو مدل مختلف  استفاده می‌شد که یکی به شکل چکش و دیگری به صورت حلقه بود. صدای ایجاد شده از برخورد کوبه چکش مانند بم است که توسط مردها استفاده می‌‌شد همچنین صدای ایجاد شده از کوبه حلقه مانند زیر بوده و توسط زنان استفاده می‌شد. با این کار صاحب‌خانه متوجه جنسیت مراجعه‌کننده شده و به اقتضای آن یکی از ساکنان پاسخ می داد.

 

بافت تاریخی یزد و خانه های سنتی و قدیمی اش چه در بافت اصلی و یا حتی خانه های قدیمی در شهرستانها حتما درهای چوبی داشته و به جای زنگ و آیفون، دو  کلون چوبی یا فلزی مردانه و زنانه به درها نصب می کردند.

تا همین چند سال پیش می‌شد در بافت تاریخی یزد قدم برداشت و از درهای چوبی کلون دار عکس گرفت و گاهی آنها را امتحان کرد و یا برای گردشگران توضیح داد که کلون مردانه کدام است و تفاوت صدایش با کلون زنانه چیست.

می شد در بافت تاریخی یزد، کلون های باقی مانده زیادی را روی درها مشاهده کرد که بنا به ذوق صاحب خانه، طراحی شده بود و برخی از صاحب خانه ها را پیدا کرد که هنوز به جای زنگ از همین کلون ها استفاده می کردند و گوششان به صدای کلون در حساس بود. برخی دیگر در کنار آن زنگ سفید رنگی کار گذاشته بودند و در مواردی نادرتر، آیفون تصویری!

ساخت درب های قدیمی 

اما اکنون گردشگران کمتر کلونی روی در خانه‌های تاریخی یزد می‌بینند. صاحبان خانه صبح که از در بیرون می آیند، می‌بینند کلون درها سر جایشان نیست. کوبه‌ها را شبانه از درها جدا می‌کنند و در بازارهای خیابانی می فروشند.

دست فروشان زیادی هستند که انواع  اقسام کلون و کوبه و گل میخ و تزئینات درهای قدیمی را می‌فروشند.

بیشتر این افراد کلون‌ها را رایگان از درها جدا کرده و آنها را به قیمت‌های گزاف به صاحبان خانه‌های قدیمی و یا دوستداران این نوع از تزئینات خانه های تاریخی می فروشند.

برخی دیگر آنها را جمع آوری کرده و از افرادی که این کوبه ها را در اختیار دارند می خرند آن هم به قیمتی که نسبت به جنس کوبه، تزئینات کار شده روی آن و اندازه اش تغییر می‌کند.

تنها دزدان آثار تاریخی نیستند که این پایه های فرهنگی و تزئینی را از درها جدا می کنند، برخی دیگر از وارثان که مایل نیستند در بافت تاریخی بمانند، این کلون ها و حتی در و پنجره های قدیمی را از بافت تاریخی جدا می کنند و آن را به شهرهای مدرن انتقال می دهند چرا که در بافت مدرن شهرها کمتر می توان خبری از هویت و تاریخ پیدا کرد. بنابراین این تزئینات مشتری گران قیمتی دارند.

درب قدیمی

درب قدیمی

درب قدیمی

درب قدیمی

با گشت و گذاری در پاساژ پروانه تهران هم می توان انواع کلون‌ها و میخ‌های جدا شده از بافت تاریخی این شهر را مشاهده کرد.

کلون های ساده بین ۱۵ تا ۳۰ هزار تومان قیمت دارد اما برای یک جفت کلون حکاکی شده که به خانه ثروتمندان و افراد خاصی تعلق داشته و تعداد آنها نیز محدود است، باید بین ۵۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان پول پرداخت شود. کلون های حکاکی شده، به راحتی با پرداخت حقوق گمرکی راهی کشورهای همسایه می شوند تا در آینده ای نه چندان دور در حراجی های اشیاء تاریخی به فروش برسند.
فاطیما کریمی

منبع : خبرگزاری مهر 

 

زمان تحويل آثار به جشنواره هنرهای چوبی خراسان تمديد شد

زمان تحويل آثار به جشنواره هنرهای چوبی خراسان تمديد شد

زمان تحويل آثار به جشنواره هنرهای چوبی خراسان تمديد شد

معاون صنايع دستی اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري خراسان رضوي گفت: با توجه به استقبال هنرمندان از نخستين جشنواره هنر های چوبی خراسان زمان تحويل آثار هنرمندان به اين جشنواره تمديد شد.

تاریخ خبر :   ۱۳۹۴/۱۰/۱۶

به نقل از روابط عمومي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري خراسان رضوي، محمد حسين مطيع با اعلام اين خبر افزود: نخستين جشنواره هنرهاي چوبي خراسان با هدف شناسايي و حمايت از هنرمندان هنرهاي چوبي استان هاي خراسان رضوي، شمالي و جنوبي در چار سوق هنر واقع در بوستان كوهسنگي مشهد برگزار مي شود.

وي افزود: بر همين اساس و با توجه به استقبال هنرمندان زمان تحويل آثار به دبيرخانه اين جشنواره تمديد شده و هنرمندان مي توانند تصاوير آثار خود را از 17 الي 20 دي ماه از طريق پست الكترونيكي به آدرس artwoodmashhad@yahoo.com ارسال و اصل آثار را نيز از 23 لغايت 26 دي ماه به دبيرخانه اين جشنواره واقع در چارسوق هنر در بوستان كوهسنگي تحويل دهند.

وي افزود: بعد از برگزاري جشنواره و با صلاحديد ستاد برگزاري جشنواره از ميان بهترين آثار ارائه شده تعدادي از آثار خريداري خواهد شد.

مطيع خاطر نشان كرد: هنرمندان محترم مي توانند براي كسب اطلاعات بيشتر با دبيرخانه جشنواره به شماره تلفن هاي 38426878 و 09152403943 تماس حاصل فرمايند.

منبع : سایتهای خبری  – گرداوری گروه فن و هنر ایران زمین

اخبار صنایع چوب


 

جشنواره هنرهای چوبی خراسان در مشهدمقدس برگزار می‌شود 

تاریخ :  ۱۳۹۴/۱۰/۹

دبیر نخستین جشنواره هنرهای چوبی خراسان از برگزاری این جشنواره با هدف ایجاد فضای همدلی و تعامل هرچه بیشتر بین هنرمندان و با رویکرد حمایت از استعدادهای جوان و ایده‌های خلاق در مشهد مقدس برگزار می‌شود.

به گزارش قدس آنلاین به نقل از  روابط‌ عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری خراسان‌رضوی، علی وجدانی با اعلام این خبر اظهار داشت: این جشنواره با همکاری اداره کل میراث فرهنگی خراسان رضوی، مدیریت امور هنری شهرداری مشهد، حوزه هنری خراسان رضوی و موسسه آموزش عالی فردوس و با مشارکت انجمن معرق و منبت چوب خراسان رضوی از سوم لغایت نهم بهمن ماه سال جاری در مجموعه چار سوق هنر واقع در بوستان کوهسنگی مشهد برگزار می شود.

وی افزود: شرکت در نمایشگاه برای عموم هنرمندان در رشته‌های مختلف هنرهای چوبی آزاد است اعم از معرق، منبت، مشبک، خراطی، احجام چوبی و … علاقه مندان می‌توانند جهت ثبت نام در جشنواره به پورتال اداره کل میراث فرهنگی خراسان رضوی به آدرس www.razavi-chto.ir مراجعه کنند.

وجدانی افزود: تاریخ تحویل آثار به دبیرخانه جشنواره 24 دی ماه جاری تعیین شده و از برنامه‌های جانبی جشنواره می‌توان به برگزاری کارگاه‌های آموزشی توسط اساتید هنرهای چوبی کشور اشاره کرد.

گرداوری گروه فن و هنر ایران زمین

صنایع دستی نیازمند بازاریابی حرفه ای

صنایع دستی نیازمند بازاریابی حرفه ای

گالری عکس صنایع دستی ایران

مدیرکل میراث فرهنگی گیلان:
صنایع دستی نیازمند بازاریابی حرفه ای است .

لزوم نوآوری در طرح های محصولات صنایع دستی

هنرهای سنتی و صنایع دستی یکی از راه های تحقق اقتصاد مقاومتی است.

گالری عکس صنایع دستی ایران  :

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گیلان، توسعه گردشگری از طریق هنرهای سنتی و صنایع دستی را نیازمند بازاریابی حرفه ای و تخصصی دانست.
به گزارش نداي گيلان: رضا علیزاده روز یکشنبه در جشنواره بامبو، خلاقیت و نوآوری در لاهیجان افزود: توانمندی های موجود در زمینه صنایع دستی گیلان موجب شده تا عنوان شهر خلاق به برخی از شهرهای استان تعلق گیرد.
وی برندسازی در زمینه یادشده را یک ضرورت دانست و اظهار کرد: صنایع دستی و هنرهای سنتی نشات گرفته از هویت فرهنگی و تاریخی هر منطقه است لذا می بایست در راستای حفظ اصالت و هویت ، در کنار به روز رسانی و ذائقه سنجی مخاطبان ، زمینه برندسازی این هنرها فراهم شود.

صنایع دستی

صنایع دستی گیلان :
مدیرکل میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری استان گیلان همچنین بر اقتصاد مقاومتی تاکید کرد و ادامه داد:

هنرهای سنتی و صنایع دستی یکی از راه های تحقق اقتصاد مقاومتی است.
علیزاده وابسته نبودن تولید کنندگان بامبوبافی به سایر سازه های مصنوعی را یک امتیاز خواند و بر خلاقیت و ذائقه سنجی مخاطب در این هنر تاکید کرد.
معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گیلان نیز در این مراسم گفت: بامبوبافی با قدمتی نزدیک به یک قرن، از صنایع رایج در سرزمین های ساحلی است؛ آب و هوای مساعد، رطوبت فراوان و کیفیت خاک زمینه بسیار مساعدی را برای رویش طبیعی یا کشت بامبو یعنی خیزران فراهم ساخته است.
سلمان شاه محمدی افزود: جشنواره یادشده با هدف برندسازی برای بامبو لیالستان لاهیجان با حضور استان های شمالی در چهار بخش مسابقه عکس ، طراحی و تولید، نمایشگاه تولیدات صنایع دستی و حضور محققان و پیشکسوتان برگزار شده است.

عکس صنایع دستی 

صنایع دستی ایران

صنایع دستی ایران

وی اظهار کرد: ۲۱۱ اثر در زمینه عکس، مقاله و تولیدات به دبیرخانه جشنواره ارسال شد که از این تعداد ، سه قطعه عکس ، یک مقاله و ۱۵ اثر تولیدی بامبو برتر شناخته شدند.
وی تصریح کرد: افزایش تولیدات کاربردی از گیاه بامبو، کشف استعدادهای خلاق و افزایش اشتغالزایی از دیگر اهداف برگزاری جشنواره یادشده است.
شاه محمدی همچنین از برگزاری نشست تخصصی بامبو، خلاقیت و نوآوری با حضور هنرمندان بامبوباف و دیگر هنرمندان صنایع چوبی و حصیری استان گیلان خبر داد.
وی بر لزوم نوآوری در طرح های محصولات صنایع دستی تاکید کرد و گفت: باید تلاش شود تا تولید محصولات بامبو با ایده های جدید و خلاقانه تلفیق شود.

اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گیلان برندسازی را امری مهم در فعالیت های هنری دانست 
معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گیلان برندسازی را امری مهم در فعالیت های هنری دانست و گفت: هنرهای اصیل گیلان دارای تعدد بسیاری است و این موهبت باید به نحو مطلوب به مرحله اجرا و سودآوری ختم شود.
شاه محمدی اذعان کرد:

فقدان توجه به تولید انبوه و تنوع محصولات خاص در استان در زمینه بامبو موجب شده تا هنرمندان سهم بازار خود را به کشورهای دیگر واگذار کنند و بازار را از دست دهند.
وی با بیان اینکه توجه به تولید صنایع دستی و نوآوری در آن موجب اشتغالزایی جوانان می شود، خاطرنشان کرد: هنرمندان حوزه های دیگر صنایع دستی نیز می توانند با تلفیق دانش خود با هنر بامبوبافی و تولید محصولات بامبو، شیوه نوینی را بنا بگذارند.
از ۹۰ رشته صنایع دستی گیلان ۷۱ رشته فعال است و تاکنون شش هزار و ۲۹۸ هنرمند هنرهای سنتی و صنایع دستی استان بیمه شده اند.
رشتی دوزی ، لباس محلی ، چادرشب بافی ، خراطی ، چوب تراشی ، گره چینی ، نازک کاری ، منبت و معرق چوب ، کدوی منقوش ، حصیربافی ، بامبوبافی ، مرواربافی ، سفالگری ، کاشی معرق ، مینای خانه بندی ، چلنگری ، قلمزنی ، گلیم بافی ، جاجیم بافی ، شال بافی ، نمد مالی ، جوراب بافی ، عروسک بافی، قلاب بافی و … برخی از هنرهای سنتی و صنایع دستی گیلان است.
برچسب‌ها بازاريابی  صنايع دستی  گيلان

عکس صنایع دستی , عکس صنایع دستی چوبی , پوستر روز جهانی صنایع دستی , تاریخ نمایشگاه صنایع دستی تهران , بیست و هشتمین نمایشگاه ملی صنایع دستی

نمایشگاه عکس و صنایع دستی

نمایشگاه صنایع دستی در اصفهان

 

هنرمندان تهران , صنایع دستی

هنرمندان در انجام کارهای خیر پیش قدم هستند

هنرمندان صنایع دستی تهران

مدیر کل میراث فرهنگی استان تهران در افتتاح جشنواره خیریه ” دستان یار به نفع ازادی زندانیان جرائم غیر عمد با بیان اینکه هنرمندان صنایع دستی تهران در کارهای خیریه پیش قدم بوده اند گفت: هنرمندان صنایع دستی استان تهران با جان و دل در این مراسم معنوی حضور یافته و آثار خود را در باغ موزه قصر در معرض دید عموم گذاشته اند.
وی افزود: وظیفه خود می دانم در این کار خیر شرکت کرده و با همکاری سازمان زندانها و سازمان میراث فرهنگی تفاهم نامه ای را در خصوص کمک به زندانیان غیر عمد داشته باشییم که مقدمات آن انجام شده است.
همچنین شهرام مریخی معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی استان تهران از حضور هنرمندان در این مراسم خیرخواهانه تشکر کرد و گفت: هنرمندان صنایع دستی استان تهران در کارهای خیر پیش قدم بوده و توانسته اند کارهای معنوی و شایسته ای را به نام خود به ثبت برسانند.

24 اثر صنایع دستی هنرمندان استان تهران از جمله تابلوهای هنری، نقوش برجسته، مینیاتور، تذهیب، شیشه، چوب، فلز و نگار گری در غرفه های باغ موزه قصر در معرض عموم قرار گرفته است.
آثار هنرمندان صنایع دستی استان تهران تا 22 مهرماه در گالری باغ موزه قصر به نمایش گذاشته شده است.

خانه صولت ابرکوه

خانه صولت

گالری عکس و تصاویر از موزه مردم شناسی خانه صولت  تنها موزه ابركوه

در حال حاضر 800 قطعه از اشياء با ارزش تاريخي در موزه مردم شناسی ابرکوه، همچون سكه حضرت امام رضا (ع)، حكم احمد شاه قاجار به يكي از سردارن ابركوهي و… نگهداری می شود.

عکس و تصاویر از موزه مردم شناسی خانه صولت تنها موزه ابركوه

عکس و تصاویر از موزه مردم شناسی خانه صولت تنها موزه ابركوه

محل های دیدنی ابرکوه

از ديگر محلهای ديدنی شهرستان ابركوه موزه مردم شناسی واقع در خانه صولت یکی از بنا های نفیس مي باشد، كه در بافت قديم استقرار دارد . اين خانه با سردری بلند و باشكوه داراي گچبری ها و مقرنس كاری های بسيار زيباست .

در حال حاضر 800 قطعه از اشياء با ارزش تاريخي از نحوه زندگي مردم شهرستان تا .قديمي ترين اثر مربوط به اوايل اسلام در این موزه وجود دارد که مساحتي حدود 500 متر مربع از خانه صولت را به خود اختصاص داده است.
تفنگ، طپانچه، سندهای قديمی، سكه های رايج ايران، از دوره قاجار تا كنون و سكه حضرت امام رضا(ع)، مهر، اشياء كاوش هاي باستان شناسي طاووس الحرمين، مسجد جامع و قلعه بهمن، اشياء تزئيني، نسخ خطي، وسايل كشاورزي، وسايل حمام و روشنايي، جعبة آوازهاي قديمي، كوزه هاي شامورتي، كوزه هاي دستشوئي سفره، آبكشي لعابدار و لوله دار، حكم احمد شاه قاجار به يكي از سردارن ابركوهي از جمله اشاء گرانبهایی است که در این موزه نگهداری می شود.

عکس و تصاویر از موزه مردم شناسی خانه صولت تنها موزه ابركوه

عکس و تصاویر از موزه مردم شناسی خانه صولت تنها موزه ابركوه

همچنین تعدادي ديگر از اشياء مردم شناسي و همچنين تعدادي سنگ نبشته هاي قديمي است كه در 2 طبقه از فضاي خانه صولت ساماندهي شده است. بیشتر اشياء موزه ابرکوه، از جانب مردم فرهنگ دوست شهرستان به موزه اهدا شده است.

 

و اما صنایع دستی شهرستان ابرکوه؛
مهمترین صنایع دستی در شهرستان ابرکوه عبارتند از:

نمد مالی ـ گیوه دوزی، گلیم بافی، چنته بافی، پاپیه ماشه، منبت چوب، معرق چوب، مشبک چوب، حجم سازی، نگارگری، نقاشی روی شیشه، نقاشی روی پارچه، قلمزنی روی مس، چهل تکه دوزی، چرم دوزی.

 

لازم بذکر است که گیوه دوزی، قفل سازی و چنته بافی و همچنین موسیقی مراسم محرم ابرکوه در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسیده است.

 

این گزارش با همکاری رئیس اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان ابرکوه تنظیم شده و علاقمندان می توانند جهت کسب اطلاعات بیشتر در ایام نوروز از نزدیک تنها موزه ابرکوه و صنایع دستی شهرستان را بازدید کنند.

 

گرداوری گروه فن و هنر ایران زمین

خانه های قدیمی كردستان ، مهد گره چینی و ارسی

خانه های قدیمی كردستان

خانه های قدیمی كردستان ، مهد گره چینی و ارسی

گره چینی و ارسی

خانه گله داری
این بنا در محله قطارچیان، مجاور عمارت وكیل و منزل سرهنگ آزموده اردلان واقع شده است. ساختمان در دو طبقه با كاربری مسكونی ساخته شده و دارای دو بخش است. نوع معماری این بنا با معماری دیگر بناهای قدیمی  مسكونی متفاوت است و در آن حیاط  در مقابل ساختمان ساخته شده است. در طبقه همكف، یك اتاق سه دری بزرگ كه در طرفین آن دو راهرو با پله  تعبیه شده، وجود دارد و در طبقه بالا، دو اتاق گوشوار، یك سالن بزرگ با اُرُسی (نوعی در قدیمی كه دارای چهارچوب مخصوص بوده و با بالا و پایین رفتن باز و بسته می شده است)زیبا، گچ بری ها و قاب بندی های زیبا ساخته شده است. تزیینات عمده این ساختمان شامل حجاری، درها، اُرسی ها و آجر خفته و راسته و به ویژه اُرُسی سازی آن است كه از ویژگی های بارز بنا محسوب می شود.
خانه مجتهدی
ساختمان مجتهدی كه امروزه در ضلع شرقی بلوار جدید الاحداث كردستان قرار دارد، قبلاً در كنار رودخانه و در بافت قدیمی قطارچیان از خیابان های اصلی شهر سنندج، واقع بود.

این بنا یك حیاط مركزی در ضلع شمالی دارد و بخش های اعیانی آن دو طبقه است كه بر روی سكویی بلند و مرتفع و مشرف به بلوار ایجاد شده است. سكوی آن با مصالح بومی و از سنگ های لاشه ای ساخته شده است. ساختمان دارای یك سالن اصلی با اُرُسی بسیار زیبا است و در طرفین آن اتاق هایی در دو طبقه تعبیه شده است.

این بنا از نظر محوطه و نما شباهت بسیار به موزه سنندج دارد و معماری آن بی تأثیر از معماری موزه نیست.

در دو طرف تالار اصلی، اتاق ها و راه پله هایی به صورت قرینه ساخته شده كه یكی از آنها برای عبور زنان و دیگری برای مردان بود. در این بنای ارزشمند، علاوه بر اُرُسی بزرگ نمای اصلی و داخلی حیاط، اُرُسی های دیگری نیز در ضلع غربی سالن وجود دارد كه از آثار با ارزش چوبی دوره قاجار محسوب می شود. روی ازاره سنگی داخل ساختمان نیز نقش هایی حجاری شده است. تاریخ دقیق ساخت این بنا مشخص نیست، اما احتمال دارد كه در دوره قاجار ساخته شده باشد.

عمارت مشیر دیوان
عمارت ” مشیر دیوان” در محله قدیمی سرتپوله سنندج، در خیابان شهدا قرار دارد و مجموعه ای از فضاهای متعدد است. این ساختمان با شیوه و اسلوب معماری ایران به ویژه محوطه ی یك ایوانی ، در دوره قاجاریه توسط ” میرزا یوسف مشیر دیوان” فرزند یكی از رجال سیاسی به نام” میرزا رضای وزیر كردستانی” ساخته شد.این عمارت هفت حیاط دارد كه هر یك از آنها دارای آب نمایی جداگانه با طرح متفاوت و در عین حال مرتبط با دیگرآب نماها است.

سردر ورودی بنا با محوطه نیم هشتی و تزیینات آجری، سقف شیروانی، تالار تشریفات و ایوان ستون دار جلوی آن با طرح كلاه فرنگی ، گچ بری و مقرنس (آنچه به شكل نردبان و پله پله ساخته شده ؛ بنای بلند مدور و ایوان آراسته و مزین با صورت ها و نقوش كه بر آن با نردبان پایه روند ؛ قسمی زینت كه در اتاق و ایوانها به شكل های گوناگون گچبری كنند؛ كنگره دار) های گچی و اُرُسی هایی با طرح های اسلیمی، از جمله خصوصیات بارز این بنا است. حجاری روی سنگ ازاره (آن قسمت ا ز دیوار اتاق و یا ایوان كه از كف طاقچه تا روی زمین بود) و ستون هایی با تزیینات گچ بری طنابی و مقرنس كاری از جمله تزیینات بسیار شاخص عمارت است.

محوطه عمارت و طراحی و ساخت تمام بخش های آن در یك زمان، با رعایت تمامی اصول معماری ایرانی، ویژگی منحصر به فردی به عمارت مشیر دیوان بخشیده است.

خانه معمار باشی
این بنا در جنوب خیابان شهدا و در كنار پارك شهدای شهر سنندج واقع شده است. ساختمان ، در دو طبقه ساخته شده و دارای فضاهای مختلف است. این بنا نیز مانند منزل احمدزاده، تحول مرحله انتقالی معماری دوره قاجار به پهلوی را در فضا سازی، نماها و حتی تقسیم فضاها، نوع قوس ها و تزیینات آجركاری مشخص می سازد.خانه معمار باشی از اولین نمونه های ساختمانی شهر سنندج است كه در آن تزیینات خاص آجر تراشی و الماس بُر به كار رفته است. اكنون ساختمان به دو پلاك تقسیم شده و حیاط آن دارای یك آب نمای بزرگ سنگی است.

نكته قابل توجه در این ساختمان، تنوع تزیینات در نماسازی و نوع قوس پنجره ها و بازشوها به صورت برجسته است. بقیه ی دو دری ها در طبقه بالا در قاب های مستطیل شكل تعبیه شده اند.  این بنا یك حمام خصوصی هم دارد.

این ساختمان به استاد” الله مراد اقلیدس” تعلق داشت. او كه مرمت گل دسته های مسجد جامع سنندج را انجام داده بود، طبق حكم حكومتی اوایل پهلوی، عنوان ” معمارباشی” را كسب نمود .

تاریخ ساخت بنا احتمالاً اواخر دوره ی قاجار و اوایل دوره پهلوی است.

عمارت ملا لطف الله شیخ الاسلام
این بنا حدود 150 سال پیش ، مقارن سلطنت ناصرالدین شاه قاجار توسط یكی از علمای اهل سنت به نام ” ملا لطف الله شیخ الاسلام ” قاضی القضات منطقه كردستان، در سه بخش ساخته شد. اكنون از این عمارت، تالار تشریفات، زیرزمین یا حوضخانه و فضاهای جنبی آن و بخش اندرونی باقی مانده است.بخش اندرونی شامل ساختمان شمالی دو طبقه و ساختمان غربی با دو فضای وسیع شرقی – غربی و سردرها است. از ویژگی های عمده این بخش، وجود اتاق پنج دری با گچ بری، آینه كاری و نقاشی های دیواری زیباست كه به عنوان اتاق شاه نشین اندرونی معروف بود. بخش اندرونی بعدها به تملك خانواده ” حبیبی ” درآمد و اكنون به عنوان ساختمان اداری میراث فرهنگی استان مورد استفاده است.

اُرُسی هفت لنگه زیبا و تزیینات گچ بری و آینه كاری در اتاق دو دری كه به نارنجستان نیز معروف بود از عمده ویژگی های شاخص بخش بیرونی بناست. این بنا بعد ها به تملك ” عبدالحمید خان سنندجی ” ( سالارسعید ) در آمد و اكنون موزه سنندج است.

عمارت ملك التجار
عمارت ” ملك التجار” در خیابان امام خمینی شهر سنندج قرار دارد. این بنای ارزشمند در دوران قاجاریه، نزدیك مركز دارالحكومه كردستان ساخته شد.

عمارت دارای حیاط مركزی است. در ضلع شمالی حیاط وسیع، بنای ایوانی با شكوه با ستون های آجری قرار دارد كه در دو طرف آن، فضاهای مختلف در دو طبقه ساخته شده است. در حد فاصل فضاهای سه دری و پنج دری، راهروهایی وجود دارد كه آنها را از سایر بخش ها متمایز می سازد.

به طور كلی، این عمارت دارای تزیینات ویژه ای است كه در نوع خود شایان توجه است؛ به عنوان نمونه، در تزیین سنگ های به كار رفته در ازاره بنا، از طرح های ترنج و نقوش حیوانی استفاده شده است.

عظمت معماری ایرانی در این بنا، با ایجاد یك ایوان ستون دار كه رو به جنوب و حیاط دارد، به خوبی قابل مشاهده است. این ستون ها دارای روكش آجری زیبایی هستند كه در نوع خود حائز اهمیت است.

عمارت وكیل الملك
این عمارت در خیابان كشاورز ( وكیل سابق)  سنندج واقع شده است. این بنا ملك موروثی و شخصی خانواده ” وكیل ” و مجموعه ای بزرگ ، شامل یك بخش اصلی در وسط و قسمت های دیگر در پیرامون آن است.قسمت اصلی مجموعه در اواخر دوران زندیه توسط ” حاج محمد رشید بیگ وكیل” ساخته و سایر بخش های آن در دوره های بعد ایجاد شد. ساختمان قدیمی به علل مختلف قبل از انقلاب تخریب شد، اما با سعی و تلاش مالك آن به سبك قدیم بازسازی شده است.

فضاهای الحاقی ، شامل چندین حیاط و فضاهای مربوط به آن، بازارچه، حمام و … با كاربری های تشریفاتی، مسكونی، تجاری و بهداشتی است كه در تمامی آن ها علاوه بر رعایت اصول معماری ایرانی، تزیینات زیبایی به كار رفته است. ستون های سنگی با تزیینات طنابی در جلوی ایوان های اصلی قرار گرفته و روی آنها سقف شیروانی با طرح كلاه فرنگی كارشده است. اُرُسی های پركار و آجر كاری های زیبا در این عمارت، از ویژگی های بارز این مجموعه است. حمام خصوصی بزرگ داخل مجموعه هم مورد استفاده خانواده قرار می گرفت. بازاری در كنار مجموعه وجود دارد كه به بازار وكیل معروف است.

منبع: کتاب میراث فرهنگی استان کردستان

WhatsApp chat